Met een sporttas naar de bank in IJsland
Van onze verslaggever Pieter Klok
gepubliceerd op 07 oktober 2008 23:16, bijgewerkt op 8 oktober 2008 08:47
REYKJAVIK - IJsland is bijna failliet. Spaarders proberen op alle mogelijke manieren hun geld in veiligheid te brengen. Go Tomasson (43) ging maandagmiddag met zijn moeder naar de Landsbanki – de bank die in Nederland eigenaar is van Icesave. Ze namen in een keer 20 miljoen kroon op (toen nog ongeveer 115 duizend euro); hun volledige spaartegoed.
VergrotingVergroting
De internetspaarbank, onderdeel van het IJslandse bedrijf Landsbanki, is in ernstige problemen geraakt. (Screenshot website)
‘Het was een hele sporttas vol’, zegt Tomasson. ‘We waren niet de enigen. Het geld werd met koffers tegelijk van de bank gehaald.’
Tomasson, appartementbezitter in het centrum van Reykjavik, was net op tijd. De dag erna werd Landsbanki onder curatele van de overheid gesteld en mocht elke spaarder nog maar 500 duizend kroon per dag opnemen. ‘Mijn moeder heeft het geld onder haar bed gelegd en dinsdag naar de Kaupthing Bank gebracht, dat is de enige bank die nog normaal functioneert.’
IJsland balanceert op het randje van bankroet. Niemand wil nog in het land investeren, waardoor de koers van de kroon in een vrije val is beland. De import van goederen (behalve schapenvlees, vis en zuivel produceert IJsland niets zelf) dreigt daardoor onbetaalbaar te worden.
Dus trekt het land nu de ophaalbrug op. Alle banken – op de Kaupthing Bank na – zijn onder controle gesteld van de staat. Die gaat proberen zoveel mogelijk IJslands spaargeld te redden. Aandeelhouders en buitenlandse schuldeisers, zoals de spaarders van Icesave, hebben voorlopig het nakijken.
Tegelijkertijd heeft de overheid per decreet besloten dat er voortaan 131 kronen in een euro gaan. De daling van de munteenheid is daarmee tot staan gebracht, maar dat is niet gratis. Om de kroon op dit niveau te houden, moet de Centrale Bank van IJsland steunaankopen doen: kronen kopen met vreemde valuta.
De premier heeft banken en pensioenfondsen opdracht gegeven buitenlandse bezittingen te verkopen om buitenlands geld binnen te brengen waarmee de munt kan worden gesteund. ‘Pensioenfondsen en banken moeten hun geld naar huis brengen’, zegt Gunnar Haraldson, econoom aan de Universiteit van IJsland. ‘En dan hopen we maar dat we daarmee het einde van de kredietcrisis halen.’
Niet het hele land is in paniek, blijkt in de Bonussupermarkt in Reykjanesbae. Er wordt niet gehamsterd en de schappen zijn nog goed gevuld. ‘IJslanders zijn optimisten’, zegt Haraldson. ‘Bovendien: wat kun je er nu nog tegen doen? We hoeven echt geen honger te lijden, want we hebben vis en schapen genoeg.’
Het spaargeld van Tomasson en zijn moeder is nog lang niet veilig. De inflatie is nu al 15 procent, dus wordt het geld elke dag minder waard. ‘Morgen gaan we proberen de kronen om te wisselen in dollars’, zegt Tomasson. ‘Dat zal nog een hele toer worden, want het omwisselen is ook aan een maximum gebonden.’
En wat als de grootste bank van IJsland, de Kaupthing Bank omvalt voordat hij zijn geld in dollars heeft omgezet? ‘Dan valt heel IJsland.’
Lead me away, come inside,
see my mind in kaleidoscope
Muziekje d'r bij?
http://www.soundcloud.com/fufr