NWS Nieuws & Achtergronden
Discussieer hier diepgaander over de actualiteiten.
Techniekbedrijven kwetsbaar bij crisis: monteurs leren offline werken
Cruciale reparatiediensten kunnen stilvallen in een crisis. Daarom moeten techniekbedrijven hun monteurs leren werken van papier en satelliettelefoons aanschaffen.
Als in Nederland internet en stroom uitvallen door sabotage, wordt het voor techniekbedrijven opeens een stuk moeilijker om ziekenhuizen, waterbedrijven en datacenters draaiende te houden. Installaties zijn mogelijk niet op afstand te besturen, slagbomen blijven dicht en toegangspasjes weigeren dienst.
De techniekbedrijven die cruciale organisaties en infrastructuur onderhouden, zijn kwetsbaar tijdens een langdurige crisis, blijkt uit onderzoek van kenniscentrum TNO in opdracht van Techniek Nederland. Storingsdiensten of reparatiediensten kunnen stilvallen, juist als ze hard nodig zijn. De brancheorganisatie verstrekt daarom concrete adviezen aan vijfduizend aangesloten techniekbedrijven.
Bedrijven moeten portofoons aanschaffen, net als satelliettelefoons om belangrijke klanten te bereiken. Monteurs moeten kunnen werken zonder internet. Daarvoor zijn uitgeprinte telefoonlijsten nodig, net als papieren routekaarten en technische tekeningen van installaties. Ook moeten bedrijven extra onderdelen op voorraad hebben.
Geen abstracte risico's
"Techniekbedrijven moeten Nederland draaiende houden als de dreigingen realiteit worden", zegt voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland, verwijzend naar de geopolitieke spanningen in de wereld. Cyberdreigingen, sabotage en uitval van vitale infrastructuur zijn geen abstracte risico's, zegt hij.
"De wereld is veranderd. Er gaat iets gebeuren, we weten alleen nog niet wanneer. Burgers krijgen het advies om een noodpakket in huis te halen. Bedrijven moeten zich net zo goed voorbereiden op noodsituaties. Kunnen monteurs onder moeilijke omstandigheden hun werk doen?"
Wat als Nederland betrokken raakt bij een militair conflict?
Het onderzoek gaat uit van drie scenario's. In het extreemste scenario raakt Nederland betrokken bij een militair conflict na een aanval op een NAVO-land als Polen of Estland, met langdurige sabotageacties als gevolg. De andere scenario's betreffen de uitval van internet en telefonie en de uitval van elektriciteit door sabotage uit een ander land. Dit duurt 72 uur.
Harbers: "In het Navo-scenario kunnen werknemers worden weggeroepen omdat ze reservist zijn. Wees daarvan op de hoogte als bedrijf." Daarnaast zijn er grote maatschappelijke verstoringen mogelijk. Het betaalsysteem ligt eruit. Laadpalen werken niet meer. De wegen raken verstopt omdat iedereen thuis wil komen.
"Welke opdrachtgever krijgt in zo'n situatie prioriteit? Dat moet vooraf besproken zijn, ook met klanten, en die informatie moet in een crisishandboek staan." Dit boekwerk moet telefoonnummers en adressen bevatten van personeel, opdrachtgevers en leveranciers. Net als de noodprocedures, en ieders taken en verantwoordelijkheden. Bij verstoringen is zo'n map vol papier gewoon uit de kast te pakken.
De belboom, net als vroeger
Voordat er app-groepen bestonden, gebruikten organisaties een belboom om iedereen snel op de hoogte te stellen. Zoals op school: elke klasgenoot moest twee andere klasgenoten bellen als de leraar ziek was. Zulke belschema's moeten bij techniekbedrijven weer op papier komen te staan. Verstrek noodradio's aan medewerkers, is een ander advies, en zorg dat er ook fysieke sleutels zijn om een pand te openen.
Dit is het eerste weerbaarheidsonderzoek binnen een branche, zegt Techniek Nederland, gemaakt op aansporen van het ministerie van Economische Zaken.
"Het is positief dat we het hier meer over gaan hebben. Maar het is jammer dat dat nodig is", zegt Aukje Kuypers, algemeen directeur van Koninklijke Kuijpers, dat 105 jaar bestaat en 1500 werknemers telt. Het familiebedrijf ontwerpt, bouwt en onderhoudt technische installaties in gebouwen en industrie. Ook voor vitale infrastructuur zoals datacenters.
"Natuurlijk hebben belangrijke gebouwen een noodaggregaat voor elektriciteit", zegt Kuypers. "Maar ik vraag me weleens af wat er gebeurt als de elektriciteit langdurig uitvalt. Kunnen elektrische busjes dan nog de weg op? Of stel, er is geen handel meer mogelijk, zoals in het scenario met het militaire conflict. Hoe komen we dan aan onderdelen?" Om die reden wil haar bedrijf producten gaan maken uit minder verschillende onderdelen.
"Moderne gebouwen zitten vol techniek", licht Kuypers toe. "Er zijn digitale systemen voor warmte, koeling, verlichting, toegangscontrole en energie. En al die systemen zijn aangesloten op internet en onderling gekoppeld. Dat heeft voordelen, namelijk het op afstand kunnen monitoren. Maar dit internet of things zorgt ook voor kwetsbaarheden."
Het stenen tijdperk
Moet alles dan maar weer offline? "We hoeven niet terug naar het stenen tijdperk", zegt Mark Harbers. "Maar denk wel na over wat er kan gebeuren."
"De cyberoorlog is allang gaande", zegt Kuypers. "Daarvoor komen we weleens samen in een crisisteam: situaties uitdenken en oefenen. Het is verstandig als bedrijven hun mensen laten oefenen voor een crisis. Al kost dat geld. Het gaat ook om de toekomstbestendigheid van ons bedrijf."
De overheid gaat hier geen miljarden voor reserveren, zegt Harbers. "Een noodpakket thuis schaf je ook voor jezelf aan. Dertig jaar geleden hadden we niet kunnen bedenken hoeveel we nu aan cyberveiligheid uitgeven. Zo zal ook de geopolitieke situatie tot een kostenpost leiden. Het zijn investeringen die misschien nooit nodig zijn. Maar als het penibel wordt, kun je wel blijven draaien."
https://www.nu.nl/uit-and(...)-offline-werken.html
Nu draai ik al aardig wat jaartjes mee in de automatisering en deze ontwikkeling van afhankelijkheid van communicatiemiddelen en elektrische apparaten heb ik met zienderogen toenemen. Ik doe veel op het gebied van bedrijfskritische systemen en ik blijf me verbazen over het ontwerp van systemen die van zoveel factoren afhankelijk zijn om te werken.
Winkels kunnen de deuren sluiten omdat hun kassasystemen rechtstreeks gekoppeld zijn met een centraal systeem via het internet. Ontoegankelijke technische ruimtes omdat ze alleen met een pasje of een ander elektronisch systeem te openen zijn. Zendmasten en internetverbindingen die beperkt in de lucht blijven door een beperkte accu of zelfs helemaal niet werken omdat de accu defect blijkt. Ik heb ze allemaal meegemaakt. Mocht het een keer misgaan: mij niet bellen, want het heeft geen zin
Cruciale reparatiediensten kunnen stilvallen in een crisis. Daarom moeten techniekbedrijven hun monteurs leren werken van papier en satelliettelefoons aanschaffen.
Als in Nederland internet en stroom uitvallen door sabotage, wordt het voor techniekbedrijven opeens een stuk moeilijker om ziekenhuizen, waterbedrijven en datacenters draaiende te houden. Installaties zijn mogelijk niet op afstand te besturen, slagbomen blijven dicht en toegangspasjes weigeren dienst.
De techniekbedrijven die cruciale organisaties en infrastructuur onderhouden, zijn kwetsbaar tijdens een langdurige crisis, blijkt uit onderzoek van kenniscentrum TNO in opdracht van Techniek Nederland. Storingsdiensten of reparatiediensten kunnen stilvallen, juist als ze hard nodig zijn. De brancheorganisatie verstrekt daarom concrete adviezen aan vijfduizend aangesloten techniekbedrijven.
Bedrijven moeten portofoons aanschaffen, net als satelliettelefoons om belangrijke klanten te bereiken. Monteurs moeten kunnen werken zonder internet. Daarvoor zijn uitgeprinte telefoonlijsten nodig, net als papieren routekaarten en technische tekeningen van installaties. Ook moeten bedrijven extra onderdelen op voorraad hebben.
Geen abstracte risico's
"Techniekbedrijven moeten Nederland draaiende houden als de dreigingen realiteit worden", zegt voorzitter Mark Harbers van Techniek Nederland, verwijzend naar de geopolitieke spanningen in de wereld. Cyberdreigingen, sabotage en uitval van vitale infrastructuur zijn geen abstracte risico's, zegt hij.
"De wereld is veranderd. Er gaat iets gebeuren, we weten alleen nog niet wanneer. Burgers krijgen het advies om een noodpakket in huis te halen. Bedrijven moeten zich net zo goed voorbereiden op noodsituaties. Kunnen monteurs onder moeilijke omstandigheden hun werk doen?"
Wat als Nederland betrokken raakt bij een militair conflict?
Het onderzoek gaat uit van drie scenario's. In het extreemste scenario raakt Nederland betrokken bij een militair conflict na een aanval op een NAVO-land als Polen of Estland, met langdurige sabotageacties als gevolg. De andere scenario's betreffen de uitval van internet en telefonie en de uitval van elektriciteit door sabotage uit een ander land. Dit duurt 72 uur.
Harbers: "In het Navo-scenario kunnen werknemers worden weggeroepen omdat ze reservist zijn. Wees daarvan op de hoogte als bedrijf." Daarnaast zijn er grote maatschappelijke verstoringen mogelijk. Het betaalsysteem ligt eruit. Laadpalen werken niet meer. De wegen raken verstopt omdat iedereen thuis wil komen.
"Welke opdrachtgever krijgt in zo'n situatie prioriteit? Dat moet vooraf besproken zijn, ook met klanten, en die informatie moet in een crisishandboek staan." Dit boekwerk moet telefoonnummers en adressen bevatten van personeel, opdrachtgevers en leveranciers. Net als de noodprocedures, en ieders taken en verantwoordelijkheden. Bij verstoringen is zo'n map vol papier gewoon uit de kast te pakken.
De belboom, net als vroeger
Voordat er app-groepen bestonden, gebruikten organisaties een belboom om iedereen snel op de hoogte te stellen. Zoals op school: elke klasgenoot moest twee andere klasgenoten bellen als de leraar ziek was. Zulke belschema's moeten bij techniekbedrijven weer op papier komen te staan. Verstrek noodradio's aan medewerkers, is een ander advies, en zorg dat er ook fysieke sleutels zijn om een pand te openen.
Dit is het eerste weerbaarheidsonderzoek binnen een branche, zegt Techniek Nederland, gemaakt op aansporen van het ministerie van Economische Zaken.
"Het is positief dat we het hier meer over gaan hebben. Maar het is jammer dat dat nodig is", zegt Aukje Kuypers, algemeen directeur van Koninklijke Kuijpers, dat 105 jaar bestaat en 1500 werknemers telt. Het familiebedrijf ontwerpt, bouwt en onderhoudt technische installaties in gebouwen en industrie. Ook voor vitale infrastructuur zoals datacenters.
"Natuurlijk hebben belangrijke gebouwen een noodaggregaat voor elektriciteit", zegt Kuypers. "Maar ik vraag me weleens af wat er gebeurt als de elektriciteit langdurig uitvalt. Kunnen elektrische busjes dan nog de weg op? Of stel, er is geen handel meer mogelijk, zoals in het scenario met het militaire conflict. Hoe komen we dan aan onderdelen?" Om die reden wil haar bedrijf producten gaan maken uit minder verschillende onderdelen.
"Moderne gebouwen zitten vol techniek", licht Kuypers toe. "Er zijn digitale systemen voor warmte, koeling, verlichting, toegangscontrole en energie. En al die systemen zijn aangesloten op internet en onderling gekoppeld. Dat heeft voordelen, namelijk het op afstand kunnen monitoren. Maar dit internet of things zorgt ook voor kwetsbaarheden."
Het stenen tijdperk
Moet alles dan maar weer offline? "We hoeven niet terug naar het stenen tijdperk", zegt Mark Harbers. "Maar denk wel na over wat er kan gebeuren."
"De cyberoorlog is allang gaande", zegt Kuypers. "Daarvoor komen we weleens samen in een crisisteam: situaties uitdenken en oefenen. Het is verstandig als bedrijven hun mensen laten oefenen voor een crisis. Al kost dat geld. Het gaat ook om de toekomstbestendigheid van ons bedrijf."
De overheid gaat hier geen miljarden voor reserveren, zegt Harbers. "Een noodpakket thuis schaf je ook voor jezelf aan. Dertig jaar geleden hadden we niet kunnen bedenken hoeveel we nu aan cyberveiligheid uitgeven. Zo zal ook de geopolitieke situatie tot een kostenpost leiden. Het zijn investeringen die misschien nooit nodig zijn. Maar als het penibel wordt, kun je wel blijven draaien."
https://www.nu.nl/uit-and(...)-offline-werken.html
Nu draai ik al aardig wat jaartjes mee in de automatisering en deze ontwikkeling van afhankelijkheid van communicatiemiddelen en elektrische apparaten heb ik met zienderogen toenemen. Ik doe veel op het gebied van bedrijfskritische systemen en ik blijf me verbazen over het ontwerp van systemen die van zoveel factoren afhankelijk zijn om te werken.
Winkels kunnen de deuren sluiten omdat hun kassasystemen rechtstreeks gekoppeld zijn met een centraal systeem via het internet. Ontoegankelijke technische ruimtes omdat ze alleen met een pasje of een ander elektronisch systeem te openen zijn. Zendmasten en internetverbindingen die beperkt in de lucht blijven door een beperkte accu of zelfs helemaal niet werken omdat de accu defect blijkt. Ik heb ze allemaal meegemaakt. Mocht het een keer misgaan: mij niet bellen, want het heeft geen zin
Ja doei, wij gaan toch niet Estland verdedigen 
Je hoort bij de betere, maar nog lang niet bij de beste
Ze kunnen oneindig blijven herhalen dat dit moet, maar als het zoals altijd om een vrijblijvend advies zonder verdere consequenties blijft, dan zie ik niet hoe het bedrijfsleven dit advies gaat doorvoeren.
Heeft ook weinig zin om dit aan een leek of theoretisch ingesteld persoon uit te leggen. Het komt gewoon niet binnen.quote:Op maandag 2 maart 2026 21:22 schreef KvanG het volgende:
Ze kunnen oneindig blijven herhalen dat dit moet, maar als het zoals altijd om een vrijblijvend advies zonder verdere consequenties blijft, dan zie ik niet hoe het bedrijfsleven dit advies gaat doorvoeren.
|
|
