Besloten bijeenkomst legt bloot: Amsterdamse raad wilde voorkomen dat Halsema ’kop van jut’ zou wordenOnder landelijke druk debatteert de Amsterdamse gemeenteraad dinsdag over de ’Jodenjacht’ van afgelopen week. Halsema tipt de fractievoorzitters om in dat debat Den Haag een beetje ’terug te duwen’.
Terwijl de gewonden nog geteld werden en er onzekerheid was over vermissingen, besprak de Amsterdamse politiek vrijdagochtend hoe zij Geert Wilders en de landelijke politiek de wind uit de zeilen konden houden. In een besloten bijeenkomst van burgemeester Femke Halsema en de fractievoorzitters, werd uitgebreid overlegd hoe er eerder dan de Tweede Kamer gedebatteerd kon worden over de nacht waarin openlijk op Israëliërs werd gejaagd.
De burgemeester adviseerde de raad om de regie te houden, voordat landelijke politici die zouden overnemen. Vanuit de fractievoorzitters werd daarop geopperd om het spoeddebat naar voren te halen en zo de Tweede Kamer voor te zijn. Ook Halsema beaamde dat het verstandig was om op deze wijze het parlement ’de pas af te snijden’. Het zou volgens haar goed zijn als Den Haag wat ’teruggeduwd’ werd.
AftredenDat vond ze niet alleen vanwege haar eigen positie, maar ook die van de gemeenteraad zelf. Vanuit de lokale partijleiders klonk de wens om de burgemeester niet ’de kop van jut’ te maken. Er moest voorkomen worden dat de discussie alleen over Halsema zou gaan, want Wilders had toen al opgeroepen tot haar aftreden.
Geen herhaling van vorige maand dus. Toen ging het in de gemeenteraad over bezoekers van een steunbetuiging voor Israël op de Dam, die op 7 oktober onderweg belaagd werden door pro-Palestijnse tegendemonstranten. Wilders wilde dat Halsema zou aftreden, omdat zij het protest zo dichtbij toestond. Een inhoudelijke discussie over de dag raakte op de achtergrond, in plaats daarvan ontstond een landelijk debat over de positie van Halsema.
In de Amsterdamse gemeenteraad werd dit behandeld als rondvraag. Het eindigde in een flinke uithaal van Halsema richting Wilders, onder massaal en luid applaus van raadsleden en ambtenaren. Het onderwerp is daarna niet meer inhoudelijk besproken, terwijl er wel wat te zeggen viel over het gebrek aan grip op de tegendemonstratie.
Ook dit keer voelen raadsleden de schaduw van Wilders. Wordt het een debat van de beeldvorming, waarin Halsema met voorspelbare een-tweetjes zoveel mogelijk buiten schot blijft? Of komt er dit keer wel een inhoudelijke discussie over de risicoanalyses vooraf en de gemaakte keuzes op het moment zelf?
Hoofdstad op hellend vlak?Maar na zo’n bewogen jaar, met exces na exces, zal de Amsterdamse politiek zich toch moeten buigen over de informatiepositie van de lokale autoriteiten. Hoogleraar strafrecht Sven Brinkhoff (UvA) trok zaterdag in Nieuwsuur al de ’voorzichtige tussenconclusie’ dat het inlichtingenteam van de politie niet in staat was de burgemeester goed te informeren over alle risico’s. Was de politie overvallen door het geweld, of was er sprake van een blinde vlek?
Halsema heeft justitieminister David van Weel in aanloop naar donderdagavond op de hoogte gehouden van haar aanpak en belde hem ook in de nacht van de verschrikkingen om half twee al op. Vervolgens hielden ze de hele nacht intensief contact. ’s Ochtends vroeg stemden de burgemeester en minister zeven uur ’s ochtends hun reacties af in een bijeenkomst met premier Dick Schoof en anti-terrorismecoördinator Pieter-Jaap Aalbersberg.
’Lokaal gezag verantwoordelijk’Van Weel schaarde zich vrijdagavond aan tafel bij Humberto Tan achter de voorbereidingen en aanpak van de Amsterdamse driehoek, waar Halsema zijn voorganger Ferd Grapperhaus nog moest verwijten dat hij haar na het Black Lives Matter-protest op de Dam ’in de kou’ liet staan. „Ik had vertrouwen in de maatregelen zoals de burgemeester mij die voorlegde”, zei Van Weel.
In een brief aan de Tweede Kamer wees Van Weel er wel op dat er vanuit Den Haag vooraf wel aandacht is gevraagd bij de Amsterdamse autoriteiten door ’de voorstelbaarheid van implicaties van de gelijktijdige voetbalwedstrijd voor de Kristallnachtherdenking’. De verantwoordelijkheid van maatregelen ligt bij het lokaal bevoegd gezag, benadrukte hij maandagmorgen nog eens. „We doen wat we kunnen, maar de directe afhandeling van de incidenten en de voorbereiding daarop, was natuurlijk een lokale aangelegenheid. Daar zaten wij niet actief in te sturen”, klonk het.
Er klinkt meer kritiek in Den Haag. Van Weels partijleider Dilan Yesilgöz liet zich zondagmiddag alsnog verbolgen uit over de Amsterdamse driehoek. Bij een bericht over de verboden demonstratie die toch plaatsvond op de Dam, schreef ze: ’En dan je afvragen waarom mensen vertrouwen in overheid verliezen. In hemelsnaam.’ Zo zaagde een tweede fractievoorzitter van een regeringspartij in de Tweede Kamer aan de stoelpoten van de burgemeester.
Onafhankelijk onderzoekMinister Judith Uitermark (Binnenlandse Zaken) was maandagochtend afhoudend over de positie van Halsema, na de oproep van Wilders. „Dat is helemaal niet aan de orde nu. De burgemeester moet zich eerst verantwoorden in de gemeenteraad. Dat gebeurt morgen en ik neem aan dat ze daar haar volle verantwoordelijkheid zal moeten dragen.”
Er is een onafhankelijk onderzoek aangekondigd naar het optreden van de driehoek in de dagen rondom het duel. Het spoeddebat is bewust een raadsvergadering en geen commissievergadering. Dat houdt in dat er moties ingediend kunnen worden, waar direct over gestemd wordt. Halsema’s positie zal vermoedelijk niet ter discussie staan. De gemeenteraad heeft haar voor de zomer opnieuw benoemd voor nog eens zes jaar. Niettemin is er in de wandelgangen sinds enige tijd toenemende speculatie over hoe lang Halsema haar huidige rol zélf nog leuk vindt.
https://www.telegraaf.nl/(...)p-van-jut-zou-worden