’Grote schade zonder lockdown’
Een lockdown heeft grote gevolgen voor ondernemers. Maar als het virus vrij spel heeft, loopt de economie óók grote averij op. Onderzoek laat zien dat consumenten minder uitgaven bij de tweede golf, nog voordat het kabinet ingreep.
„Als we nu niet strenger gaan ingrijpen en het virus blijft om zich heen slaan, dan gaan mensen in zelfisolatie”, stelt Nora Neuteboom, econoom bij ABN Amro. Ze deed met collega’s grondig onderzoek naar het gedrag van consumenten tijdens de coronacrisis. Haar conclusie: niet alleen beperkende maatregelen, zoals een lockdown, hebben gevolgen voor de economie, ook de pandemie zelf maakt consumenten kopschuw.
„Mensen zijn verstandige wezens”, zegt Neuteboom. Daar waar het virus oplaait, worden mensen voorzichtiger. Ze onderzocht het uitgavenpatroon van mensen in alle Nederlandse gemeenten en zette dat af tegen de besmettingen in die specifieke plaatsen. En vond een heel duidelijk verband. „De belangrijkste conclusie is dat het kabinet zich niet moet blindstaren op de economische schade van een lockdown. Ook het virus zelf is zeer schadelijk voor de economie.”
Het is heel lastig uit elkaar te halen welke effecten waardoor veroorzaakt worden. „Consumenten kunnen uit angst thuis blijven, al lijkt de angst in de eerste golf sterker toen er veel onzekerheid was.” Ook zijn er consumenten die juist reageren op kabinetsmaatregelen, omdat de urgentie dan opnieuw duidelijk wordt.
Maar uit de cijfers van de ABN-econoom, die ook leiden tot een publicatie in een wetenschappelijk economisch tijdschrift, blijkt dat consumenten al voorzichtiger worden voordat de overheid ingrijpt. „Als eerste zie je dat in het vervoer, zowel in het OV als per auto”, vertelt Neuteboom. „Ook nu zie je dat weer. Vanaf begin september zien we teruglopende bestedingen aan openbaar vervoer en in de benzinestations.”
Meer online
Bij oplopende besmettingen kiezen consumenten ervoor om minder vaak naar de supermarkt te gaan en meer online te kopen. „Winkels die een goed online platform hadden voor de coronacrisis leiden daardoor minder schade. Supermarkten doen het nog steeds beter dan vorig jaar. Maar binnen de detailhandel treden enorme verschuivingen op. Als je normaal naar een lokale elektronicazaak was gegaan, maar nu voor
bol.com kiest, dan doet de sector als totaal het nog steeds goed, maar die lokale zaak wordt wel getroffen.”
Neuteboom zette alle grote en kleine gemeenten tegen elkaar af. In grote steden met veel besmettingen geven consumenten duidelijk minder uit dan in grote steden met weinig besmettingen, ook als daar dezelfde coronamaatregelen gelden. Voor kleine gemeenten vond ze hetzelfde effect.
„Dat de consument kopschuw wordt van de pandemie zelf blijkt uit die verschillen tussen gemeenten”, aldus Neuteboom. „Hoe ik die effecten in de modellen ook doorreken, de verschillen zijn altijd significant. Een lokale uitbraak heeft steeds effect op hoe mensen hun geld besteden.”
Vrij spel
Dat betekent dat horeca, detailhandel, sportscholen, kappers en schoonheidssalons ook geraakt worden als het kabinet geen of weinig beperkingen oplegt. „Daarom moet het kabinet een heel afgewogen keuze maken waarin naar die effecten wordt gekeken. Als het virus vrij spel heeft, doet dat economisch ook pijn”, stelt de ABN-econoom.
Misschien zijn ondernemers wel slechter af als er geen verdere maatregelen worden genomen, zegt Neuteboom. „Consumenten worden heel voorzichtig met uitgeven als ze de indruk hebben dat de overheid het virus niet onder controle heeft. Stel dat de horeca door de tweede golf langdurig maar op 40% van de omzet kan draaien, dan is dat misschien schadelijker dan wanneer de horeca voor een korte tijd gesloten wordt en het virus wordt teruggedrongen waardoor ze daarna weer op volle capaciteit kunnen draaien. Een ongelofelijk lastige afweging, maar dát is de keus waar het kabinet voor staat.”
Telegraaf 7 oktober 2020
Dus pak goed aan of doe niks! Het aanmodderen van nu is gewoon te gek!