[GIRO 2026] Etappe 5: Praia a Mare - Potenza (203km)

Alweer 4 etappes zitten er op, en wat voor 4. We kunnen onmogelijk stellen dat we tot dusver verwend zijn. Het zijn sowieso zware tijden voor de kijker. Elke dag Vandaag Inside, overal Wierd Duk en Victor Vlam, Arteta-bal met Arsenal, het Genocide Songfestival met Henry Schut op de NOS. Mei heeft wel eens betere beelden opgeleverd. De Giro van 2015, ’16, en ’17 bijvoorbeeld. Wat hebben we tot nu toe dan wel gezien? De tweede Bulgaarse etappe had een leuk slot, de sprintritten waren voor de statistieken, en we zagen enorme valpartijen met een behoorlijk aantal slachtoffers. UAE haalde uiteindelijk met maar 5 renners het Italiaanse vasteland, de Iron Dome kwam te laat voor de mannen van Gianetti. He wat jammer nou, buiten het niet aflatende succes van veelvraat Pogacar is het nog niet echt hun jaar te noemen.



We zagen een eenvoudige etappe. Zoals zo vaak als er waaierindicaties zijn, bleef het bij indicaties. Hoewel de regenkans hoger was dan vooraf voorspeld, bleef het droog. Van dattem. De Lie, Kelderman en Groves gaven er de brui aan, dat verbaasde niemand. Jody Bernal moest onder het beulstempo van Movistar lossen bergop, al een stuk opmerkelijker. Hij werd geholpen door de mechanische malheur van Derek Gee-West, samen reden ze in de afzink weer naar het peloton. Onvermijdelijk doemt toch de vraag op: zou het wat uitmaken? Met veertig man reden we naar de streep, een Victor Campenaerts zat er gewoon nog bij. Jan Christen kwam een late uitval, dat ging nooit lukken maar het zorgde er wel voor dat Aular Orluis totaal in paniek raakte en met nog 350m te gaan de sprint al inzette. Ploeggenoot van Jan Christen, Jonathan Narvaez, profiteerde hier weer van door wel gewoon een goede timing te hebben, en die won. BV Jan Christen kan mooi een factuurtje sturen voor verleende diensten. Giulio Ciccone kleurt de Italiaanse harten roze door de leiderstrui over te nemen. Jammer voor Aular wiens ploeg al het werk heeft gedaan, maar hij deed het vooral zelf ook een beetje fout.

Afijn, op naar Etappe 5. Zowaar, misschien wel een van de best uitgetekende etappes van deze hele Giro. De afstand is met 203km prima, er zijn hoogtemeters op nuttige plekken in het parcours, en het is niet op voorhand duidelijk hoe de dag gaat verlopen. Dus, begin het Hemelvaartweekend een middagje vroeger en schakel in voor etappe 5 want dit kan zomaar eens leuk worden.




We beginnen in Praia a Mare, Praag aan Zee. Een badplaats zoals er zovelen zijn, net aan gelegen in de veelbezongen provincie Calabria, dat dit keer niet als bestemming maar als startplaats fungeert. Praia a Mare heeft zoals elke Italiaanse stad een rijkere historie dan heden. Er staat nog een wachttoren uit het Byzantijnse Rijk, het Oost-Romeinse Rijk dat rustig bleef bestaan nadat ze in het Westen Rome al een keer of 10 keer kwijt waren geraakt aan de Hunnen, Visigoten, Vandalen, etcetera. Je moet het de organisatie nageven, dit sluit allemaal wel mooi aan op de Grande Partenza in het Bulgaarse Nessebar, wat ook al een stad was met een rijke Byzantijnse geschiedenis en wat nu ook vooral nog een badplaats voor Engelsen en puberende Nederlanders was geworden. Twee mooie illustraties hoe ontwikkeling en een soort van beschaving uiteindelijk het onderspit delft tegen toerisme en achterlijk veel alcohol drinken. Uiteindelijk wordt heel de wereld een soort Twentse zuipkeet.



De start dus in Praia a Mare en wat voor een start. Wie hier vaker leest, weet dat de stukjesschrijvers en op zuur gekweekte commentatoren, slechts enthousiast worden van 1 soort start: direct een klimmetje. En jawel, onze gebeden zijn een keer verhoord, we gaan vrijwel direct omhoog. Praia a Mara ligt tegen de Zuidelijke Apennijnen aan, finishplaats Potenza ligt aan de andere kant van die Apennijnen, ergens moet er dus geklommen worden en we beginnen er direct aan. Een stukje vies vals plat en dan een slordige 10 kilometer tegen 6%, wat een genottelijke binnenkomer. Als er een beetje strijd is om de kopgroep, kan het peloton zomaar eens tot een mannetje of 50 worden gereduceerd. Dylan Groenewegen, Jonathan Milan, allen direct overboord. Ongetwijfeld gaan er een paar klimmersknechten en schaduwkopmannen sneuvelen die hun benen nog niet warm gedraaid hebben, de actie vindt plaats aan de voor- en achterkant van het peloton.



Na 27km in koers komen we boven op de officiele klim (Prestieri, Cat-3, 13km, 4,6%, er zit nog een knikje met een extra stukje klim in na die eerste 10km). En dan, is het dan voorbij? Wat mij betreft niet, hopelijk hebben de renners er dan ook nog zin in. We gaan een heel klein stukje afdalen, maar in feite blijven we op een hoogvlakte fietsen. GENOT. Nog meer kilometers waarin eventuele ontsnappingen vorm kunnen krijgen, het peloton vaart kan houden, er slag om slinger weggesprongen kan worden om toch nog een G2, een G3, een G4 te vormen of te bereiken. Hopelijk gebeurt dit alles ook, want na 45 kilometer zit het happy hour er wel eventjes definitief op en komen we bij het grote onbekende stuk van de etappe: de vallei van 100 kilometer tot het volgende relevante stuk in het parcours.

Kijken we naar de planimetria, dan had dat helemaal niet gehoeven. In plaats van om de bergkam heen te fietsen via een of ander duizend-in-een-dozijn stuwmeer, had de organisatie tal van opties om iets eerder naar het noorden af te buigen. Castelsaraceno (het kasteel van de Saracenen?), Carbone, Fardella, het klinkt als pastavormen, maar het zijn dorpjes waar je via een klimmetje doorheen had kunnen fietsen om vervolgens bij Spinoso weer op de rest van de route in te haken.


Had dat wat opgeleverd? Dat weet je nooit. Bij dit soort etappes is het altijd afwachten wat de instelling gaat zijn. Een klimmetje extra zou de mogelijkheid bieden om meer druk te geven en het tempo in het peloton hoger te houden, maar of er ook een ploeg is die dit wil, het blijft gissen. We gaan er ook niet achterkomen want we rijden dus 100 kilometer lang bijna vlak door een vallei langs prachtig middengebergte. Eerst 50 kilometer heel lichtjes omlaag, tot het dieptepunt op 235m boven zeeniveau, dan weer 40km steeds met ietsjes meer overtuiging omhoog. In Viggiano begint het alweer wat op klimmen te lijken, dus dalen we daar nog even wat af om bij de voet van de vinale te arriveren op 800m hoogte en op 50km van de streep.

Viggiano stond vroeger bekend om de vele straatmuzikanten, het Bremen of Peru van deze streek. Wees er maar trots op. Over trots gesproken, er ligt ook het grootste olieveld van Italie. Dat wordt uiteraard zonder terughoudendheid leeggetrokken en in de vorm van klimaatverandering over ons uitgestort. Alles voor het geld, het enige wat telt, in deze wereld vol ja-knikkers. Snel doorrijden.


Dat gaat voor de renners helaas lastig worden, want ze mogen gaan klimmen. De Montagna Grande di Viggiano staat op het menu, (Cat-2, 6,6km tegen een niet-misselijke 9,1%). En juist omdat het bovenaan nog een tering-eind is, om het in goed Haags te zeggen, tot het podium, kan je hier een goede slag slaan. Eenmaal boven gaan we namelijk helemaal niet dalen, we blijven stug doorkachelen tussen de 1200-1400m boven zeeniveau. Op en af, op en af. Dan loont het om in een groepje vooruit te zijn, kunnen de gelosten niet herstellen in een afdaling - want die is er niet - en kunnen verschillen dus verder worden uitgediept. Mocht er een kopgroep strijden om de overwinning, dan kunnen we G1, G2, G3-tactics verwachten want wie wil er nou met zijn concurrenten naar de streep rijden? Niemand. Kortom, alle ingredienten voor een kijkbare koers op twee fronten.




Pas 25 kilometer na bovenkomst gaan we definitief afdalen naar Potenza en we doen dit met nog 25 kilometer voor de boeg. Een bijtrapper. Eenmaal beneden schotelt de parcoursbouwer ons nog een rondje door het stadscentrum door. Een hele serie bochten en kronkels, we klimmen nog een alleraardigst knikje op, 2-3 kilometertjes tegen een stuk of wat procent. Hier kunnen mensen nog gefopt worden in de strijd om de dagzege, de altijd mokerdomme coureurs moeten vooral opletten dat ze de boot niet missen dus. Dat knikje moeten we ook weer af en zo komen we op het laatste o-zo lange rechte eind, een brede weg richting eeuwige roem, wederom vals plat, 2-3%. Als je echt moe bent word je hier nog ongenadig overvleugeld in het zicht van de haven. En waarom ook niet, het kan zomaar zijn dat we er dan net 4 uur keiharde koers op hebben zitten.





Het weer: Prima weer voor een Salata al Capresa.

De Top-5:
1. Giulio Pellizzari. Wint het sprintje overtuigend.
2. Jonas Vingegaard. Koerst afwachtend.
3. Thymen Arensman. Deed een goede poging om weg te komen.
4. Enric Mas. Heel even leek hij op weg naar de overwinning, maar na de afdaling werd hij toch ingelopen door het groepje met favorieten.
5. Jan Christen. Deed als Jan Christen.

De koplopers werden helaas ingelopen, het mocht niet zo zijn, en ik kon vooral geen potentiële aanvallers bedenken.

[ Bericht 1% gewijzigd door VoMy op 12-05-2026 18:32:28 ]