Koopkracht gestegen mopperen over financiën, maar geven ook meer uit

quote:

Koopkracht gestegen: we mopperen over financiën, maar geven tegelijk meer uit

Nederlandse huishoudens hebben steeds meer te besteden. De gemiddelde koopkracht steeg vorig jaar met 3,6 procent. Dat is de grootste stijging in twintig jaar. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Waarom voelt het dan toch alsof we erop achteruitgaan? Vier vragen aan Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS.

ven tegelijk meer uit
Nederlandse huishoudens hebben steeds meer te besteden. De gemiddelde koopkracht steeg vorig jaar met 3,6 procent. Dat is de grootste stijging in twintig jaar. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Waarom voelt het dan toch alsof we erop achteruitgaan? Vier vragen aan Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom bij het CBS.

Josselin Gordijn 11-09-25, 10:32 Laatste update: 12:06
Sinds 2001 zag het CBS niet zo’n snelle stijging in koopkracht, en dat komt vooral door de loonstijging van vorig jaar (6,8 procent). Dat was de grootste gemiddelde cao-loonstijging in veertig jaar. Tegelijkertijd stegen prijzen gemiddeld met 3,1 procent.

Driekwart van de huishoudens in loondienst ging erop vooruit. De rest verloor bestedingsruimte, onder wie mensen die tijdelijk hun baan verloren, hun baan opzegden of minder gingen werken. Bijstandshuishoudens stegen 0,2 procent in koopkracht, de kleinste stijging volgens het CBS.

Hoe kan het dat de cijfers zo goed zijn, maar je om je heen geklaag hoort over de hoge prijzen?

„Dit sentiment is niet gek. Het sleutelwoord is inflatie: die is nog steeds aan de hoge kant. Daardoor zijn prijzen in de supermarkt tot ongekende hoogte gestegen. Daar word je dagelijks mee geconfronteerd: de hele dag zie je om je heen dat het toch wel heel duur is, duurder dan je gewend bent.

Maar de cijfers waar we het nu over hebben, kijken enerzijds naar de inflatie, die 3,1 procent is, en anderzijds naar het inkomen, dat met 6,8 procent is gestegen. Een simpele rekensom laat zien dat je er dan uiteindelijk op vooruitgaat.”

Sinds 2001 zag het CBS niet zo’n snelle stijging in koopkracht, en dat komt vooral door de loonstijging van vorig jaar (6,8 procent). Dat was de grootste gemiddelde cao-loonstijging in veertig jaar. Tegelijkertijd stegen prijzen gemiddeld met 3,1 procent.

Driekwart van de huishoudens in loondienst ging erop vooruit. De rest verloor bestedingsruimte, onder wie mensen die tijdelijk hun baan verloren, hun baan opzegden of minder gingen werken. Bijstandshuishoudens stegen 0,2 procent in koopkracht, de kleinste stijging volgens het CBS.

Hoe kan het dat de cijfers zo goed zijn, maar je om je heen geklaag hoort over de hoge prijzen?

„Dit sentiment is niet gek. Het sleutelwoord is inflatie: die is nog steeds aan de hoge kant. Daardoor zijn prijzen in de supermarkt tot ongekende hoogte gestegen. Daar word je dagelijks mee geconfronteerd: de hele dag zie je om je heen dat het toch wel heel duur is, duurder dan je gewend bent.

Maar de cijfers waar we het nu over hebben, kijken enerzijds naar de inflatie, die 3,1 procent is, en anderzijds naar het inkomen, dat met 6,8 procent is gestegen. Een simpele rekensom laat zien dat je er dan uiteindelijk op vooruitgaat.”

Blijf op de hoogte
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over AD Economie.

UITGELEGD | Nederlanders belanden steeds meer in de schulden. Met deze bespaartips houd jij je hoofd boven water

01:32
Met deze tips houd je geld over aan het einde van de maand
Dus we hebben last van ‘gevoelsinflatie’?

„Het is zeker een stukje psychologie: je went snel aan je loon dat is gestegen. Tijdens de eerste maand denk je, ‘lekker, zoveel procent erbij’, of ‘dat werd eens tijd’. Maar de maand erop sta je er niet meer bij stil, dan is het gewoon geworden."

„Tegelijkertijd zien we dat mensen minder snel wennen aan de gestegen prijzen van bijvoorbeeld benzine, boodschappen, en uitjes. Hogere lonen nemen we dus voor waar, maar hogere prijzen in de winkels niet. Daardoor kan het voelen alsof je erop achteruitgaat terwijl dat onderaan de streep niet zo is.”

Zien we dat ook terug in wat we uitgaven?

„Ja, we voelen misschien niet dat we meer te besteden hebben, maar zo gedragen we ons wel. Als het daadwerkelijk niet goed gaat in de portemonnee, geven we minder uit. Maar nu geven we meer uit, ondanks het sombere gevoel. Daarnaast sparen we ook meer."

„Dus het sentiment en ons gedrag matchen niet met elkaar: we mopperen, maar geven gewoon geld uit. Het kan natuurlijk ook allebei waar zijn: we vinden het leven duur, maar kunnen het ons veroorloven. Mensen houden natuurlijk altijd van lagere prijzen en willen liever dat een dagje pretpark minder kost.”

Heeft het gevoel met leeftijd te maken? Hebben vijftigers en zestigers minder last van een zwaar gevoel rondom financiën dan twintigers of dertigers?

„Mensen hebben altijd het idee dat de groep waar zij toe behoren aan het kortste eind trekt. De dertigers en veertigers, die midden in het werkzame leven zitten, profiteren optimaal van de loonstijging.”

„De cijfers laten zien dat mensen met lagere inkomens het minst hebben aan de stijging; dat zit dus niet in leeftijd. Mensen met lagere inkomens merken er bijvoorbeeld veel van dat de energietoeslag, die mensen met lagere inkomens moest helpen de energierekening te betalen, er niet meer is.”
https://www.ad.nl/economi(...)k-meer-uit~a6e513b9/