Over die tempo-uitvoeringen van tegenwoordig, dat komt volgens mij allemaal door die historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk. Ik vraag me af of er in het manuscript daadwerkelijk aanwijzingen staan voor een snel tempo, of dat het de conclusie is van algemeen onderzoek naar de historische situatie.
Mag ik in de tussentijd nog even wijzen op de koraalfantasie waarmee de cantate BWV 96 'Herr Christ der ein'ge Gottessohn' begint? Een mystiek moment. Voorts bevinden zich in BWV 81 drie aria's, stuk voor stuk kroonjuwelen. Een goede uitvoering is hier wel zeer noodzakelijk om ze tot hun recht te laten komen. En de koren waarmee BWV 104 en BWV 105 beginnen zijn om te janken zo mooi. Mijn speurtocht is nog niet ten einde...
- Het koor Sei nun wieder zufrieden is inderdaad van een onbevattelijke schoonheid. Maar niet alleen die drie eerste woorden zijn hier verantwoordelijk voor; zodra men de gehele tekst leert kennen, wint dit stuk nog aan betovering. De strijkerpartij, die één tel voor de tot in het oneindige veredelde zang inzet, is hypnotiserend en zou je bijna van de rest afleiden.
- BWV 4: Christ lag in Todesbanden.
De inleidende sinfonia doet je al haast omvallen, maar dat is nog slechts het begin. Weliswaar concludeert het daaropvolgende koor al dat Christus werkelijk is opgestaan, maar de toon blijft grimmig.
Hierop volgt een duet voor alt en sopraan. Een zeer plechtstatige samenspraak over de sterfelijkheid van het lichaam.
Het contrast tussen het tweede en derde deel kon haast niet groter zijn; een militante bevestiging van de overwinning op de dood door Christus, die onze plaats heeft ingenomen en schoon schip heeft gemaakt.
Het volgende deel (voor koor) is veel ingetogener, maar daarom niet minder aangrijpend. 'Es war ein wunderlicher Krieg'.
Dit is - voorzover de Protestanten die kennen - ''mystiek''.
Een hallucinerende bas-aria, een prachtig duet, en een koor dat eindigt met een verbeten 'Hallelujah' sluiten dit werk af. Telkens weer vertelt Bach hetzelfde verhaal, maar het wordt er alsmaar boeiender op.
- BWV 106: Gottes Zeit ist die allerbeste Zeit.
Deze 'Actus Tragicus' begint met een sinfonia waar ik geen zinnig woord over kan zeggen; zó goed, dat je je niet kunt voorstellen dat je Bach bent.
De cantate is opgebouwd volgens het chiastisch principe; oftewel, zoals een kruis. De tegenstelling tussen Oue en Nieuwe Testament wordt in het middelste deel uitgedrukt door de dualiteit van solostem tegenover koor, door vrij arioso tegenover strenge fuga. De sopraan zingt een passage uit de Openbaring van Johannes, de overige stemmen citeren de oudtestamentische Jezus Sirach: het orkest speelt de melodie van '' Ich hab mein Sach Gott heimgestellt''. Een van de vele geniale bijkomstigheden van dit werk is wel het verband tussen de vermaning '' Bestelle dein Haus'' en '' Ich hab mein Sach Gott heimgestellt''. Uiteindelijk verstommen de stemmen van het koor één voor één; dan valt ook de hartstochtelijk smekende sopraan stil. Vrij naar Koekepan: '' Als dit je niet tot in het diepst van je ziel beroert, weet ik niet wat dat wel zou kunnen". Ik ken menig agnost of verstokt ongelovige die deze muziek op zijn begrafenis heeft laten uitvoeren, of dat nog moet laten doen.
Het volgende deel begint met een even briljante ingeving: de woorden van de stervende Christus - ''In uw handen beveel ik mijn geest'', Lucas 23: 46- worden geciteerd door de alt, die er vervolgens aan toevoegt: 'Gij, trouwe God', hebt mij verlost'. Oftewel; de woorden van Christus zijn de woorden van de gelovige geworden, omdat Hij door Zijn dood en lijden de dood heeft overwonnen ten gunste van zijn volgelingen. Bach laat de bas antwoorden: ''Heute wirst du mit mir im Paradies sein". Het vertrouwelijke du, waarmee de nietige gelovige zijn God aanspreekt, maakt dit compacte drama nog oneindig veel aangrijpender.
Het laatste koor bewaart de volmaaktheid.
(Ik heb gebruik gemaakt van enkele passages uit het voornoemde 48 Praeludia van de heer Hans Brandts Buys.)
quote:ff een lekker tijdige reactie in navolging van die ontslagen ambtenaar:
Op maandag 7 januari 2002 21:46 schreef Toffe_Ellende het volgende:
sebastian bach is dat niet de zanger van skid row?
Yep
Skid Row 1989 Skid Row
Skid Row 1991 Slave to the grind
Skid Row 1992 B-sides ourselves
Ze hadden er nog één maar die vond ik tegenvallen
Brandenburg I:
In F. Voor twee hoorns, drie hobo's, fagot, violino piccolo (concerterend), twee violen, altviool, cello en basso continuo.
Het eerste deel, Allegro, is één van de mooiste voorbeelden van Bachs vindingrijkheid: het is gebaseerd op enkele minuscule motiefjes, maar gedurende vijf minuten weet Bach de toehoorder voortdurend te boeien. De verschillende timbres worden meesterlijk tegen elkaar uitgespeeld. Beheerste, kostelijke vreugde.
Het Adagio bevat dissonanten die men pas weer is gaan gebruiken toen de twintigste eeuw goed op gang was gekomen. De hobo leidt de anderen op vorstelijke wijze; het stokkende slot is onvergetelijk.
Het tweede Allegro is zó sterk, dat het verschillende tempi verdragen kan; van gelijkmatig tot gejaagd.
Het concert sluit met een Menuetto en Polacca, die al even majesteitelijk zijn als het voorgaande.
Brandenburg II:
Weer in F. Een echt concerto grosso; het concertino bestaat uit tromplet, blokfkluit, hobo en obligate viool.
Het eerste Allegro is weer gebaseerd op enkele kleine motiefjes, die door Bach tot een stroom onvermoeibare vreugde bijéén zijn gesmeed. Het contrapunt is zó ingenieus, dat het aanbeveling verdient om er met koptelefoon naar te luisteren.
Hierop volgt een van de sterkste Andantes uit de geschiedenis van de West-Europese muziek.
Het tweede Allegro is kort, maar elke tel is briljant.
Brandenburg III:
In G.
Ah! Een van mijn lievelingsstukken.
In het eerste Allegro strooit Bach kwistig met (wederom) een klein motief, waardoor het gehele deel een marskarakter krijgt. Het is een wonderbaarlijk muzikaal gevecht, dat ik met woorden geen recht kan doen. De hedendaagse uitvoeringen zijn redelijk bevredigend, maar wie werkelijk wil genieten, zal op zoek moeten gaan naar de uitvoering van Von Karajan en de Berliner Philarmoniker.
Twee akkoorden voor clavecimbel scheiden dit juweel van een volgend hoogtepunt in Bachs gehele oeuvre: het tweede Allegro.
Das teilt dem modernen Hoerer das starke Lebensgefuehl einer vergangenen Epoche mit(...)fuehrt uns wie der erste Satz an das Geheimnis des Schoepfungsvorganges(...)das rastlose Streben zieht uns mit magischer Gewalt in seinen Bann und schenkt uns in der Schlusskadenz die Genugtuung eines siegreich beendeten Kampfes -
en zo is het maar net.
Maar de pizzakoerier staat voor de deur; binnenkort zal ik verdergaan. ![]()
[Dit bericht is gewijzigd door SportsIllustrated op 15-12-2002 21:13]
Een andere verkeerde beoordeling mijnerzijds viel BWV 78 ten deel. Het geheel is hier zeker meer dan de som der delen, en ik had daarom ook het koor en het duet niet van de rest moeten isoleren. Het ademt de ernst en zwaarmoedige grandeur van de passies.
O, via deze link kun je alle cantates on-line streamen (wel is waar in uitvoeringen van Nikolaus Harnoncourt en Gustav Leonhardt -- die van de Teldec-verzameling dus) : http://www.mymp3sonline.net/bach_cantatas/mp3.asp. Dat wil zeggen, als de site weer up gaat, want hij schijnt het nu niet te doen. Hij doet het weer.
[Dit bericht is gewijzigd door Koekepan op 03-01-2003 22:22]
Overigens: iedereen die naar ''Aria op de G-snaar'' luistert, is het slachtoffer van zwendel.
http://www.geocities.com/upturnpikepointandplace/BWV78.mp3
Ik dacht eerst aan Peter Schreier, maar als dat zo is dan zingt-ie toch wel ingehouden op een bepaalde manier. Dus ik weet het niet meer. Het is in elk geval prachtig gezongen.
Er moet ook een beetje leven in dit topic blijven, vind ik. Vandaar de vraag : vinden meer mensen de Brandenburger concerten 4-6 veel minder mooi dan 1-3, of ligt dat alleen aan mij?
quote:Ik denk aan jouw morbide geest, men, 4-6 is buiten kijf het beste werk.
Op donderdag 9 januari 2003 06:12 schreef Koekepan het volgende:
Het mag vanzelfsprekend ook een kwartiertje later, fatima.Er moet ook een beetje leven in dit topic blijven, vind ik. Vandaar de vraag : vinden meer mensen de Brandenburger concerten 4-6 veel minder mooi dan 1-3, of ligt dat alleen aan mij?
Interessante vraag: [voor mij dan] als U één werk naar een onbewoond eiland mag meenemen, [BWVnummer] wat kiest U dan?
nounours comme toujours
quote:In ieder geval niet mooier. Het eerste deel van II en het Derde Brandenburgse Concert vind ik nog altijd het mooiste.
Op donderdag 9 januari 2003 06:12 schreef Koekepan het volgende:
Het mag vanzelfsprekend ook een kwartiertje later, fatima.Er moet ook een beetje leven in dit topic blijven, vind ik. Vandaar de vraag : vinden meer mensen de Brandenburger concerten 4-6 veel minder mooi dan 1-3, of ligt dat alleen aan mij?
[Dit bericht is gewijzigd door SportsIllustrated op 09-01-2003 13:55]
Wat zijn uw favoriete orgelwerken? En in welke vertolking?
Overigens: nounours, dat is een onmogelijke vraag. Maar ik zit op het moment te twijfelen tussen Orgelbuechlein, BWV 106 en BWV 4.
PS- Seborik, waarom is BWV 565 volgens jou geen goed werk?
quote:Mij grijpt het gewoon niet. Ik snap niet hoe dat kan als jij er toch niet minder over te spreken bent dan 1-3. Erg mysterieus.
Op donderdag 9 januari 2003 11:12 schreef SportsIllustrated het volgende:
Overigens kun je aan het eerste deel van IV zien waarom Bach onovertroffen is; niet alleen melodisch, maar ook nog eens contrapuntisch genie.
Mijn absolute favoriet is natuurlijk BWV 542.
En minder, betekent niet hetzelfde als slecht.
Ps. deze post moet men natuurlijk genuanceerd bekijken.
[Dit bericht is gewijzigd door Seborik op 09-01-2003 18:37]
quote:Ja, ik vind hem ook niet helemaal volkomen. Maar (ik heb een nogal snelle uitvoering, dus misschien heb je een paar seconden verschil met die van jou) de passage vanaf 3:30- 5:20 echt verbijsterend.
Op donderdag 9 januari 2003 18:04 schreef Seborik het volgende:
Ik mis gewoon wat bij die BWV565 wanneer je hem vergelijkt met de fuga uit BWV542. BWV542 kan bijna tot in het oneindige doorgaan en dat gevoel heb ik bij BWV565 niet. BWV565 klinkt in verhouding tot BWV542 als een standaard fuga, zo eentje die hij op de pot heeft geschreven, maar wel goed genoeg vond om zijn kont er niet mee af te vegen.En minder, betekent niet hetzelfde als slecht.
Ps. deze post moet men natuurlijk genuanceerd bekijken.
Hoe onze gewaardeerde vriend en Bachkenner en -supplier (op #filosofie) Koekepan hier schrijft over Bach is precies zoals Air gepercipieerd wordt door mijn moeder. Een wonderlijk iets. Wellicht een nieuwe therapie. Voor de luisteraar zijn het idd herinneringen aan het goddelijke... Wonderlijk.
Ik heb tot nu toe alleen nog maar de Brandenburger Concertos écht beluisterd, en deze zijn zeker de moeite waard. Voor de rest weet ik bitter weinig van hem, maar ik ga zeker nader proberen kennis te maken met hem.
quote:Ik heb hem drie of vier keer in een snelle en een korte uitvoering en ook nog in een lelijke en op verschillende orgels, maar heb niet het idee dat dat nu zo'n extreme rol speelt. Het begin van de fuga is subliem natuurlijk en door mijzelf graag gespeeld op piano, daarna komt eigenlijk het grote gemis.
Op donderdag 9 januari 2003 19:24 schreef SportsIllustrated het volgende:[..]
Ja, ik vind hem ook niet helemaal volkomen. Maar (ik heb een nogal snelle uitvoering, dus misschien heb je een paar seconden verschil met die van jou) de passage vanaf 3:30- 5:20 echt verbijsterend.
En ik vind BWV 538 nog net iets beter dan 452.
BWV538 zal ik nog eens opnieuw moeten beluisteren.
nounours comme toujours
En dan inderdaad de orgelwerken. Ik heb alleen een volledige uitvoering van de hand van Helmut Walcha. Best goed, maar niet erg 'volledig'. De authenticiteitskwestie die voor vele orgelwerken bestaat leidt ertoe dat volledige verzamelingen van 11 tot 18 cd's tellen. En Walcha heeft zo'n beetje alle dubieuze stukken onopgenomen gelaten.
Ik moet nog het een en ander tot me nemen, maar vooralsnog gelden als lievelingen de preludes en fuga's BWV 542 (g), BWV 552 (Es), de wel zeer omstreden toccata BWV 566 in E (meen ik), de koralen BWV 618 "O Lamm Gottes unschuldig", BWV 622 "O Mensch, bewein dein Suende gross", BWV 650 "Kommst du nun Jesu vom Himmel herunter" (ik prefereer inderdaad de versie voor orgel boven de koraal-aria uit cantate BWV 137), BWV 654 "Schmuecke dich, du liebe Seele", BWV 659 "Nun komm, der Heiden Heiland" en de onsterfelijke reeks canonische variaties op "Vom Himmel hoch, da komm' ich her", BWV 769.
Maar geen van deze werken ontroert mij zo enorm als de Pastorale BWV 590. Vooral de eerste sectie, met al die orgelpunten die zo magisch gecombineerd worden en in elkaar oplossen. Als ik uit alle BWV's een favoriet zou kunnen kiezen, zou het die zijn.
[Dit bericht is gewijzigd door Koekepan op 11-01-2003 11:59]
quote:Geen emotionele diepgang.
Op donderdag 9 januari 2003 14:16 schreef SportsIllustrated het volgende:
PS- Seborik, waarom is BWV 565 volgens jou geen goed werk?
Nog een kleine noot over de Brandenburgse Concerten 4-6: is iemand het met mij eens dat deze meer ''Frans'' en ''Italiaans'' lijken dan 1-3, of is dit een echte dilettanten-opmerking?
quote:Ik vind emotionele diepgang meer in het gebruik van klank, niet zozeer in toon. Bach was onvergelijkelijk in toon en kon daar heel wiskundig, en heel klinisch, niks anders dan een verrukking van bewondering mee opwekken bij luisteraars. Als ik Bach luister krijg ik op geen enkele manier het idee dat de muziek tot mij spreekt vanuit een bepaalde familiariteit. Het is van bovenaf opgelegd, vanuit de hemel, waar normale stervelingen nooit kunnen komen (dit getuigt wel aan de vele reacties in dit topic waar er met goddelijkheid en diviniteit gegooid wordt). Maar wat is er nou zo emotioneel diepgaand aan? Bach-muziek staat kilometers van je af en kokketeert van een afstand met zijn prachtige veren. Emotionaliteit behoort bij de luisteraar te liggen en Bach-muziek heeft doorgaans de onhebbelijke eigenschap dat het pretendeert dat de emotionaliteit in zichzelf besloten ligt, alsof het een wiskundige weergave van emotie betreft. De mystiek is weg, de luisteraar wordt aan z'n handje gedirigeerd, als het ware langs de bedrijven van een toneelstuk. De luisteraar wordt gereduceerd tot een toeschouwer in plaats van deelnemer en niets meer. En dat staat me bijzonder tegen.
Op zaterdag 11 januari 2003 11:56 schreef Koekepan het volgende:Geen emotionele diepgang.
quote:Misschien moet jij je wel losweken uit dat Bach-paradigma,
Op zaterdag 11 januari 2003 14:51 schreef SportsIllustrated het volgende:
zodiakk, heb je wel eens naar BWV 4 geluisterd? Ik kan met de beste wil daar geen klinisch gegoochel met noten, of pronken met genialiteit zien. Het openingskoort alleen al, maar ook de basaria, zijn indringender dan wat ook.
(maar then again, misschien moet ik mijzelf wel losweken uit het paradigma van familiariteit)
quote:Welk Bach-paradigma
Op zaterdag 11 januari 2003 14:59 schreef zodiakk het volgende:[..]
Misschien moet jij je wel losweken uit dat Bach-paradigma,
.
(maar then again, misschien moet ik mijzelf wel losweken uit het paradigma van familiariteit)
Maar werkelijk: de man was nu eenmaal een groot genie, en maakte daar volop gebruik van. Maar ''gemaakt'' vind ik zijn muziek toch nooit.
[Dit bericht is gewijzigd door SportsIllustrated op 11-01-2003 15:08]
quote:Ja, ik moet nog mail krijgen van Uncle_Sam. Wellicht dat we dan gedrieën Bach kunnen beleven, of eerder, in mijn geval dan, ondergaan.
Op zaterdag 11 januari 2003 15:03 schreef SportsIllustrated het volgende:[..]
Welk Bach-paradigma
?
Maar werkelijk: laat je eens verrassen door de oude Bach. Hij meent het toch goed.
Echter, er is nu wel strijd gaande tussen Bach en de legioenen van mijn gevestigde muzikale voorkeuren, een strijd om leven en dood... waar de Grote Prijs mijn muzikale existentie betreft, dat als een kwetsbaar talisman tussen de partijen in zweeft. En het is zwaar, SportsIllustrated, dat mag je best weten. De legers van de melancholieke elektronica hebben vooralsnog het bange slot van Bach omsingelt. Bach overleeft alleen door de sporadische voedseldroppingen die mogelijk gemaakt worden door de Bach-spam van Koekepan. Het is zelfs zo dat dat de geest van Koekepan een belangrijke pinnakel vormt in dat slot van onverdroten Bach-taaiheid. Misschien dat in een verre toekomst Bach de kracht heeft om een uitval te doen en de omsingeling zo kan doorbreken. Maar vooralsnog zit Bach stevig in de tang.
quote:Ik geef toe dat het een volledig subjectieve kwalificatie is. De naakte uitspraak dat BWV 565 niet emotioneel diepgaand is, is niet serieus te nemen. Want wat is emotionele diepgang nu helemaal in muziektheoretische termen? Natuurlijk zijn er 'trucs' aan te wijzen, muzikale cliches waarmee componisten hun luisteraars soms voor de gek proberen te houden. Maar zelfs dit zijn geen algemeen inzetbare middelen om onomstotelijk een gebrek aan diepgang mee aan te tonen. Het verminderde septiem-akkoord is een cliche, maar toch schaadt dit de doorleefdheid van de massale uitroep "Barabbam!" in de Mattheus, die op dit akkoord is getoonzet, niet in het minst. En het tegengestelde zou ook heel goed het geval kunnen zijn; dat de meest verheven muziek die wij kennen in een volgend tijdperk wordt geanalyseerd als een opeenstapeling van "trucjes", waardoor de zichzelf respecterende luisteraar zich toch niet zou moeten laten bedotten.
Op zaterdag 11 januari 2003 14:44 schreef zodiakk het volgende:
Ik vind emotionele diepgang meer in het gebruik van klank, niet zozeer in toon. Bach was onvergelijkelijk in toon en kon daar heel wiskundig, en heel klinisch, niks anders dan een verrukking van bewondering mee opwekken bij luisteraars. Als ik Bach luister krijg ik op geen enkele manier het idee dat de muziek tot mij spreekt vanuit een bepaalde familiariteit. Het is van bovenaf opgelegd, vanuit de hemel, waar normale stervelingen nooit kunnen komen (dit getuigt wel aan de vele reacties in dit topic waar er met goddelijkheid en diviniteit gegooid wordt). Maar wat is er nou zo emotioneel diepgaand aan?
quote:Je hebt gelijk. Je kunt Bachs muziek helemaal niet echt ontroerend vinden. Er is vast iets mis met me.
Bach-muziek staat kilometers van je af en kokketeert van een afstand met zijn prachtige veren. Emotionaliteit behoort bij de luisteraar te liggen en Bach-muziek heeft doorgaans de onhebbelijke eigenschap dat het pretendeert dat de emotionaliteit in zichzelf besloten ligt, alsof het een wiskundige weergave van emotie betreft. De mystiek is weg, de luisteraar wordt aan z'n handje gedirigeerd, als het ware langs de bedrijven van een toneelstuk. De luisteraar wordt gereduceerd tot een toeschouwer in plaats van deelnemer en niets meer. En dat staat me bijzonder tegen.
[Dit bericht is gewijzigd door Koekepan op 11-01-2003 16:16]
quote:Misschien kan ik je, als waar Bach-discipel, terwijl de verpersoonlijking van de VS ons door zijn soos rondleidt, tot zijn (dwz. Bachs) werken bekeren, want hier word ik hondsmelancholiek van.
Op zaterdag 11 januari 2003 15:18 schreef zodiakk het volgende:[..]
Ja, ik moet nog mail krijgen van Uncle_Sam. Wellicht dat we dan gedrieën Bach kunnen beleven, of eerder, in mijn geval dan, ondergaan.
Echter, er is nu wel strijd gaande tussen Bach en de legioenen van mijn gevestigde muzikale voorkeuren, een strijd om leven en dood... waar de Grote Prijs mijn muzikale existentie betreft, dat als een kwetsbaar talisman tussen de partijen in zweeft. En het is zwaar, SportsIllustrated, dat mag je best weten. De legers van de melancholieke elektronica hebben vooralsnog het bange slot van Bach omsingelt. Bach overleeft alleen door de sporadische voedseldroppingen die mogelijk gemaakt worden door de Bach-spam van Koekepan. Het is zelfs zo dat dat de geest van Koekepan een belangrijke pinnakel vormt in dat slot van onverdroten Bach-taaiheid. Misschien dat in een verre toekomst Bach de kracht heeft om een uitval te doen en de omsingeling zo kan doorbreken. Maar vooralsnog zit Bach stevig in de tang.
Over welke werken van Bach heb je het eigenlijk? Infidel
quote:Helaas kan er op Augustinus maar één introducée per keer worden uitgenodigd en aangezien zodiakk - terecht - niet van plan was om heel de avond met brallerige Dirk-Frederique's geconfronteerd te worden, is het inderdaad een leuker idee om in een gezellige kroeg te discussiëren over geilige studentenkutjes - zondaar, deze banale taal dulden we niet in een Bach-topic - majestueuze cantates van Bach. Zodiakk, morgen ontvang je mail.
Op zaterdag 11 januari 2003 17:38 schreef SportsIllustrated het volgende:[..]
Misschien kan ik je, als waar Bach-discipel, terwijl de verpersoonlijking van de VS ons door zijn soos rondleidt, tot zijn (dwz. Bachs) werken bekeren, want hier word ik hondsmelancholiek van.
Over welke werken van Bach heb je het eigenlijk? Infidel
On-topic;
M'n complimenten voor Sportsillustrated en Koekepan, die op een uitermate boeiende manier de werken van Bach hebben beschreven... erg verhelderend!
Op zich ben ik het trouwens wel redelijk met zodiakk eens, alhoewel bekeken vanuit een ietwat ander perspectief. Juist de ongrijpbaarheid van de muziek, die rechtstreeks uit de hemel lijkt te komen, fascineert me zo. Het feit dat je met een soort 'meta-muziek' in aanraking komt, onwerelds en feilloos mysterieus, brengt mij, als zijnde een nietig schepsel, tot een ongelooflijke ontroering. De aanraking met de pure schoonheid van zijn muziek geeft jou als luisteraar juist de mogelijkheid om de emotionaliteit in jezelf los te maken.
quote:Dat is natuurlijk ook niet helemaal waar,
Op zaterdag 11 januari 2003 16:06 schreef Koekepan het volgende:
Je hebt gelijk. Je kunt Bachs muziek helemaal niet echt ontroerend vinden. Er is vast iets mis met me.
En ja, natuurlijk is alles wat ik heb gepost vanuit een subjectieve vooronderstelling geschreven. Zoals je wellicht wel weet omhels ik de betekenis van dissonantie. Het was gewoon even nodig om in dit harmonische deïficeer-hier-Bach-topic een ander, disharmoniërend geluid te laten horen. Een topic waar voornamelijk twee ijdeltuiten elkaar de loef proberen af te steken door een encyclopedische kennis van Bach aan de dag te leggen,
. Geenzins wil ik het belang van Bach zélf voor de muziek, of de uitwerking van zijn werken op zijn luisteraars op absolute basis geringschatten.
Nou moet je niet gelijk wegklikken omdat ik een paar n00b-achtig klikende Engelse woorden aanhaal in plaats van een paar elegante Italiaanse of Latijnse termen.
Het punt is namelijk, in moderne popmuziek gaat het er een producent om dat hun liedje gehoord wordt op de radio. Daarom moet een nummer zo hard mogelijk zijn. Om dat voor elkaar te krijgen, worden alle opnames door een limiter en een compressor gehaald om de muziek op 1 geluidsniveau te krijgen. Pieken en dalen zijn niet gewenst, dynamiek moet tot een minimum beperkt worden, het gaat om het maximale volume wat je uit een nummer kunt halen.
In klassieke muziek wordt dit niet gedaan en dat levert weliswaar een lager geluidsniveau op, maar ook een grotere diversiteit en dynamiek.
Je kunt er kort en lang over praten, maar het beste zie je het als je 2 geluidsfragmenten grafisch weergeeft:
http://frazer.tweakdsl.nl/pop_muziek_met_compressie_en_limiting.png
http://frazer.tweakdsl.nl/klassieke_muziek_zonder_die_meuk.png
En dat is iets wat ik bijzonder waardeer van klassieke opnames
In hele ouwe opnames hoor je het trouwens ook, maar vaak wordt het weer teniet gedaan door een "digitally remasterd" versie
quote:Dat vind ik zelf juist het vervelende van veel kalssiek werk, ik ben zelf geene chte fan van dynamiek, en ik vaak zie je bij barok muziek dat er niet zoveel dynamiek in zit (vergeleken met klassieke muziek (wagner bv)). Echte spanning moet in de melodie en het ritme zitten en niet in het volume. Verder ben ik een redelijke bewondeeraar van Bach, veel muziek van hem is geweldig.
Op zaterdag 11 januari 2003 18:30 schreef Tijn het volgende:
Ik heb het een paar dagen geleden al tegen koekepan zelf gezegd, maar ik vond het ook wel aardig om het hier even te posten: één van de dingen die ik in opnames van klassieke muziek (en dus ook in opnames van Bach) zo ontzettend waardeer, is het feit dat ze niet door een limiter zijn gehaald en daarna gigantisch gecompressed en genormalized.
quote:Let op, het gaat erom dat de dynamiek opname-technisch wordt weggewerkt. Dat zit 'em dus niet in de compositie.
Op zaterdag 11 januari 2003 19:15 schreef LenL het volgende:[..]
Dat vind ik zelf juist het vervelende van veel kalssiek werk, ik ben zelf geene chte fan van dynamiek, en ik vaak zie je bij barok muziek dat er niet zoveel dynamiek in zit (vergeleken met klassieke muziek (wagner bv)). Echte spanning moet in de melodie en het ritme zitten en niet in het volume. Verder ben ik een redelijke bewondeeraar van Bach, veel muziek van hem is geweldig.
Verder ben ik het absoluut niet met je eens dat volume-verschillen geen rol spelen in de spanningsopbouw.
[Dit bericht is gewijzigd door Tijn op 11-01-2003 19:28]
quote:Precies, zeker bij Wagner speelt dit een zeer voorname rol. Bij Bach niet zozeer (vooral omdat de orkesten destijds kleiner waren).
Op zaterdag 11 januari 2003 19:20 schreef Tijn het volgende:[..]
Let op, het gaat erom dat de dynamiek dus opname-techniek wordt weggewerkt. Dat zit 'em dus niet in de compositie.
Verder ben ik het absoluut niet met je eens dat volume-verschillen geen rol spelen in de spanningsopbouw.
quote:Dynamiek is een essentieel deel van klassieke muziek.
Op zaterdag 11 januari 2003 19:15 schreef LenL het volgende:[..]
Dat vind ik zelf juist het vervelende van veel kalssiek werk, ik ben zelf geene chte fan van dynamiek, en ik vaak zie je bij barok muziek dat er niet zoveel dynamiek in zit (vergeleken met klassieke muziek (wagner bv)). Echte spanning moet in de melodie en het ritme zitten en niet in het volume. Verder ben ik een redelijke bewondeeraar van Bach, veel muziek van hem is geweldig.
quote:Ik vind het zelf vervelend luisteren naar nummers met veel dynamiek.
Op zaterdag 11 januari 2003 19:20 schreef Tijn het volgende:[..]
Let op, het gaat erom dat de dynamiek opname-technisch wordt weggewerkt. Dat zit 'em dus niet in de compositie.
Verder ben ik het absoluut niet met je eens dat volume-verschillen geen rol spelen in de spanningsopbouw.
quote:
Op donderdag 16 januari 2003 01:10 schreef Koekepan het volgende:
Twee woorden : Peter Schreier.
Ik ben trouwens pas in aanraking gekomen met wat opnames van Karl Richter. Het is geheel in strijd met de moderne (historically informed performance-) opvattingen, maar dat dat de luisterervaring schade toebrengt kan ik in elk geval niet bevestigen. Ik vind Richter vergeleken bij wat ik al kende (vooral Harnoncourt, Leonhardt, Rifkin, Suzuki, Koopman, Herreweghe) erg warmbloedig en emotioneel. Er zitten wel missers bij, maar die vind je onder de "moderne" interpretaties evengoed. Zo wordt BWV 140 toch echt te langzaam genomen, zodat vooral het eerste duet ernstig aan schoonheid moet inleveren. Maar ook hier redden de geweldige solisten (waaronder Schreier en Fischer-Dieskau) de uitvoering van de roemloze ondergang. Fischer-Dieskau lijkt voor elke lettergreep die hij zingt een aparte intonatie bedacht te hebben, en Schreier is bijna niet minder expressief en overtuigend. Nog wat goede opnames die ik van Richter gehoord heb zijn BWV 96; BWV 5 (koraalfantasie érg intens gezongen en gespeeld, tenor-aria niet zo denderend naar mijn smaak, bas-aria echter wel) BWV 56, BWV 130 (welhaast demonische koraalfantasie, bas-aria met perfecte balans tussen instrumenten en de erg goede Fischer-Dieskau, de tenor-aria ook waanzinnig goed neergezet), BWV 80, BWV 106. Van al deze cantates is Richters versie de beste die ik tot nog toe gehoord heb. Bovendien zitten ze allemaal in het doosje met 'Kantaten für die Sonntage nach Trinitatis II' (vol. 5 van de Richter-serie op het Archiv-label).
One of the things that I found about the Brandenburg Concertos is that they had very unusual formal properties that are very difficult to explain just aesthetically. What I found again and again, in terms of 18th C thought, the kinds of forms, formal properties, that had the highest value at that time, were brought down, as it were, by Bach. And the same went for the instruments. The 18th C was a very hierarchical society and that extends to the orchestra as well. Certain instruments have much more prestige than others and are treated very differently from each other in most typical musical settings. Bach has the habit, in the Brandenburg Concertos of taking the most prestigious instruments and giving them very little to do, or deflating their status, whereas the trivial instruments, like the viola and the recorder, and so on, are brought up to very high status in the way that he sets these pieces to music. And I saw this as an instrumental equivalent of the Magnificat idea in the New Testament where again, and again in the New Testament there are such statements as The mighty will be brought down and the lowly will be raised up. And I saw the whole Brandenburg cycle as a series of pieces that explored that idea - mentally and formally without words.
quote:Dat gaat mijn pet te boven
Op zondag 26 januari 2003 17:53 schreef SportsIllustrated het volgende:
http://members.iinet.net.au/~nickl/brandenburgs.html
Hier treft u een fascinerende analyse van de Brandnburgse Concerten aan.
Intussen wil ik mijn reverentie voor Peter Schreier wat kracht bijzetten door naar de volgende geluidsfragmenten te verwijzen. Het zijn recitatieven, mede omdat ik te weinig ruimte heb voor aria's. Maar ook hier komt hij volledig tot zijn recht :
Uit de Matthäus Passion : Da ging hin der Zwölfen einer. Let op de sublieme intonatie van "da", waarin hij als het ware met zijn stem lijkt te wijzen naar Judas die heimelijk door het duister sluipt. Prachtig gewoon.
Uit de cantate "Ein' feste Burg ist unser Gott" (BWV 80) : So stehe denn bei Christi blutgefärbten Fahne. De inzet van het arioso is boven alle lof verheven.
En uit de cantate "Wachet auf, ruft uns die Stimme" (BWV 140) : Er kommt, er kommt, der Bräutgam kommt! Nou ja commentaar verder overbodig dunkt me. Dort, sehet, ...
.
quote:Welke? BWV 535?
Op dinsdag 4 februari 2003 17:04 schreef ZanderZ het volgende:
Zit net weer eens naar de cd van Rapsody te luisteren, kom ik daar het overbekende Präludium tegen... Maar als ik op Kazaa in de winkel zoek op Präludium (of Praeludium, zoals de Engelsen het schrijven) vind ik nix
Iemand een idee hoe ik em wel kan vinden?
kuch Pope ben ik op irc.tweakers.net... *hoest.
quote:Welk nummer van Rhapsody zit dat dan?
Op dinsdag 4 februari 2003 17:04 schreef ZanderZ het volgende:
Zit net weer eens naar de cd van Rapsody te luisteren, kom ik daar het overbekende Präludium tegen... Maar als ik op Kazaa in de winkel zoek op Präludium (of Praeludium, zoals de Engelsen het schrijven) vind ik nix
Iemand een idee hoe ik em wel kan vinden?
quote:Aha mooi, maar weet je wel hoeveel van die dingen Bach er geschreven heeft?
Op dinsdag 4 februari 2003 17:19 schreef ZanderZ het volgende:
Niet Rhapsody maar Rapsody
Dat is een hiphop album op klassieke muziek... Dit nummer: Jay - Präludium
Nou ja, vul gewoon prelude in, trouwens.
Oh, met prelude vind ik opeens veel meer ![]()
Het was Prelude No.1 Bwv 846
[Dit bericht is gewijzigd door ZanderZ op 04-02-2003 17:34]
Brandenburg IV.
1. Zoals gezegd, een volmaakt voorbeeld van wat een bewonderaar eens the eight-dimensional mind of Johann Sebastian Bach heeft genoemd. Wie dacht dat blokfluiten in een muziekstreekschool thuishoren, krijgt danig ongelijk. Melodisch genie en bouwmeesterskunst inéén.
2. Een weemoedig Andante, dat je blijft fluiten.
3. Een briljant Presto, dat een fuga bevat. Met name Trevor Pinnock weet (samen met The English Concert) schitterende lijnen aan dit overbekende werk te ontlokken.
Brandenburg V.
1. Eén van die stukken waarin Bach je in minder dan tien minuten meer geeft, dan andere componisten in een heel werk. Alsof het niet genoeg was dat de duizelingwekkende clavecimbelpartij de geboorte van het klavierconcert viert, zijn de andere passages net zo weelderig. Het is strikt logisch opgebouwd, maar de logica maakt de verbeelding niet krachteloos.
2. Een mijmering, die men voor een stemming van Mozart aan zou kunnen zien.
3. Hier tuimelt alles over elkaar heen, zonder ooit in een oersoep te ontaarden.
Brandenburg IV.
1. Het is of je aan het koloriet kunt merken dat het Bach bedroefde, dat het zestal nu voltooid begon te raken. Merk op dat de minst virtuoze partij waarschijnlijk bedoeld was voor de prins van Coethen.
2. Hoe goed het eerste en derde deel ook zijn, je zou willen dat dit eeuwig duurde. Zo teder en vredig was hij zelfs op het orgel zelden.
3. Een lachend, schertsend, haast grijnzend slot van dit zesde muzikale universum.
Ik heb helaas tijd noch geld om die reuzenstap naar de hemel te zetten.
quote:Het is geen romantische komedie.
Op zaterdag 5 april 2003 19:16 schreef zodiakk het volgende:
*snif* Ik heb niemand om mee te gaan.
Met name de alombekende aria's zoals 'Mache dich' en 'Erbarme dich' raakten me het diepst in m'n ziel. Eveneens de koraalstukken waren, mede door de fantastische acoustiek in de kerk, een genot om naar te luisteren. Alhoewel Kennyman en ik wel een plek rechts vooraan hadden weten te veroveren, werd het luisterplezier helaas wel enigszins bedorven door 't feit dat we net voor de 'sopranenkant' van het koor zaten. Doordat we ons niet in het midden bevonden kwamen ook de solopartijen jammergenoeg niet echt goed naar voren. De bas- en sopraanzang van de solisten waren op een eminente manier gezongen, terwijl de alt helaas een beetje tegenviel. Nog een laatste puntje van kritiek; de recitatieven worden op den duur redelijk saai om aan te horen en zijn dan ook niets anders dan 'mislukte' pogingen om het Evangelie over te brengen. Maar alla, dat wist ik allang van te voren.
Al met al een magische ervaring!
quote:Bach is wel erg heavy af en toe. Zijn orgelstukken en cellostukken zijn geweldig. Hij is 1 van de meest gewaardeerde componisten (vooral onder musici). Luister ook eens naar het Requiem van Duruflé, erg bijzonder. Modern klassiek (componist stierf in 1986) maar erg poëtisch en lieflijk...
Op dinsdag 5 maart 2002 20:08 schreef MeneerTim het volgende:
Ik waan me altijd op een begravenis als ik Bach op zet. Misschien ben ik nog iets te jong om het te waarderen, misschien is het gewoon niet 'mijn' muziek. Momenteel vind ik Mozart (over het algemeen) leuker.
quote:
Op vrijdag 11 april 2003 15:47 schreef SportsIllustrated het volgende:
Ome Sam; welk orkest, welk koor en welke solisten?
Thijs Kramer - dirigent.
Heleen Koele - sopraan.
Margareth Beunders - alt.
Julian Hartman - bas.
Alex Vermeulen - tenor.
...dit alles begeleid door het RBO (randstedelijk begeleidings orkest).
En het koor was samengevoegd uit diverse koren uit Bergen op Zoom.
quote:Dáar ben ik het niet mee eens. Integendeel, misschien kom je nergens zo in aanraking met Bachs vermogen om een tekst op muzikale wijze tot leven te brengen als in zijn recitatieven - vooral in die van de passies, ik geef toe dat hij in de cantates nogal eens op de automatische piloot componeerde.
Op woensdag 9 april 2003 16:05 schreef Uncle_Sam het volgende:
Nog een laatste puntje van kritiek; de recitatieven worden op den duur redelijk saai om aan te horen en zijn dan ook niets anders dan 'mislukte' pogingen om het Evangelie over te brengen. Maar alla, dat wist ik allang van te voren.
Ik probeer mijn bewering in het vervolg wat kracht bij te zetten. Ik wil vantevoren wel opmerken dat het mij ook een tijdje gekost heeft om de recitatieven van de Matthäus ten volle te waarderen, en de recitatieven van de laatste vijftig minuten vond ik meteen al veel sprekender en levendiger dan die in het begin. Met enkele passages uit deel II weet ik me nog steeds geen raad.
Wat het begin betreft: ik geef toe dat het moeilijk is om met een secco (= alleen door bas begeleid) recitatief enig weerwerk van substantie te bieden tegen het monumentale openingskoor van de Matthäuspassion. Misschien dat het een eerste keer dus wat schriel klinkt, en enigszins droog: "Da Jesus diese Rede vollendet hatte...". Maar meteen al als het uit de mond van de evangelist zo vol hemelse overgave klinkt "sprach er zu seinen Jüngern", weet je dat de nu volgende woorden van de Heiland afgeladen zullen zijn met mystiek onheil en angstige verwachting. Werkelijk goddelijk is het korte melisma bij "überantwortet".
Ik moet nu eten, wordt vervolgd.
quote:Zelfde probleem dit jaar
Op zaterdag 5 april 2003 19:16 schreef zodiakk het volgende:
*snif* Ik heb niemand om mee te gaan.
Hopelijk volgend jaar.
Het wordt na een aantal maal luisteren wel duidelijk dat elke frase van een bepaald recitatief bewust geladen is met een bepaalde emotie, een Affekt. (De affectenleer heeft in de barok een grote rol gespeeld. Ze houdt in dat elke emotie correleert met een muzikale techniek die deze emotie opwekt bij de luisteraar.) Een goede evangelist probeert het Affekt ook met zijn intonatie over te brengen, mijns inziens. Echt goede evangelisten zijn Peter Schreier, Fritz Wunderlich, Ernst Haefliger, en van recenter datum Christoph Prégardien en Ian Bostridge.
Neem bijvoorbeeld het vervolg, na het eerste koraal van de passie ("Herzliebster Jesu, was hast du verbrochen?"). Het stuk recitatief dat nu weerklinkt "Da versammleten sich die Hohepriester und Schriftgelehrten" is enigszins jachtig en weerspiegelt enigszins het rumoer van de geschetste bijeenkomst. Even later in hetzelfde stuk zingt de tenor "Jesum mit Listen griffen und töteten". Deze woorden nu klinken weer beslist afkeurend en onheilspellend.
(Niet dat het recitatief hetzelfde is als een monotone afwisseling van een bepaalde verzameling emoties die de barokkunstenaars toevallig op voorraad hadden, trouwens. Bij Bach is er altijd sprake van een toenemende spanning in de recitatieven, dus angstig wordt angstiger, boos wordt bozer en verdriet wordt intense kwelling, naarmate de passie vordert.)
De meeste echte hoogtepunten van de Matthäuspassie zitten in de recitatieven, is mijn stellige overtuiging. Nu moet ik afwassen, zometeen deel 3.
Wat voor mij onbetwistbare hoogtepunten van de Matthäuspassion zijn, zijn stukken recitatief als:
Een van de beste stukken uit de Matthaus vind ik ook het unisono ''Was mein Gott Will, das g' scheh allzeit''. Dit wordt volmaakt ingeleid door een recitatief.
Trouwens wel gek eigenlijk dat die stukken vaak bekend zijn onder nietszeggende aanduidingen als fuga, toccata, allegro etc...
quote:Ik moet eerlijk bekennen dat ik niet weet, wat mij hier bezielde. Ik bewaarde goede herinneringen aan Koopman's Bach-cantates, maar toen ik onlangs deze opnames herontdekte, was ik ruimschoots teleurgesteld. Met name in de tweede CD van de reeks is de sopraan af en toe duidelijk onder de maat. CD I vind ik nog wel vrij sterk, vooral BWV 4.
Op vrijdag 28 juni 2002 19:52 schreef SportsIllustrated het volgende:
Alles van Ton Koopman.
Heeft Koopman ook de Brandenburgse Concerten gedirigeerd?
En weet iemand of ik die opname zou moeten mijden?
Verder heb ik, op deze druilerige avond waarop er zelfs geen goede Engelse detective op TV is
, BWV 542 herontdekt.
, onvoorstelbaar, het klinkt inderdaad alsof het eeuwig door zou kunnen gaan.
quote:Eindelijk, dat duurde lang.
Op zondag 11 mei 2003 21:37 schreef SportsIllustrated het volgende:
Verder heb ik, op deze druilerige avond waarop er zelfs geen goede Engelse detective op TV is, BWV 542 herontdekt.
, onvoorstelbaar, het klinkt inderdaad alsof het eeuwig door zou kunnen gaan.
Overigens is er, bij EMI, een prachtige CD verschenen met vertolkingen van Bach door Albert Schweitzer.
* Currently playing: Mozart - Rondo alla Turca.
quote:Stap dan meteen over op George Baker.
Op woensdag 4 juni 2003 17:18 schreef Koekepan het volgende:
Ik kan het niet meer horen, ik heb er te veel naar geluisterd.* Currently playing: Mozart - Rondo alla Turca.
* Rossini - Il Barbiere di Siviglia.
* Currently playing: Rachmaninoffs 25ste symfonie in G-Mineur (Hoeveel had ie er ook alweer?)
Deze topic wordt nu eindelijk eens interessant.
quote:3.
Op zondag 8 juni 2003 13:16 schreef beeer het volgende:
Volgens mij is dat geen bron. Tenzij je wilt gaan beweren dat dat water omhoog valt.* Currently playing: Rachmaninoffs 25ste symfonie in G-Mineur (Hoeveel had ie er ook alweer?)
![]()
Cantate BWV 86: Ich bin ein guter Hirt.
Ik wou een deel ervan kiezen maar het lukt niet.
Ik vraag me af of het uitmaakt hoeveel Bach je als kind mee hebt gekregen of je het kan waarderen of niet. Wij werden doodgegooid met de cantates maar mn broertjes talen er nu niet naar. Ik draaide het als kind al grijs.
Verder heb ik niet het hele topic goed gelezen, maar ik wou de Johannes Passion toch even melden als goede tweede. Minder lang (vinden sommige mensen misschien een pré) en sommige aria's zijn prachtig (Zerfliesse mein Herze).
En het mooiste zijn, vind ik, een paar maten uit koor 25b, het neurotische roepen van het volk dat er niet koning der Joden moet staan, maar ik heb gezegd dat ik de koning der Joden ben (met snelle fluitloopjes om het gekwetter en geneuzel van het volk te laten zien). Er zit tegen het eind een hele mooie wending, ik kan m zo snel even niet mooi muziektheoretisch verklaren maar het is zo mooi.
Hm, zou iemand de moeite nemen om het op te zoeken?
(Ik denk dat het opgegroeid zijn met Bach wel íets uitmaakt, maar het hangt ook af van de mate waarin je je muziekkeuze laat bepalen door wat anderen mooi vinden, lijkt me.)
Ik draai het vierde Schublerkoraal. Uit BWV 10. Om het af te leren.
quote:Dat doe ik zowat het hele topic al.
Op zondag 8 juni 2003 14:02 schreef Lemijn het volgende:
Ach, opzoeken... naluisteren wat ik zei. Anders zit je ook zo tegen jezelf te kletsen.
Ik snap geloof ik wat je bedoelt met die wending, maar op mij maakt het niet dezelfde indruk. De aria die er aan vooraf gaat ("Eilt, ihr angefochtnen Seelen") vind ik trouwens de mooiste uit de hele passie.
| Forum Opties | |
|---|---|
| Forumhop: | |
| Hop naar: | |