Kunnen TU-studenten nog zonder ChatGPT? ‘Soms voel ik me er schuldig over’Sinds ChatGPT zijn intrede deed, heeft AI het studentenleven in rap tempo op de kop gezet. Hoe doen TU-studenten er hun voordeel mee? Delta sprak uitgebreid met vier grootgebruikers en ging de straat op om meer ervaringen te peilen.
Nederlands, dat vond Ravi Achterkamp op de middelbare school “nooit zo’n interessant vak”. Dus toen hij ChatGPT ontdekte, waarmee hij binnen luttele seconden een hele lap tekst uit de mouw kon schudden, schreef hij er meteen een essay mee. Toen nog zonder succes: “Het resultaat was zó slecht dat ik het niet in durfde te leveren.”
Maar sinds die eerste poging in de zesde klas is de technologische vooruitgang onstuitbaar doorgedenderd. “Veel vakken zou ik zonder AI niet halen”, geeft de inmiddels 20-jarige Ravi toe. Vooral chatbots zijn onmisbaar in zijn leven als derdejaars bachelorstudent elektrotechniek aan de TU Delft.
Toen het Amerikaanse techbedrijf OpenAI ChatGPT in november 2022 op de markt bracht, had de chatbot binnen een week 1 miljoen gebruikers. Een ware AI-race volgde: Google en
Microsoft brachten hun eigen chatbots uit en door kunstmatige intelligentie gegenereerde foto’s en video’s overspoelden het internet.
Generatieve AI is inmiddels niet meer weg te denken, ook niet uit het studentenleven. Bijna de helft van de 18- tot 24-jarigen voegde het toe aan zijn repertoire, constateerde het CBS in 2024. Op universiteiten is dat niet zonder risico: zo betichtte de Vrije Universiteit een student onlangs van wel erg doorzichtige AI-fraude.
Delta sprak vier TU-studenten over deze nieuwe realiteit. Waarvoor gebruiken zij Chat, zoals ze ChatGPT zelf liefkozend noemen? Zijn ze wel eens op de vingers getikt? En hebben ze gewetensbezwaren?
Waarvoor gebruik je AI zoal?
Bob Gilijamse (21, masterstudent architecture): “Ik vat er vooral literatuur mee samen. Dan vraag ik aan Chat ‘wat is de essentie van deze tekst?’, en dan gebruik ik die samenvattingen om voor een tentamen te studeren. Het heeft even geduurd voor ik dat aandurfde. Eerst dacht ik: ik kan wel allemaal dingen met AI gaan genereren, maar als het straks niet klopt, sta ik voor lul.”
“Aan het begin van mijn bachelor liet ik Chat vooral wiskundeopgaven uitleggen, als een soort bijlesdocent”, vertelt student elektrotechniek Ravi.
Daarnaast leunt hij bij programmeervakken veel op AI. “Afgelopen periode moest ik een robotautootje van A naar B laten rijden. Dan bedenk ik zelf een code en laat ik die door AI controleren. Overigens gebruik ik daarvoor vooral Gemini, van Google. Die is hier iets beter in dan Chat, en de betaalde versie is nu een jaar gratis voor studenten.”
Ook de 26-jarige Max (liever geen achternaam), tweedejaars masterstudent robotica, programmeert veel met AI: “Ik kan mijn studie daardoor in twee dagen per week proppen, waardoor ik ook nog bijna fulltime kan werken.”
Laat je Chat ook je teksten schrijven?
Max: “Daar pas ik mee op. ChatGPT heeft een heel specifieke manier van schrijven, die ik niet zo mooi vind klinken, en bovendien best makkelijk te spotten is.”
Isabel (22, eerstejaars masterstudent complex system engineerings, eveneens liever geen achternaam) is minder terughoudend. “Ik schrijf wat steekzinnen op, en dan laat ik ChatGPT daar bijvoorbeeld een inleiding van maken. Daarna pas ik de formulering her en der nog wel aan, maar het scheelt veel tijd.”
Zijn daar geen regels voor?
Isabel: “Niet echt. Ik ken niemand die ooit in de problemen is gekomen. Vaak wordt AI-gebruik wel even kort aangestipt tijdens het eerste college. Maar dan geven ze vooral tips over hoe je er verstandig mee omgaat.”
Ravi is stelliger: “Ik heb tijdens mijn hele bachelor nog geen enkele AI-regel voorbij zien komen.”
Bob: “Verbieden heeft weinig zin, dat weten docenten ook wel. We moeten bij elk vak wel een verklaring inleveren, waarin we omschrijven in hoeverre we AI gebruikt hebben.”
Max: “Toevallig publiceerde mijn faculteit, Mechanical Engineering, onlangs nieuwe regels. Het beleid is nu: je mag AI gebruiken, tenzij een docent anders vermeldt. Bij één vak probeerde een docent AI te verbieden, maar dat kon hij niet handhaven.”
Word je nooit op de vingers getikt?
Max: “Normaal gesproken voeg ik hier en daar wat kleine imperfecties toe, om mijn AI-gebruik minder te laten opvallen. Maar één keer heb ik twee uur voor een deadline een hele code door ChatGPT laten schrijven en toen gewoon ingeleverd, zonder gevolgen.”
Ravi: “Onder tijdsdruk heb ik wel eens twee kopjes van een verslag helemaal door AI laten schrijven. Volgens mij had de docent niet door dat dat AI was, maar hij zei wel: hier klopt niks van, doe maar opnieuw.”
Bob: “Een studiegenoot laat regelmatig hele opdrachten door AI schrijven. Zijn antwoorden werden geregeld uitgelicht tijdens college, omdat de docent ze zó goed vond. Dan ga je je toch afvragen of er bewustzijn is bij docenten.”
Heeft al dat ge-ChatGPT ook nadelen, denk je?
Bob: “In het begin, toen ik AI net samenvattingen liet maken, controleerde ik die niet eens. Ik geloofde wel dat het goed was. Maar tijdens mijn tentamen zat ik dan toch een beetje te zweten. Na verloop van tijd begint dat toch aan je te knagen. Soms voel ik me er zelfs een beetje schuldig over. Het voelt illegaal, als ik straks mijn diploma haal en de helft met AI heb gedaan. Die realisatie is eigenlijk pas dit jaar, tijdens mijn master, gekomen. Dus ik probeer te minderen.”
Ook Isabel gebruikt meer AI dan haar lief is. “Vaak vraag ik meteen advies aan Chat, in plaats van dat ik zelf even bedenk wat ik moet doen. Zo leer ik toch minder goed kritisch nadenken.”
Ravi: “Ik maak me vooral zorgen over het enorme water- en energieverbuik van AI. Dus ik wil er eigenlijk minder afhankelijk van worden, maar ik weet niet of ik zonder nog kan programmeren.”
Max heeft een ander moreel bezwaar: “OpenAI betuigt openlijk steun aan president Trump. Maar Europese alternatieven voor ChatGPT zijn er nog niet echt. Voor mij is het net een beetje als vliegen en vlees eten: ik wil er eigenlijk mee stoppen, maar dat blijkt lastig.”
Ben je blij dat je tijdens het AI-tijdperk studeert?
Bob: “Onder de streep ben ik blij dat het bestaat, zolang we er bewust mee omgaan. Mijn docenten benadrukken veel dat je, ook als je AI gebruikt, zelf kritisch moet blijven nadenken. Ik zie dat bewustzijn om mij heen ook wel indalen.”
Ravi: “Iemand die tien jaar geleden elektrotechniek deed, heeft beter leren programmeren en schrijven dan ik, denk ik. Daarom ben ik soms wel bang dat onze diploma’s uiteindelijk als minderwaardig worden gezien.”
Toch is Ravi blij dat hij nu studeert. “Anders had ik waarschijnlijk langer over mijn studie gedaan. En voor tentamens maakt het weinig uit: die kun je niet met AI maken. Dus uiteindelijk moet ik alle stof alsnog goed kennen.”
In Isabels ideale wereld was ChatGPT nooit uitgevonden. “Maar het is er nu eenmaal, dus ik vind het fijn dat ik er tijdens mijn studie mee om leer gaan. Groepsprojecten moeten wel aangepast worden vind ik, want die zijn soms echt te makkelijk geworden.”
En Max? Die vermoedt dat het AI-tijdperk nog moet beginnen. “We zitten in een transitieperiode. Ik vind het erg interessant om dat te volgen, maar ik ben huiverig. Over twintig jaar merken we de échte gevolgen pas.”