Zomer in Europa 2026

quote:

Het spektakel van 1540 begon in oktober 1539 al in het noorden van Italië (net zoals de droogte van dit jaar). Vanaf toen tot in april 1540 viel er in de Alpen geen drup regen meer. Daarna breidde de droogte zich verder noordwaarts uit. Het voorjaar verliep op veel plaatsen al bijzonder warm waarbij het droog bleef, de natuur verdorde en de problemen door watergebrek hand over hand toenamen. Daarbij moet je bedenken dat we tegenwoordig veel meer water gebruiken dan toen. Op basis van het moderne waterverbruik, zou de situatie destijds dus nog veel erger zijn geweest dan uiteindelijk beschreven. Of de situatie van nu zou er met het verbruik van toen juist een stuk beter hebben uitgezien.

In juli 1540 was het zo heet dat de mensen in de kerken in gebeden om een einde aan de hitte vroegen. Het waterniveau in rivieren als de Rijn, Elbe en Seine was zover gedaald dat je er op sommige plaatsen gewoon doorheen kon lopen. Stilstaand water, als dat er al was, werd zo warm dat het groen kleurde. Dode vissen dreven er met hun buik naar boven doorheen. De bodem droogde totaal uit. Op plekken waar het anders nat was, trokken er barsten in die soms zo groot waren dat er een voet in paste. Fruitbomen schoten in de loop van het jaar voor de tweede keer in bloei.

Wijn goedkoper dan water
De wijnoogst was zo vroeg (hier en daar begon de pluk van de druiven al begin augustus) en het tekort aan water zo groot, dat de wijn op een bepaald moment goedkoper was dan water. In de Elzas konden alleen nog verdroogde druiven worden geoogst die na verwerking een soort van sherry opleverden waar mensen soms enorm dronken van werden.

In de Alpen moesten bewoners, op zoek naar water, soms 500 meter omhoog de bergen in klimmen om daar nog een beetje uit een meertje te kunnen halen. In de buurt van Zurich werden in een drooggevallen rivierbedding gaten van soms anderhalve meter diep gegraven, in de hoop water te vinden. Het grondwater was echter zover gedaald dat ook die pogingen geen succes meer hadden. Veel mensen liepen bij het werken op het land zonnesteken op, zo heet was het als je buiten actief was.

Het mag geen verwondering wekken dat de hitte en het extreme gebrek aan water tot allerlei ziekten leidden, zoals pest en dysenterie. Naar schatting ongeveer een miljoen mensen in Centraal, West- en Zuidwest-Europa kwam die zomer om. Veel vee moest geslacht worden omdat de dieren niet meer in leven te houden waren. Grootschalige bosbranden vulden de lucht met zwarte rook die de zon soms afschermde. Ook veel nederzettingen en dorpen vielen aan de vlammen ten prooi.

Begin augustus was de hitte extreem
De meeste extreme hitte deed zich in de eerste week van augustus voor, toen de temperatuur op diverse plaatsen tot boven 40 graden moet zijn gestegen. In een klimaat, dat nog niet door de menselijke activiteit beïnvloed werd, was dat een ongelooflijke gebeurtenis. De hitte en droogte van dat jaar waren zo ingrijpend doordat ze zich in zo’n groot gebied voordeden en omdat ze zo lang aanhielden. Tot de jaarwisseling viel er geen regen van betekenis en rond de jaarwisseling waren er bij Schaffhausen nog steeds mensen die erin slaagden om de Rijn over te zwemmen.

Inmiddels is er veel onderzoek gedaan naar deze bijzondere zomer. Het gebied dat ermee te maken had, strekte zich uit van Italië naar Duitsland en van Frankrijk tot Polen. Ook Spanje en Marokko deden mee, evenals de landen in onze omgeving. Van de 12 maanden dat jaar verliepen er 11 zonder noemenswaardige regen. In de zomer kwam het niet tot ook maar één onweersbui. Onderzoekers denken dat slechts een kwart tot een derde van de normale hoeveelheid regen viel.

bron

quote:

Op maandag 6 april 2026 15:33 schreef Innisdemon het volgende:
Wat een enorme verschillen op een relatief klein oppervlakte :|