Jetten uitgescholden om zijn homoseksualiteit #2

quote:

De minister-president, vroeger een functie met aanzien. Nu moet ‘onze’ premier met zijn ‘rot smoelwerk’ ‘opflikkeren’, de ‘vieze homo’. Zulke reacties krijgt Rob Jetten onder doodgewone berichten op X, en niet eens van anonieme toetsenbordridders. Ze komen van gewone Nederlanders: een WMO-ambtenaar, een functionaris bij de politie, een swingerskoppel. Deze redactie las een half jaar mee en telde 45.860 reacties onder 323 berichten van de premier. Een op de twintig van die reacties is homovijandig.

Allereerst: hoe stelden wij vast of de reacties homovijandig waren? De methode en techniek leggen we onder aan dit verhaal uit.

Rob Jetten stuurde in zijn eerste halfjaar als minister-president gemiddeld een paar berichten per dag op X, via het officiële account van de premier. Een op de twintig van de door deze redactie gevonden reacties is homovijandig. Gewoon onder berichten, zoals een felicitatie aan koningin Máxima, een bericht over een staatsbezoek of een verhaaltje over de Pride in Amsterdam.

In de reacties op de tweets van Rob Jetten valt de kritiek op zijn homoseksualiteit op te delen in twee categorieën. De eerste staat vol scheldwoorden en ziektes, en het maakt niet uit waar Jetten over tweet.
Weet hij dat je homo bent?

De tweede komt veel vaker voor en is wat meer ingehouden van toon, bijna altijd in precies dezelfde woorden. Steeds weer die ene vraag: ‘Heb je ze verteld dat je homo bent?’ ‘Je hebt hem toch wel verteld dat je homo bent?’ ‘Wist hij dat je homo bent?’

Honderden keren, onder honderden berichten. En zeker niet iedere keer door dezelfde mensen, maar daarover later meer.

Een voorbeeld: op een maandag ergens eind juni belt premier Jetten voor het eerst met de premier van Irak. Hij plaatst er een bericht over: het ging over het aanpakken van corruptie en het ontwapenen van milities.
De eerste reactie eronder gaat niet over Irak. De tweede ook niet. ‘Heb je ook verteld dat je homo bent?’ schrijft iemand binnen een uur. ‘Hahahaha, weet hij dat je homo bent?’ reageert een ander. Steeds maar weer gaat het niet over de inhoud van de tweet, maar over zijn seksualiteit, in negatieve zin.
Geen kleine groep, maar heel veel mensen

Wie plaatst dit? Geen vaste groep. Van de accounts die in deze zes maanden een homovijandige reactie achterlieten onder een bericht van de premier, deed het overgrote deel dat precies één keer. Terugkerende accounts bestaan, maar dat zijn er weinig: de tien fanatieksten samen zijn goed voor minder dan 6 procent van alle homovijandige reacties. Het is een brede, dun verspreide stroom: bijna vijftienhonderd accounts die zich één keer zó over de premier uitlaten en daarna niet meer. Meestal blijft het bij die ene keer; de rest van hun reacties gaat over iets anders. Gewone mensen, geen anonieme trollenlegers.

Een handjevol accounts komt wel telkens terug. De mensen erachter houden zich vaak goed verstopt en zijn dus moeilijk te vinden. Van de mensen die we wel wisten te vinden, telefonisch of via sociale media, reageerde maar een handvol. Zoals deze vrouw, die deze site een eenzijdig links vod vindt: ‘Natuurlijk ga ik daar niet mee in gesprek.’

Een man uit Limburg ziet er op de foto (gevonden na wat speurwerk) erg aardig uit, maar eenmaal achter zijn toetsenbord spuwt hij haat of het niets is. Hij wilde niet reageren toen hij werd gebeld. ‘Hetgene wat ik op Twitter zet is voor mij, en daar hoeft voor de rest niemand mij iets over te vertellen.’
Dan was er nog Jeanne, waarschijnlijk uit Uden, de stad waar Rob Jetten zelf opgroeide. Een teckelliefhebber, ook te zien aan de tatoeage op haar arm. Ook gezien: een stel dat graag ‘swingt’ en dan in de seksuele betekenis van het woord. Het stel zoekt ook, zo zien we, biseksuele mannen. Eenmaal achter het toetsenbord is de haat weer snel terug:En dan zijn er nog mensen die best makkelijk te vinden zijn. Een WMO-ambtenaar uit het noorden van het land, een ambtenaar van de politie en iemand bij de koninklijke luchtmacht.

De haat is het felst als Jetten te zien is met een leider uit het Midden-Oosten. Het gesprek met de Iraakse premier springt erbovenuit, maar ook onder berichten over de Saoedische kroonprins en een iftar tijdens de Ramadan loopt de teller op. De reacties zoeken steeds dezelfde combinatie: een homoseksuele Nederlandse premier tegenover de islam. Zo lijkt het over de islam te gaan. Wie de reacties leest, ziet dat de islam de aanleiding is, maar het gaat om zijn geaardheid.

De reacties lopen ook op als Jetten zijn geaardheid zelf ter sprake brengt. Begin april staat hij stil bij 25 jaar homohuwelijk in Nederland, en blikt hij terug op de jongen van veertien die hij ooit was. Van die reacties was een groot deel homovijandig, veel meer dan op een ‘gewone’ dag. Dat de haat juist dán losbarst, verbaast Fayaaz Joemmanbaks, senior onderzoeker bij Movisie, het instituut dat onderzoek doet naar discriminatie en acceptatie, niet. ‘Een premier hoort formeel te zijn, mannelijk, eigenlijk hetero. Dat een homo dat is, kan er bij veel mensen niet in.’

Aangifte doen op het bureau kan omslachtig zijn. Melding maken van discriminatie kan echter wel degelijk helpen

Marloes van Noorloos
Hoogleraar strafrecht aan de Universiteit Leiden

Mag dit allemaal? Nou, nee. Sinds 1991 is er een verbod op discriminatie op grond van seksuele gerichtheid. Kun je er dan iets aan doen? Moeilijk, zegt Marloes van Noorloos, hoogleraar strafrecht aan de Universiteit Leiden. Vooral bij vragen als: heb je ook verteld dat je homo bent? ,,Bij dit soort uitingen, vragen waar geen expliciete scheldwoorden in staan, is het veel minder snel als verboden belediging of haatzaaien te kwalificeren. Het hangt af van de manier waarop de vraag wordt gesteld, en van de context.’’

Volgens Van Noorloos wordt er weinig aangifte gedaan, omdat het met zoveel online haat soms dweilen met de kraan open is voor politie en justitie. ,,Aangifte doen op het bureau kan omslachtig zijn. Melding maken van discriminatie kan echter wel degelijk helpen, bijvoorbeeld om de uiting van een platform verwijderd te krijgen.’’

Jetten zelf zegt elke week aangifte te doen. Vooralsnog heeft dat de stroom niet weten te stoppen.

En hoe zit het dan met een ambtenaar die duidelijk herkenbaar is als ambtenaar en zich onversneden negatief uitlaat over de geaardheid van de premier. Volgens Van Noorloos hebben ambtenaren zich te houden aan speciale wetgeving (Ambtenarenwet). Die zouden eventueel disciplinair aangesproken kunnen worden. ,,Dat kan eventueel gevolgen hebben voor salaris of baan’’, zegt Van Noorloos.
X doet weinig

En X zelf dan? Doen die iets? Het staat allemaal gewoon online. Elke reactie in dit onderzoek was op het moment van verzamelen openbaar, voor de 1,3 miljoen volgers van Jetten, en de rest van X.

X verbiedt in de eigen regels dat mensen op hun seksuele geaardheid aangevallen mogen worden. Maar tot grote actie kwam X nog niet op dit vlak. Het Amerikaanse Center for Countering Digital Hate liet zien dat scheldwoorden tegen homoseksuele mannen op het platform met 58 procent toenam nadat Elon Musk het in 2022 overnam en ervoor zorgde dat er fors minder gemodereerd werd.

Online haat is natuurlijk niet nieuw. In 2020, als fractievoorzitter van D66, zette Jetten een video online waarin hij zelf de reacties voorlas die hij binnenkreeg: ‘Kankerhomo. Achterlijke flikker. Vieze pisnicht.’ Bij zijn aantreden als premier zei hij al tien jaar met homohaat te leven, en er bewust voor te kiezen niet weg te duiken. ‘Ik wil mensen laten zien dat ik me niet klein laat maken door haters’, zei hij bij zijn eerste persconferentie. Vijf jaar en een ambt later lijkt er weinig veranderd.

Nog niet geaccepteerd

Nederlanders zijn de afgelopen vijftien jaar positiever over homoseksualiteit gaan denken, maar die vooruitgang is de laatste jaren blijven steken. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau uit 2022. Internationaal is Nederland zijn koppositie kwijt: volgens de Rainbow Europe Index van ILGA-Europe staat Nederland onderaan de top tien, op plek 13 van 49 landen.

etten deelt op sociale media geregeld iets over zijn leven, waaronder berichten over zijn verloofde, de Argentijnse hockeyer Nicolás Keenan. Jetten is, als eerste openlijk homoseksuele premier, opener over zijn relatie dan zijn voorgangers als premier.

Veel mensen zeggen dat homoseksualiteit ze niet uitmaakt, tot het dichtbij komt, zegt Joemmanbaks. ,,Je mag homo zijn, zolang je je maar normaal gedraagt en niet te uitbundig bent.''

Volgens cijfers van politie en antidiscriminatiebureaus, die het COC bundelde, steeg het aantal aangiften en meldingen van discriminatie en geweld tegen lhbti-personen van ruim 4467 in 2024 naar bijna 4800 in 2025. Ruim één op de tien homo-, lesbische, bi- en transgender personen kreeg de afgelopen jaren te maken met lichamelijk of seksueel geweld, tegenover 6 procent van de rest van Nederland, meldt de Rijksoverheid.
Wat dit zegt over Nederland

Waarom zou je je druk maken over wat e
en paar duizend accounts op X typen? Omdat het niet bij het scherm blijft, zegt Van Noorloos. ,,Online is niet de echte wereld. Wat je op X ziet, is gelukkig, niet representatief voor de samenleving. Maar mensen zien het wél als een groot deel van hun wereld, en het kleurt hoe ze naar alles kijken. Niet ten goede.''

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 14:45 schreef ootjekatootje het volgende:

[..]
Ja, dat gebeurt bij iedereen Wilders, Caroline, Mark Rutte. Hoort bij het vak, dat mensen commentaar hebben. Moet je eens kijken wat er uit hun eigen monden komt in de Corona onderzoeken of tijdens de verkiezingsstrijd.

Goed voorbeeld doet volgen, zullen we maar zeggen.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 14:43 schreef ootjekatootje het volgende:

[..]
Hij presteert niks, dus juist het probleem.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:13 schreef inslagenreuring het volgende:

[..]
Hoge bomen vangen veel wind. En hij zoekt de exposure met zijn homoseksualiteit. Sterker nog, het is onderdeel van zijn act. Ik weet zeker dat hij niet zoveel beledigingen zou krijgen als hij het wat meer achter de schermen zou houden.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:18 schreef PieterDeRijcke het volgende:

[..]
Eens hoor.

Ik vind de smeercampagnes tegen Jetten nog in geen enkele verhouding staan met wat de Macrons mee hebben moeten maken.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:21 schreef Mubassie het volgende:

[..]
Beter kweek je dan een dikkere ruggengraat, want dit zal nooit stoppen.

Hoe jammer ook.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:22 schreef PieterDeRijcke het volgende:

[..]
Waarom stel je mij specifiek die vraag?

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:26 schreef inslagenreuring het volgende:

[..]
Act was het verkeerde woord. Imago.

Kijk, als Rob Jetten altijd online stond met zijn hobby miniatuurtreintjes. Conducteurspetje op. Dan kreeg hij daar kritiek op. Ook positieve berichten, maar ook kritiek.

De bereisde homoseksueel is duidelijk onderdeel van zijn geprojecteerde imago en dit zet hij ook zo in de markt. Op een wereld waar dit nogal eens 'frowned upon' wordt is kritiek/belediging helaas geen wonder.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:25 schreef bloodymary1 het volgende:

[..]
Dit vind ik echt onzin. Het is toch geen act van hem. Hij mag er toch gewoon voor uitkomen. En net als iedere andere politicus zijn partner laten zien en over hun leven. Wij zijn dat niet gewend door Rutte denk ik.

Buiten dat gaat het hier over twee zaken. De ene is dat qua acceptatie van homo's NL achteruit aan het gaan is. Dat komt denk ik toch echt door het aantal toestromende buitenlanders en met name door de Islam.

Een ander verhaal is dat uitschelden via Twitter en anders social media. Tja, dat is denk ik ook hoe het bekt. Het is nu eenmaal makkelijk om iemand uit te schelden op een uiterlijk of ander kenmerk. Dikke, rooie vuurtoren, homo, Tja.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:34 schreef PieterDeRijcke het volgende:

[..]
Dus?

Ik weet niet wat je van me wil horen. Maar aan dit spelletje (dat juist ik afstand van beiden moet nemen of me tegen beiden moet uit gaan spreken) doe ik niet mee.
Ben geen kleuter zeg.

Echt geen fijne manier van discussiëren dit. Bah.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:36 schreef Memeowitz het volgende:

[..]
De vele trans en lgbti propaganda van de afgelooen 25 jaar heeft eraan bijgedragen dat homoseuksuelen juist meer raar worden nagekeken. Dit zegt stichting de roze leeuw.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:39 schreef inslagenreuring het volgende:

[..]
Oké, maar je laten ombouwen is een keuze.

quote:

Homoseksualiteit niet heb ik zojuist van jou geleerd.

quote:

Op vrijdag 4 september 2026 15:45 schreef inslagenreuring het volgende:

[..]
Hier gaan we niet uitkomen. Ik begrijp als hetero die lui van de roze leeuw wel. Hoeveel psychische aandoeningen wil je nog op je bagagedrager als gay community?