Diep in de Chinese bergen ontluikt een heropleving van kernwapens

quote:

Diep in de Chinese bergen ontstaat een heropleving van kernwapens
Feb. 15, 2026



Satellietbeelden van nucleaire faciliteiten onthullen de inspanningen van Peking om zijn arsenaal uit te breiden, precies op het moment dat de laatste wereldwijde veiligheidskaders voor kernwapens verdwijnen. In de weelderige, mistige valleien van het zuidwesten van China onthullen satellietbeelden het snelgroeiende nucleaire arsenaal van het land, een kracht bedoeld voor een nieuw tijdperk van rivaliteit tussen grootmachten.

Een van deze valleien staat bekend als Zitong, in de provincie Sichuan, waar ingenieurs nieuwe bunkers en verdedigingswerken hebben gebouwd. Een nieuw complex is bezaaid met leidingen, wat erop wijst dat de faciliteit zeer gevaarlijke materialen verwerkt.

Een andere vallei huisvest een dubbelomheind complex, bekend als Pingtong, waar experts aannemen dat China plutoniumhoudende kernkoppen vervaardigt. Het hoofdgebouw, gedomineerd door een 110 meter hoge ventilatiestapel, is de afgelopen jaren gerenoveerd met nieuwe ventilatieopeningen en warmteverspreiders. Naast het gebouw is meer constructie aan de gang.

Boven de ingang van de Pingtong-faciliteit prijkt een kenmerkende aansporing van de Chinese leider, Xi Jinping, in karakters zo groot dat ze vanuit de ruimte zichtbaar zijn: “Blijf trouw aan de oprichtingsmissie en herinner je altijd onze opdracht.”



Dit zijn slechts enkele van de nucleaire locaties in de provincie Sichuan die de afgelopen jaren zijn uitgebreid en gemoderniseerd. De opbouw van China bemoeilijkt pogingen om de wereldwijde wapenbeheersing nieuw leven in te blazen, nadat het laatste resterende nucleaire wapenverdrag tussen de Verenigde Staten en Rusland is verlopen. Washington stelt dat eventuele opvolgende overeenkomsten ook China moeten binden, maar Peking heeft geen interesse getoond.

“De veranderingen die we op de grond bij deze sites zien, sluiten aan bij China’s bredere doelstellingen om een wereldmacht te worden. Kernwapens vormen een integraal onderdeel daarvan,” zegt Renny Babiarz, een expert op het gebied van georuimtelijke inlichtingen, die satellietbeelden en andere visuele bewijzen van de sites heeft geanalyseerd en zijn bevindingen deelde met The New York Times.

Hij vergelijkt elke nucleaire locatie in China met een stukje van een mozaïek dat, gezien als geheel, een patroon van snelle groei laat zien. “Er heeft zich evolutie voorgedaan op al deze sites, maar globaal gezien versnelde die verandering vanaf 2019,” zei hij.



De nucleaire uitbreiding van China is een steeds groter wordende bron van spanning met de Verenigde Staten. Thomas G. DiNanno, plaatsvervangend minister van Buitenlandse Zaken voor wapenbeheersing en internationale veiligheid, beschuldigde China deze maand publiekelijk van het stiekem uitvoeren van “nucleaire explosietests” in strijd met een wereldwijd moratorium. Peking heeft de bewering als onjuist afgewezen, en experts debatteren over de sterkte van het bewijs voor DiNanno’s uitspraken.

Volgens de meest recente jaarlijkse schatting van het Pentagon beschikte China eind 2024 over meer dan 600 kernkoppen en ligt het op koers om tegen 2030 1.000 te hebben. Het Chinese arsenaal is veel kleiner dan de vele duizenden die de Verenigde Staten en Rusland bezitten, maar de groei blijft zorgwekkend, zegt Matthew Sharp, voormalig medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken en nu senior fellow bij het Center for Nuclear Security Policy aan het Massachusetts Institute of Technology.

“Zonder een echt dialoog over deze onderwerpen, die we niet hebben, is het erg moeilijk om te zeggen waar dit heen gaat,” zei hij. “En dat vind ik gevaarlijk, omdat we nu gedwongen worden te reageren en plannen te maken gebaseerd op de slechtst mogelijke interpretatie van een zorgwekkende trend.”

De faciliteiten in Sichuan werden zes decennia geleden gebouwd als onderdeel van Mao Zedongs “Derde Front”, een project om China’s nucleaire wapenproductielaboratoria en -fabrieken te beschermen tegen aanvallen van de Verenigde Staten of de Sovjetunie. Tienduizenden wetenschappers, ingenieurs en arbeiders werkten in het geheim om in het bergachtige binnenland te graven wat Danny B. Stillman, een Amerikaanse kernfysicus die het gebied bezocht, later in een co-auteur boek een “inlands nucleair rijk” noemde.

Toen de spanningen tussen China, Washington en Moskou in de jaren tachtig afnamen, werden veel “Derde Front”-faciliteiten gesloten of verkleind, en verhuisden hun wetenschappers vaak naar een nieuw wapenlab in de nabijgelegen stad Mianyang. Sites zoals Pingtong en Zitong bleven operationeel, maar veranderingen in de jaren daarna waren gefragmenteerd, wat de Chinese strategie weerspiegelde om destijds een relatief klein nucleair arsenaal aan te houden, aldus Dr. Babiarz.

Dat tijdperk van terughoudendheid verdween ongeveer zeven jaar geleden. China begon snel vele nucleaire faciliteiten te bouwen of te moderniseren, en de bouw in de faciliteiten van Sichuan versnelde eveneens, zegt Dr. Babiarz. De opbouw omvat ook een omvangrijk laserontstekingslaboratorium in Mianyang dat kan worden gebruikt om kernkoppen te bestuderen zonder echte wapens tot ontploffing te brengen.

Het ontwerp van het Pingtong-complex suggereert dat het wordt gebruikt om de “pitten” van kernkoppen te maken — de metalen kern, meestal met plutonium — volgens Dr. Babiarz. Hij merkte op dat de architectuur vergelijkbaar is met pit-fabrieken in andere landen, waaronder het Los Alamos National Laboratory in de Verenigde Staten.

In Zitong worden de nieuwe bunkers en verdedigingswerken waarschijnlijk gebruikt om “hoogexplosieven” te testen, zeggen experts, verwijzend naar de chemische stoffen die ontploffen om de voorwaarden te creëren voor een kettingreactie in nucleaire materialen.

“Je hebt een laag van hoogexplosieven en de schokgolf implodeert tegelijk naar het centrum. Dit vereist explosietests om ze te perfectioneren,” zegt Hui Zhang, een natuurkundige die China’s nucleaire programma’s onderzoekt aan de Kennedy School of Government van Harvard University en de bevindingen van Dr. Babiarz heeft bestudeerd.

Het complex omvat een ovale ruimte ter grootte van ongeveer tien basketbalvelden. Het precieze doel van deze upgrades blijft onderwerp van debat. Dr. Zhang zegt dat satellietbeelden alleen beperkte informatie bieden. “We weten niet hoeveel kernkoppen zijn geproduceerd, maar we zien gewoon de uitbreiding van de fabriek,” aldus Zhang.



Sommige van de recente veranderingen kunnen eenvoudigweg upgrades voor de veiligheid weerspiegelen, zegt Dr. Zhang, auteur van het nieuwe boek The Untold Story of China’s Nuclear Weapon Development and Testing. Chinese nucleaire ingenieurs hebben mogelijk ook meer faciliteiten en testgebieden nodig in Zitong om kernkopontwerpen aan te passen voor nieuwe wapens, zoals onderzeeërgelanceerde raketten, aldus Zhang.

De uitbreiding zal naar verwachting doorgaan tot 2030, wanneer wordt geschat dat China ongeveer 1.000 kernkoppen zal bezitten. De kwantitatieve sprong in China's nucleaire capaciteit gaat gepaard met een kwalitatieve vooruitgang. Het land bouwt ook aan een vroege-waarschuwing- en command- en controlesysteem dat zijn strategische nucleaire strijdkrachten beter overlevingsvermogen en responsiviteit zal geven. Het beschikt ook over een groeiend arsenaal precisiegeleide raketten die kernkoppen kunnen dragen, waarvan sommige later mogelijk worden uitgerust met kernkoppen met een lagere yield, waarvan de VS inschat dat ze mogelijk in ontwikkeling zijn. Dit zou China meer proportionele opties voor nucleair gebruik bieden.

Een belangrijke zorg voor Washington is hoe dit grotere, modernere arsenaal het gedrag van China in een crisis zou kunnen beïnvloeden, met name in een conflict over Taiwan. China wil “in een positie verkeren waarin ze geloven grotendeels immuun te zijn voor nucleaire dwang door de Verenigde Staten,” zegt Michael S. Chase, voormalig plaatsvervangend assistent-minister van Defensie voor China en nu senior politicoloog bij RAND. “Ik denk dat ze waarschijnlijk inschatten dat dit een rol kan spelen in een conventioneel conflict over Taiwan.”

SPOILER

Om spoilers te kunnen lezen moet je zijn ingelogd. Je moet je daarvoor eerst gratis Registreren. Ook kun je spoilers niet lezen als je een ban hebt.