[NPO 2] 'Echo's van Sobibor'

Driedelige documentaireserie over kamp Sobibor, de opstand die daar plaatsvond, de overlevers en over hun kinderen én kleinkinderen die de gevolgen nog altijd meedragen.

Wat in eerste instantie een hoopvol succesverhaal van ontsnappen aan een vernietigingskamp lijkt, blijkt later toch ook op een traumatische manier te hebben doorgewerkt op latere generaties. Hoe is het om kind of kleinkind te zijn van Joodse overlevenden van de Holocaust? Op wat voor manier werkt trauma door in latere generaties? En hoe beïnvloedt dat iemands denken en handelen? In de driedelige documentaireserie ‘Echo’s van Sobibor’ keren makers Piet de Blaauw en Jan Pieter Tuinstra terug naar vernietigingskamp Sobibor. In 1943 kwam daar een groep Joodse gevangenen in opstand en wist te ontsnappen aan hun gruwelijke gevangenschap.

Decennia later legt overlevende van Sobibor Jules Schelvis, twaalf mannen en vrouwen vast die kamp Sobibor overleefden. Met een eenvoudige amateurcamera registreert hij getuigenissen die rauw, gedetailleerd en ongefilterd zijn. Deze beelden vormen het fundament van de serie. Vanuit dat verleden beweegt de documentaire naar het heden: de makers zoeken de kinderen en kleinkinderen van de overlevenden op en laten zien hoe het inktzwarte verleden van hun (groot)ouders hun leven en wereldbeeld heeft gevormd; ook al hebben zij de oorlog zelf nooit meegemaakt. In de serie ontmoeten we nabestaanden in Nederland, Oekraïne, Israël, Brazilië en de Verenigde Staten.

De Amsterdamse Jetje Manheim, wiens grootouders in Sobibor zijn vermoord, ontdekt pas op latere leeftijd de geschiedenis van het kamp en ziet hoe actuele oorlogen haar eigen manier van herdenken beïnvloeden. Jetje is zeer kritisch over het geweld van Israël in Gaza, maar Israëlische nabestaanden kijken hier juist heel anders tegenaan. In Kyiv volgen we de zoon van een van de opstandelingen van kamp Sobibor. Na de oorlog werd zijn vader opnieuw slachtoffer van antisemitisme en zelf moet hij nu schuilen voor Russische luchtaanvallen. Elk portret laat zien hoe anders latere generaties met het verleden omgaan en hoe het trauma van hun (groot)ouders doorwerkt in hun eigen leven. In de laatste aflevering ligt de focus op de daders en de manier waarop ze hun straf hoopten te ontlopen.

'Echo’s van Sobibor’ is vanaf 7 januari wekelijks om 20.25 uur te zien bij BNNVARA op NPO 2.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Ik ben zelf zo'n nabestaande. Een groot deel van mijn familie is in Sobibor vermoord en hoewel de geschiedenis via o.a. het boek van Jules Schelvis bekend bij mij is en ik grote delen van zijn interviews met de toen nog levende mannen en vrouwen van de opstand heb gezien, ga ik toch weer proberen te kijken.

Jules Schelvis heeft ook een boek geschreven dat ik sinds het uitkwam hier thuis heb liggen:


Achterin het boek staan alle transportlijsten vanuit Westerbork naar Sobibor en daarin werd ik geconfronteerd met de transportlijst van 18-5-1943 waarop o.a. de namen van mijn opa, oma en tante staan.

quote:

Op woensdag 7 januari 2026 18:32 schreef ChocoFan het volgende:
Je kunt het al kijken op NPO start. Volgens mij alle afleveringen al.

Ja, Dat is met de meeste NPO-programma's zo.
Maar dat doe ik niet.

Lastig...

Vanavond deel 2.

Heftig weer.

Het ergste vind ik dat diegenen die terugkwamen hun huis en al hun spullen kwijt waren.
En die antisemieten in Polen destijds (en ook nu nog) niks terug gaven en zelfs de oudste broer van die overlevende vrouw vermoordden toen hij zijn eigen spullen terug wilde hebben.

Mijn moeder die 4 kampen als enige in haar familie overleefde overkwam, toen ze terug in Amsterdam kwam, dat ook: de woning en de spullen waren gejat en werden niet terug gegeven.

[ Bericht 1% gewijzigd door golfer op 15-01-2026 15:04:12 (typo) ]

Laatste deel vandaag.
Die kamp-SSer die tegen een slachtoffer zegt dat hij hem niet kwalijk neemt dat hij getuigd.
Onbegrijpelijk. Nog steeds dus een nazi.

quote:

Op woensdag 21 januari 2026 21:32 schreef littlemindy het volgende:
Deel 3 gekeken, heftig zeg. Bepaalde stukjes heb ik overgeslagen omdat ik er anders nachtmerries van krijg

Ga deel 1 en 2 nog krijgen.

Doe dat vooral.