Errol Keyner: Accountants blijven grootste prutsers ondanks AFM

Zoeken in overheid tuchtrecht

1379 stuks alleen accountants

https://tuchtrecht.overhe(...)&datumtot=2024-06-30

Accountant die fraude Accon miste: ‘Ik zat fout, maar ben vooral bedonderd’

Hij geeft toe fouten te hebben gemaakt, maar voelt zich vooral bedonderd. Toch was er voor toezichthouder AFM meer dan voldoende aanleiding om hem aan te klagen voor een veel te slechte controle. Als hij beter had gekeken, was hij zeker op de fraude gestuit.

https://fd.nl/financiele-(...)ben-vooral-bedonderd

Hij is zelf slachtoffer in plaats van prutser

Eerdere doorhaling

Het is niet de eerste keer dat de beklaagde accountant voor de tuchtrechter staat. Hij werd in juni 2022 al voor een maand doorgehaald. Hij controleerde de jaarrekeningen van Koninklijke Dirkzwager, die in 2016 failliet ging. Ook in die zaak werd gerept over fraude. Volgens de tuchtrechter had de accountant de voorraden van de filialen van Mitra, een dochteronderneming van Dirkzwager waar de kennelijke miljoenenfraude plaats had, gebrekkig gecontroleerd.

https://www.accountancyva(...)avm-was-onvoldoende/

Dit is een pareltje die moet KPMG wel in dienst nemen als toonaangevend frauderend kantoor

KPMG schroeft partnerbeloning met drie ton terug

KPMG Nederland heeft vorig jaar 8,5% meer omzet geboekt, maar de winst zakte in. De partners leverden vanwege de perikelen rondom de examenfraude zo’n drie ton aan winstuitkering in.

KPMG komt nu pas met de resultaten over het al bijna negen maanden geleden afgesloten boekjaar in verband met de grootscheepse examenfraude die eind vorig jaar aan het licht kwam. ‘De publicatie van het jaarverslag is in december 2023 uitgesteld om de resultaten van het onderzoek naar het delen van antwoorden voor verplichte toetsen te kunnen meenemen.’ KPMG betaalde voor de kwestie een boete van 25 miljoen dollar aan de Amerikaanse toezichthouder PCAOB. ‘De opgelegde boete wordt gedragen door de equity partners en is terug te zien in de sterk gedaalde partnerbeloning’, laat het bedrijf weten.

Die partnerbeloning is voor de 168 partners uitgekomen op gemiddeld 457.000 euro. Dat is bijna drie ton minder dan de 752.000 euro over het vorige boekjaar. Behalve de boete zijn ook de kosten van het onderzoek naar de fraude verdisconteerd in de winstuitkering. In een aantal gevallen is een deel van de eerder uitgekeerde beloning teruggevorderd omdat een partner zelf betrokken was bij het delen van examenantwoorden.

‘Eén onregelmatigheid is al te veel’

In het jaarverslag trekt CEO Stephanie Hottenhuis allereerst het boetekleed aan: ‘Antwoorden delen is fout en dat hadden we moeten voorkomen. Als het gaat om vertrouwen en integriteit, is één onregelmatigheid er al een te veel.’ In het leerprogramma zijn ‘betekenisvolle veranderingen’ aangebracht en er wordt nu strenger gecontroleerd of toetsen ook daadwerkelijk op de juiste manier worden afgelegd. Hottenhuis: ‘We pakken het nog breder aan. We zijn een intensieve dialoog gestart over cultuur en ethiek, waarbij door de hele organisatie heen discussies worden gevoerd over afwegingen, ervaringen en gedrag. Dit gaat over ethisch handelen in de breedte, als grondhouding. Onze waarden zijn daarin leidend.’

Resultaat een derde lager

De PCAOB-boete heeft ook effect op het resultaat van KPMG. De brutowinst is met 34% gedaald naar 79 miljoen euro (119 miljoen in 2021/2022). Behalve de fraudeboete spelen ook de 17% hogere operationele kosten een rol bij de winstdaling. De inkomsten uit auditwerkzaamheden groeiden het sterkst: met ruim 10% tot 402 (364) miljoen euro. Dat schrijft KMG toe aan een 7% groter personeelsbestand, grotere volumes en hogere tarieven. De omzet uit adviesdiensten pluste 6% tot 309 (291) miljoen euro. Dat komt door meer vraag vanuit groeisectoren als de infrastructuur, overheid en zorg, energie en financiële dienstverlening vanwege nieuwe regelgeving. In totaal ging de omzet van 655 miljoen euro naar 711 miljoen. Eind van het jaar telde KPMG in ons land 4.198 medewerkers; gemiddeld werkten er vorig jaar 4.067 fte.

KPMG streeft ernaar dat 86% van de auditdossiers voldoet aan de interne kwaliteitsstandaarden. Dat doel werd niet gehaald: 82% scoorde goed, 12% voldeed, maar behoefde verbetering. In het boekjaar 2021/2022 voldeed 84% direct aan de normen. Er werden verder vier onafhankelijkheidsschendingen genoteerd, drie minder dan het jaar ervoor, vanwege te late of onnauwkeurige deponeringen.

Meer uitstoot

De milieu-impact van KPMG is gegroeid: zowel de netto-CO2-uitstoot (met 28%) als de uitstoot per medewerker (met 16%) is toegenomen. Dat is toe te schrijven aan een minder restrictief reisbeleid; KPMG wijst daarvoor naar het wegvallen van de coronabeperkingen: ‘Reizen werd weer onderdeel van ons dagelijks leven’. Wel is volgens het bedrijf het reisbeleid en -gedrag veranderd, waardoor de uitstoot door vliegverkeer van KPMG’ers met 32% is afgenomen ten opzichte van 2019. Wel zijn de inkomsten uit activiteiten rondom duurzaamheidsadvisering en -rapportering voor klanten ruim verdubbeld.

Investeringen

KPMG stak meer dan 40 miljoen euro in kwaliteit en innovatie, waaronder op het gebied van ESG en digitalisering. ‘De investeringen zijn nodig vanwege de aanhoudende groei en ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid (CSRD-wetgeving) en digitalisering (AI). De toenemende vraag onderstreept het vertrouwen dat er de komende jaren grote vraag is naar de expertise van KPMG bij de grote transformaties van nu.’ KPMG Nederland heeft binnen het internationale netwerk een rol als expertisecentrum op het terrein van ESG en digitale innovatie. ‘Daarom breidt KPMG de samenwerking met alliancepartners zoals Microsoft, SalesForce, SAP en ServiceNow uit.’

https://www.accountancyva(...)-met-drie-ton-terug/



Nostra kom er maar in met prietpraat

Winstuitkering KPMG-partners flink geraakt door examenfraude

De afwikkeling van de examenfraude kostte KPMG meer dan alleen de boete van $25 mln, waardoor de partners financieel flink geraakt werden.

De examenfraude heeft diepe sporen achtergelaten in de winstcijfers van KPMG over het laatste boekjaar, dat liep van 1 oktober tot en met 30 september. Het accountants- en advieskantoor boekte in Nederland weliswaar een recordomzet van ¤711 mln, maar de affaire rond het delen van antwoorden voor verplichte toetsen kostte tientallen miljoenen.

De winstuitkering per partner kelderde met 39%, of gemiddeld bijna ¤300.000 per persoon. Dat werd vooral veroorzaakt door de boete van $25 mln van de Amerikaanse toezichthouder PCAOB (Public Company Accounting Oversight Board) en de kosten voor het onderzoek naar de examenfraude.

https://fd.nl/bedrijfslev(...)kt-door-examenfraude

Mooie beeldvorming weer van dit toonaangevende prustende kantoor

quote:

Op dinsdag 11 juni 2024 14:39 schreef XLVNB het volgende:
Zoek hulp.

Hebben ze gedaan en ook dat koste een godsvermogen daardoor is de winst nog lager uitgevallen

quote:

Naast de boete maakte KPMG ook veel juridische kosten. Zo schakelde het onder meer de eigen forensische afdeling in, plus externe advocaten van Zuidaskantoor Van Doorne en het gespecialiseerde Ivy Advocaten.

https://fd.nl/bedrijfslev(...)kt-door-examenfraude

Roompot, KPMG en Deloitte zagen toeristenbelasting over het hoofd

Vakantieparkreus Roompot moet nog 1,4 miljoen euro achterstallige toeristenbelasting betalen aan de gemeente Noord-Beveland. Accountants KPMG en Deloitte hadden de misser niet gezien.

Roompot heeft in de gemeente het Beach Resort Kamperland staan. Dat wordt goed bezocht, zo blijkt uit de correctie over de aangifte toeristenbelasting over 2022 waar de parkenreus in april zelf mee kwam. Die gaat over 265.348 overnachtingen en is goed voor 366.180 euro aan nog te betalen toeristen taks.

Wethouder Adrie van der Maas van de gemeente startte daarop een onderzoek, want hij vroeg zich af of het de jaren ervoor dan wél goed was gegaan met de aangifte. En dat was niet het geval: over 2019 tot en met 2022 gaat het in totaal om ruim 1,4 miljoen nog niet betaalde euro’s. Gemeentelijk accountant Deloitte en KPMG, de accountant van Roompot, waren er nooit op aangeslagen.

https://www.accountancyva(...)ting-over-het-hoofd/

Best lastig toch die toeristen belasting

Wat kunnen ze goed voetballen he

KPMG weer winnaar Accountantsvoetbaltoernooi

Ook de achttiende editie van het jaarlijkse Acccountantsvoetbaltoernooi is gewonnen door een team van KPMG.

Daarmee is KPMG inmiddels drie jaar op rij winnaar van het voetbaltoernooi, dat jaarlijks wordt gehouden voor teams van accountantskantoren. De achttiende editie had af en toe te maken met forse regenbuien en stevige wind, maar toch namen twintig teams vanuit vijftien kantoren deel aan het evenement.

Ondanks de wisselende weersomstandigheden was het opnieuw een geslaagde dag, waarbij de gezelligheid voorop stond. De volgende editie staat gepland voor zaterdag 21 juni 2025, zoals altijd op de velden van Voetbalclub USV uit Nieuwleusen.

https://www.accountant.nl(...)antsvoetbaltoernooi/

Miljoenenclaim tegen accountantsbaas KPMG om faillissementszaak

KPMG heeft een miljoenenclaim aan zijn broek gekregen voor het faillissement van Paperlinx in 2015. De curatoren van deze papierfabrikant eisen ¤11,5 mln van KPMG en stellen bovendien de twee betrokken accountants hoofdelijk aansprakelijk. Een van hen is de huidige baas van de accountantstak van het kantoor, Mariska van de Luur. Zij was jarenlang de tekenend accountant van het papierbedrijf uit Zutphen.

SPOILER

Om spoilers te kunnen lezen moet je zijn ingelogd. Je moet je daarvoor eerst gratis Registreren. Ook kun je spoilers niet lezen als je een ban hebt.

https://fd.nl/financiele-(...)m-faillissementszaak

Ze staan er weer mooi op

Accountancy Vanmorgen, dat het bericht over de miljoenenclaim gisteren als eerste publiceerde, doet de verrassende zaak uit de doeken. De site meldt dat de Nederlandse tak van de Australische papiergroothandel PaperlinX al in 2015 faillietging, na jaren van achteruitgang in een moeilijke markt. Het bedrijf had op dat moment zes vestigingen in Nederland en België en behaalde in 2014 nog een omzet van ¤258 miljoen. KPMG was de laatste jaren controlerend accountant bij PPX NL, het moederbedrijf van PaperlinX.

Forensisch onderzoek Grant Thornton
De curatoren zijn jaren later nog altijd druk met de afwikkeling van het faillissement. Zo werd Grant Thornton ingeschakeld voor het uitvoeren van een forensisch onderzoek, om daarmee onder meer de rol van de bestuurders van PPX onder de loep te nemen. Dat onderzoek is onlangs afgerond, maar het eigen rechtmatigheidsonderzoek van de curatoren loopt nog. Een definitief standpunt over de vraag in hoeverre de bestuurders steken lieten vallen hebben Koers en Jansen dan ook nog niet ingenomen.

Tuchtklacht deels gegrond verklaard
Ondertussen is een tuchtklacht tegen twee accountants van KPMG al deels gegrond verklaard. Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) oordeelde vorig jaar in hoger beroep dat de accountants een zogeheten securitisatieprogramma in verband met de overdracht van handelsvorderingen onjuist in de jaarrekeningen hadden verantwoord. De verantwoordingswijze die door de KPMG’ers aanvaardbaar werd geacht, gaf onvoldoende inzicht in de gevolgen van het securitisatieprogramma. Daarmee was dus de financiële positie van PaperlinX onvoldoende duidelijk. Ook had van een van de twee mogen worden verwacht dat hij bereid was om het gesprek met de curatoren aan te gaan over het verstrekken van informatie.

quote:

KPMG heeft nog niet gereageerd op de berichtgeving van Accountancy Vanmorgen.

https://www.faillissement(...)pmg-accountants.aspx

Aansprakelijk gestelde KPMG-accountant blijkt Mariska van de Luur

Een van de twee KPMG-accountants die hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld in het faillissement van Paperlinx in 2015, blijkt Mariska van de Luur, het nieuwe hoofd van de accountancytak.

Dat schrijft het Financieele Dagblad op basis van de registers van toezichthouder AFM en beroepsorganisatie NBA. Hieruit blijkt namelijk dat Van de Luur eerder in deze kwestie een waarschuwing van de Accountantskamer heeft gekregen, een straf die in 2023 in hoger beroep werd bevestigd bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb).

Hogeboom
Van de Luur is de opvolger van Marc Hogeboom, die bij KPMG moest vertrekken wegens zijn rol in de examenfraude en het kantoor. KPMG kreeg hiervoor een recordboete van ¤25 miljoen van de Amerikaanse toezichthouder. Van de Luur, zijn vervanger als Head of Assurance, is onder meer verantwoordelijk voor de verplichte herstelmaatregelen en het cultuurprogramma dat KPMG na de ontdekking van de examenfraude heeft opgetuigd.

KPMG zegt in een reactie tegen het FD dat de kwestie bekend was en is meegewogen bij de benoeming van Van de Luur, ‘een ervaren en gewaardeerde accountant’, in haar bestuursfuncties. Verder laat het kantoor weten het niet eens te zijn met de claim van 11,5 miljoen euro die de twee curators bij KPMG hebben neergelegd. Hiervoor onderbreekt de onderbouwing, stelte KPMG, dat zegt ‘ook met de kennis van nu’ achter de goedkeuring van de jaarrekeningen staan.’

https://www.accountancyva(...)ccountantsbaas-kpmg/

Hogeboom dus vervangen door een nog grotere randdebiel
Best knap,

Accountants KPMG verliezen stoelendans in bankensector

Accountantsfirma EY kan opgelucht ademhalen nu het Rabobank heeft weten te strikken als klant. Concurrent KPMG zal als enige van de vier grote accountantsfirma’s de komende jaren geen grote Nederlandse bank als klant hebben. Deloitte won eerder dit jaar ING, PwC kaapte ABN Amro voor de neus van KPMG weg.

KPMG wil niet reageren op het mislopen van de opdracht.

https://fd.nl/financiele-(...)dans-in-bankensector

Hoppa weer 30 miljoen minder omzet
En dat voor een toonaangevend kantoor

Een overzicht van de samenvattingen van tuchtrechtuitspraken van de Accountantskamer en het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) gepubliceerd op deze site. Bij de uitspraken wordt de status van de uitspraak aangegeven. De status van uitspraken die nog niet definitief zijn wordt periodiek bijgewerkt.

Doorzoek de tuchtrechtsamenvattingen
Vul hier uw zoekterm in

https://www.accountant.nl/tucht/

Handig en pareltjes weer

Na KPMG sorteert ook Deloitte voor op boete voor examenfraude

Deloitte sorteert voor op een schikking vergelijkbaar met die KPMG eerder al trof met toezichthouders PCAOB en AFM.

In het kort

•Deloitte Nederland boekte in het afgelopen gebroken boekjaar een omzet van ¤1,4 mrd, een plusje van 2,5%, blijkt uit het maandag gepubliceerde jaarverslag.
•Meest opvallende passage in het jaarverslag is echter het nemen van een niet nader gespecificeerde voorziening met het oog op examenfraude.
•Daarmee sorteert het concern voor op een schikking vergelijkbaar met die KPMG eerder al trof met toezichthouders PCAOB en AFM.

Deloitte Nederland maakt zich op voor een boete of schikking in de examenfraude-affaire. Dat blijkt uit mededelingen in het maandag gepubliceerde jaarverslag. De accountants- en adviesfirma heeft een niet nader genoemd bedrag apart

https://fd.nl/financiele-(...)te-voor-examenfraude

Het is echt maar een incident hoor

Frauderisico geïdentificeerd bij accon avm, maar niet opgevolgd

De registeraccountant die de omzet en het onderhanden werk bij accon avm controleerde, heeft zijn werk ondanks het identificeren van een frauderisico te oppervlakkig uitgevoerd.

Accountantskamer
Zaaknummers:23/2527 Wtra AKDatum uitspraak:06 september 2024Oordeel:gegrondMaatregel:tijdelijke doorhaling voor één maandStatus:nog niet definitiefVindplaats:ECLI:NL:TACAKN:2024:66
» Direct naar annotatie

Lex van Almelo

Belangrijkste feiten
accon avm* is, tot zijn overname door Flynth, een accountantskantoor met een vergunning om wettelijke controles uit te voeren. In maart 2019 treedt een nieuwe statutair bestuurder en bestuursvoorzitter (ceo) aan. Deze registeraccountant heeft zich eind 2022 laten uitschrijven uit het accountantsregister.

Een registeraccountant van een top 7-kantoor controleert de geconsolideerde en enkelvoudige jaarrekening van accon avm over 2020 en geeft eind juni 2021 een goedkeurende controleverklaring af. accon avm informeert de accountant op 9 augustus 2021 dat een controller en een manager finance & control van het kantoor aan hun chief financial & risk officer (cfro) hebben gemeld dat de halfjaarcijfers van 2021 niet juist worden gepresenteerd. In een schriftelijk verslag reppen zij van mogelijke onjuistheden in de jaarrekening 2020 en bespreken die op 11 augustus 2021 met de controlerend accountant.

De controlerend accountant schrijft twee weken later aan de raad van bestuur en de raad van commissarissen dat:

de goedkeuring vervalt en de nog niet gedeponeerde controleverklaring bij de jaarrekening 2020 dus niet mag worden verspreid;
de controle van de jaarrekening 2020 wordt voortgezet;
foutherstel – ook in de jaarrekeningen van voorgaande boekjaren - wellicht noodzakelijk is;
het incident moet worden gemeld bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM).
accon avm doet op 3 november 2021 een incidentmelding bij de AFM over mogelijke verslaggevingsfraude en de mogelijke betrokkenheid van de ceo hierbij. De AFM stelt een onderzoek in naar de uitvoering van de wettelijke controle sinds maart 2022. Op 23 december 2021 publiceert accon avm een aangepaste jaarrekening 2020. In de toelichting op de geconsolideerde balans en winst-en-verliesrekening staat een paragraaf '1.3 Foutherstel'. Het foutherstel betreft jaarrekeningposten in de balansen per 1 januari 2019 en 2020 en in de winst-en-verliesrekening over 2019. In de toelichting op de jaarrekening staat over het foutherstel dat:

de onderhanden diensten ultimo 2019 bestonden uit nog te factureren diensten voor per saldo 11,2 miljoen euro, te weten 13,6 miljoen euro aan nog te factureren diensten minus 2,4 miljoen euro aan voorschotten;
de onderhanden diensten voor een bedrag van 9,9 miljoen euro zijn gecorrigeerd;
de correctie resulteert in 5,4 miljoen euro aan nog te factureren diensten en 4,1 miljoen euro aan voorschotten, dus per saldo 1,3 miljoen euro;
hierbij een voorziening van 1,1 miljoen euro is inbegrepen;
de onderhanden diensten op balansdatum zijn beoordeeld;
de gesaldeerde post ultimo 2020 9 ton bedraagt (nog 5 miljoen euro te factureren; in 2019 was dat: 5,4 miljoen) en 4,1 miljoen euro aan vooruitgefactureerde/-ontvangen bedragen (was in 2019: 4,1 miljoen);
hierbij een voorziening van 1,8 miljoen euro (in 2019: 1,1 miljoen) is inbegrepen.
De jaarrekening is voorzien van een goedkeurende controleverklaring, die is ondertekend door een andere externe accountant van hetzelfde kantoor als de accountant die de controle aanvankelijk uitvoerde.

De AFM dient een klacht tegen de eerste controlerend accountant in bij de Accountantskamer.

Klacht
De accountant heeft nagelaten:

de impact op de controle van het gebrek aan inzicht in het saldo onderhanden diensten te evalueren;
voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over de nauwkeurigheid en de volledigheid van de opbrengsten alsmede de kosten uit diensten en de nauwkeurigheid, waardering en toerekening van onderhanden diensten;
voldoende en geschikte controle-informatie te verkrijgen over verscheidene materiële correcties op het saldo onderhanden diensten.
Oordeel
De klacht is gegrond.

In aanvulling op bovenstaande feiten staat voor de Accountantskamer het hiernavolgende vast. accon avm voerde zijn diensten uit op projectbasis. Ongeveer 40 procent werd gefactureerd tegen een vooraf overeengekomen prijs, de overige 60 procent op basis van nacalculatie. Als een project in het ene verslagjaar van start ging maar in het andere jaar werd voltooid, dan was een deel per balansdatum onderhanden en bestond per einde boekjaar een saldo 'onderhanden diensten' (hierna: OHD-saldo) dat moest worden verantwoord in de jaarrekening.

Frauderisico geïdentificeerd

Bij een positief OHD-saldo had het kantoor nog een bedrag te vorderen bij een project, omdat er meer diensten waren uitgevoerd dan gefactureerd. Bij een negatief OHD-saldo waren bij het project minder diensten uitgevoerd dan gefactureerd. In de jaarrekening 2020 was het OHD-saldo uitgesplitst. Enerzijds in een post 'nog te factureren diensten' ter hoogte van 13,9 miljoen euro (opgenomen als onderdeel van de vorderingen en overlopende activa). Anderzijds een schuldpositie van 2,2 miljoen euro (opgenomen onder de kortlopende schulden).

In de toelichting bij de jaarrekening stond dat:

de diensten die nog moesten worden gefactureerd, zijn gewaardeerd tegen werkelijk tarief;
daarvan een voorziening is afgetrokken voor mogelijk niet-declarabele uren en oninbaarheid;
de omvang daarvan afhangt van de prestaties die op balansdatum zijn verricht;
voorschotten zijn opgenomen onder de kortlopende schulden.
In de controleaanpak zijn twee risico's geïdentificeerd:

een significant risico voor de volledigheid van de omzet;
een 'enhanced' risico (een verhoogd, maar nog geen significant risico) voor de waardering en nauwkeurigheid van het OHD-saldo.
Verder heeft de controlerend accountant een frauderisico geïdentificeerd ten aanzien van het verschuiven van omzet tussen projecten - de opdrachten van klanten - want voor één klant konden meerdere projecten worden uitgevoerd. Voor zijn controle van het OHD-saldo en de omzet heeft de accountant niet gesteund op de effectieve werking van de general IT-controls, application controls en overige handmatige interne beheersingsmaatregelen. Hiervoor heeft hij uitsluitend gegevensgerichte werkzaamheden gepland en uitgevoerd en een materialiteit gehanteerd van 1,5 miljoen euro.

Geen inhoudelijk verweer

In zijn verweerschrift staat dat de accountant "geen verweer wenst te voeren tegen de klacht" en dat hij bij de controle "inderdaad onvoldoende" heeft doorgepakt. Met name bij de afloopcontrole zijn volgens hem "echt fouten gemaakt, door te makkelijk de door de cliënt verstrekte toelichting te accepteren waar niet goed een aansluiting te maken was". Vanwege deze proceshouding volstaat de Accountantskamer bij de behandeling van de drie klachtonderdelen met een samenvatting van de toelichting die de AFM heeft gegeven op de verwijten.

Klachtonderdeel a Inzicht in OHD-saldo

De accountant heeft van accon avm een Excel-overzicht ontvangen met het OHD-saldo per klant op de balansdatum, ofwel: van de optelling van de positieve en negatieve OHD-saldi van alle opdrachten die het kantoor voor de desbetreffende klant uitvoerde. Volgens accon avm was inzicht op projectniveau niet mogelijk. Volgens de AFM had de accountant op grond van Standaard 315.28 moeten evalueren wat de impact van dit gebrek aan inzicht in het OHD-saldo was voor zijn risico-inschatting. Volgens Standaard 330.21 moest hij bij zijn werkzaamheden inspelen op die risico's. Daar was alle aanleiding voor nu de accountant een frauderisico had geïdentificeerd ten aanzien van het verschuiven van omzet tussen projecten.

De accountant heeft niet ingespeeld op de risico's en heeft nagelaten om aan de hand van brondocumentatie te verifiëren of er inderdaad geen inzicht in het OHD-saldo op projectniveau bestond. Volgens de AFM had de accountant het geïdentificeerde frauderisico ten aanzien van het verschuiven van omzet tussen projecten op grond van Standaard 240.28 moeten aanmerken als een significant risico in plaats van als een 'enhanced' (verhoogd) risico.

De Accountantskamer neemt deze argumentatie over en verklaart dit klachtonderdeel gegrond. De accountant heeft het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid geschonden.

Klachtonderdeel b Volledigheid opbrengsten en kosten

Volgens de AFM had de accountant niet voldoende en geschikte controle-informatie over:

de nauwkeurigheid en volledigheid van de opbrengsten en kosten uit diensten;
de nauwkeurigheid, waardering en toerekening van onderhanden diensten.
De omzet daarvan was met ongeveer 81 miljoen euro materieel, net als de 13,9 miljoen euro wegens nog te factureren diensten.

De accountant heeft een significant risico geïdentificeerd voor de volledigheid van de omzet, een 'enhanced' risico voor de waardering en nauwkeurigheid van de onderhanden diensten en een frauderisico voor het verschuiven van omzet tussen projecten. Volgens de AFM heeft de accountant echter geen werkzaamheden uitgevoerd om vast te stellen of:

het kantoor de voortgang bij de onderhanden projecten wel juist heeft vastgesteld;
voor de verantwoorde projectopbrengsten ook daadwerkelijk diensten zijn geleverd;
de verantwoorde uren (zowel eigen personeel als inhuur) zijn geboekt op de juiste projecten;
de verantwoorde uren op projecten zijn verantwoord tegen de juiste tarieven;
de aanneemsommen zijn verantwoord op de juiste projecten en of deze overeenkomen met de opdrachtbevestigingen;
de facturen op de juiste projecten zijn geboekt;
de gefactureerde bedragen voor projecten met een vaste aanneemsom overeenkomen met de opdrachtbevestiging;
de in de facturen gehanteerde tarieven voor projecten op basis van nacalculatie overeenkomen met de tarieven die zijn overeengekomen met de opdrachtgever.
Deze werkzaamheden waren noodzakelijk volgens de AFM, omdat:

de accountant een risico onderkende voor het verschuiven van resultaten tussen projecten;
de juiste registraties van uren, tarieven, facturen en aanneemsommen relevant zijn voor het bepalen van de opbrengsten en kosten en voor de nauwkeurigheid, waardering en toerekening van onderhanden diensten;
de accountant moest controleren of accon avm het resultaat van de projecten/opdrachten betrouwbaar heeft bepaald;
er geen winst mag worden verwerkt als het resultaat niet betrouwbaar is vastgesteld en de opbrengsten dan alleen mogen worden verwerkt tot het bedrag van de kosten die naar waarschijnlijkheid worden gedekt (RJ 270.121).
De werkzaamheden die de accountant wel heeft uitgevoerd zijn volgens de AFM onvoldoende, te weten:

afloopcontrole op klanten die een positief OHD-saldo hadden;
controle van de nauwkeurigheid en volledigheid van ongeveer 6,5 miljoen euro aan afboekingen;
controle van de nauwkeurigheid en volledigheid van de uren/tarieven zoals die zijn opgenomen in de omzet van ongeveer 81 miljoen euro;
controle van een voorziening van ongeveer 5 ton voor verlieslatende opdrachten die in mindering is gebracht op het saldo lopende projecten.
Ad 1 Afloopcontrole

De accountant heeft een afloopcontrole uitgevoerd bij elf geselecteerde klanten van wie per balansdatum 2020 een bedrag te vorderen zou zijn, maar waarvoor in 2020 nog geen facturen zouden zijn verstuurd. De accountant heeft eenendertig facturen ontvangen die in 2021 zouden zijn verstuurd aan deze elf. Voor vijfentwintig facturen heeft de accountant het factuurbedrag aangesloten op bankafschriften; voor vier met een 'batchbetaling' op een bankafschrift.

De AFM vindt dit onvoldoende, omdat de accountant:

niet heeft vastgesteld of de vordering de klanten betrof die hij heeft geselecteerd voor de afloopcontrole;
niet heeft vastgesteld of de diensten die in het saldo per balansdatum 2020 zijn opgenomen daadwerkelijk zijn verricht;
niet heeft vastgesteld of de facturen voor deze klanten slaan op projecten met een positief saldo van deze klanten, nu de accountant geen inzicht had in het saldo onderhanden projecten op projectniveau, maar enkel op het niveau van de klant, en het saldo kan bestaan uit meerdere projecten met positieve en negatieve saldi;
geen specificatie heeft ontvangen van het saldo per klant;
geen werkzaamheden heeft uitgevoerd om vast te stellen dat de facturen slaan op diensten die in 2020 zijn uitgevoerd, maar facturen heeft gebruikt waarop bijvoorbeeld de omschrijving 'werkgeversservice 2021' en 'voor u verrichte werkzaamheden tot en met 14-6-2021' stond;
heeft nagelaten de betrouwbaarheid van de verkregen informatie (Excel-overzicht, facturen en bankafschriften) te verifiëren;
in één geval heeft geconstateerd dat twee facturen waren gericht aan een andere klant;
zich daarom had moeten afvragen of de informatie voldoende betrouwbaar was;
van accon avm wel een verklaring voor deze facturen heeft ontvangen, maar deze niet heeft geverifieerd.
Omdat één van de facturen gericht was aan een andere klant, had de accountant zich moeten afvragen of de informatie die hij van de ceo had gekregen voldoende betrouwbaar was. De Accountantskamer is het met de AFM eens dat de accountant de informatie onvoldoende heeft geverifieerd (Standaard 500.9). Hij had moeten doorvragen en moeten vaststellen waarop de geschreven uren betrekking hadden, ook omdat het om uren kon gaan die na het verslagjaar waren besteed aan de opdracht. Op de factuur staat namelijk: 'Voor u verrichte werkzaamheden tot en met 10-5-2021'.

De accountant had bijvoorbeeld de urenregistratie kunnen opvragen. De ontvangen informatie had dus op zichzelf moeten leiden tot verdere verificatie. Dat een registeraccountant hem de informatie had verstrekt, betekent niet dat de accountant ervan uit mocht gaan dat die in orde was. Een accountant moet steeds een professioneel-kritische instelling handhaven.

Ad 2 Nauwkeurigheid/volledigheid afboekingen

De accountant heeft een rondrekening ontvangen van het OHD-saldo met daarin een totale afboeking van ongeveer 6,5 miljoen euro. Ook heeft hij een Excel-overzicht ontvangen met de afboekingen per project in 2020 met een totaal aan afboekingen dat zo'n 2,4 miljoen euro hoger ligt. De accountant heeft vijfentwintig afboekingen geselecteerd met een totale waarde van 961.000 euro en heeft werkzaamheden gepland om te toetsen of de facturatie op basis van de opdrachtbrief volledig was en of de facturatie minus de gewerkte uren gelijk was aan de afboeking. De AFM vindt die werkzaamheden echter onvoldoende, want de accountant heeft:

het materiële verschil van 2,4 miljoen euro alleen opgevolgd door een toelichting te vragen van de manager finance & control; de accountant heeft diens verklaring niet geverifieerd aan de hand van brondocumentatie; bovendien is de verklaring van deze manager niet relevant, omdat die gaat over een bijboeking over 2019 terwijl het in de rondrekening 2020 gaat om een afboeking;
voor de geconstateerde verschillen bij de geselecteerde afboekingen wel een verklaring ontvangen, maar nagelaten die verklaringen te verifiëren aan de hand van brondocumentatie;
geen inzicht gekregen in de reden voor een afboeking en heeft dus ook niet vastgesteld of een afboeking op het desbetreffende project terecht was of niet;
gebruik gemaakt van Excel-overzichten uit AFAS, maar geen werkzaamheden uitgevoerd om de betrouwbaarheid van deze informatie vast te stellen;
niet vastgesteld of de opdrachtbevestigingen relevant zijn voor de toetsing of de facturatie volledig was op basis van de opdrachtbrief; zo ging het in vier opdrachtbevestigingen over een fee op basis van werkelijke tijdbesteding.
Ad 3 Nauwkeurigheid/volledigheid uren en tarieven

De accountant heeft een significant risico geïdentificeerd bij de volledigheid van de omzet. Dat risico betreft een onvolledige urenregistratie door de algemene urencode 999 te gebruiken voor uren boven het budget. De accountant heeft echter geen gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd om dat risico te ondervangen, maar heeft volstaan met de ontvangen inlichtingen zonder daarvan de betrouwbaarheid vast te stellen of te verifiëren.

Ad 4 Voorziening verlieslatende opdrachten

De voorziening van 5 ton voor verlieslatende projecten is in mindering gebracht op het OHD-saldo en is door de accountant aangemerkt als schattingselement. De accountant heeft de methode, de veronderstellingen en de gegevens die accon avm heeft gebruikt om de voorziening vast te stellen en de schattingsonzekerheid die is gehanteerd niet nader onderzocht (Standaard 540.18).

De accountant heeft bijvoorbeeld niets gedaan om vast te stellen voor welke projecten per 31 december 2020 een voorziening gevormd moest worden, of deze projecten ook zijn meegenomen in de voorziening van 5 ton en of er in 2021 is afgeboekt vanwege projecten die ultimo 2020 niet voorzien waren.

De vergelijking met 2019 levert volgens de AFM op zichzelf geen controle-informatie op over de voorziening per 31 december 2020 en is meer een risico-inschattingswerkzaamheid. De afloopcontrole bij drie van de elf geselecteerde klanten resulteerde in een OHD-saldo dat 6.798 euro hoger was dan het totaalbedrag van de facturen. De accountant heeft dit verschil gebruikt om te extrapoleren tot een totaal 5 ton. Hij heeft echter niet vastgesteld of accon avm de situatie bij deze drie klanten heeft gebruikt om de hoogte van de voorziening te bepalen, hoewel dat controle-informatie oplevert over de nauwkeurigheid en volledigheid ervan.

Klachtonderdeel b is gegrond en ook hier heeft de accountant het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid geschonden.

Klachtonderdeel c Materiële correcties op OHD-saldo

accon avm heeft het OHD-saldo verhoogd met 11,2 euro miljoen na de toepassing van drie correcties, waarvan de accountant de juistheid volgens de AFM ten onrechte niet heeft gecontroleerd:

winstposten van ongeveer 4,4 miljoen euro;
ICT- en softwarekosten van ongeveer 2,3 miljoen euro;
facturatierun 2021 van ongeveer 4,5 miljoen euro.
Ad 1 Winstposten

Het gaat om een correctie van:

2,5 miljoen euro bij projecten met een vaste aanneemsom en een positief OHD-saldo per balansdatum; en
1,9 miljoen euro bij projecten op basis van nacalculatie met een positief OHD-saldo per balansdatum.
Van de projecten met een vaste aanneemsom heeft de accountant een Excel-overzicht ontvangen van 11.965 projecten met een negatieve onderhandendienstpositie. Daarbij zijn voor 3,6 miljoen euro minder diensten verricht dan gefactureerd, terwijl die volgens accoun avm ultimo 2020 wel volledig zijn afgerond. Daarom is er volgens het kantoor geen schuld voor nog te verrichten diensten.

Het kantoor heeft de winst per project berekend door het aantal geschreven uren per 1 maart 2021 af te trekken van de aanneemsom. De accountant heeft zes projecten met een vaste aanneemsom geselecteerd (totale winstpost 41.000 euro) en daarvan twee printscreens uit AFAS bekeken met de facturen tot en met 25 mei 2021 en de geschreven uren tot en met 21 mei 2021. Per geselecteerd project heeft hij een vergelijking gemaakt tussen de geschreven uren in AFAS per 1 maart 2021 en per 21 mei 2021 plus de verantwoorde uren in AFAS per 25 mei 2021 en de aanneemsom.

Van de projecten op basis van nacalculatie heeft de accountant een Excel-overzicht ontvangen waarop 4.277 projecten staan met een negatieve onderhanden positie van in totaal 2,1 miljoen euro. Het accountantskantoor hanteert hierbij de rekenregel dat 5 procent van de bedragen wordt verantwoord als vooruitgefactureerde omzet. De winstpost per project voor 2020 is berekend door de vooruitgefactureerde omzet af te trekken van het OHD-saldo per 31 december 2020. De berekende winstpost voor alle projecten in 2020 bedraagt ongeveer 1,9 miljoen euro en de vooruitgefactureerde omzet 2 ton. De accountant heeft zeven projecten op basis van nacalculatie geselecteerd (een totale winstpost van 48.000 euro) en per geselecteerd project beoordeeld of er in 2021 facturen zijn verstuurd en of uren zijn geschreven.

De AFM vindt deze werkzaamheden onvoldoende, want:

de accountant heeft niet vastgesteld of de diensten voor de geselecteerde dertien projecten wel zijn geleverd, of de vergoeding voor deze diensten contractueel is overeengekomen en of die voor het juiste bedrag zijn opgenomen;
vier van de zeven geselecteerde nacalculatieprojecten hebben als omschrijving 'beperkte adviesaanvragen', waarbij de accountant heeft gesignaleerd dat de toegepaste urencodes voor meerdere doeleinden worden gebruikt, waardoor niet getoetst kan worden waarop deze specifieke uren slaan; de accountant heeft nagelaten te evalueren wat de impact van deze constatering is op de werkzaamheden om vast te stellen of de winstpost terecht is verantwoord;
in 2021 zijn in AFAS uren geregistreerd op vijf van de zes geselecteerde projecten met een vaste aanneemsom, waarvan accon avm stelt dat die per 31 december 2020 volledig zijn afgerond; aan deze tegenstrijdige controle-informatie heeft de accountant geen opvolging gegeven;
de accountant heeft gebruik gemaakt van informatie over uren, facturen en aanneemsommen uit AFAS, maar niets gedaan om controle-informatie te krijgen over de betrouwbaarheid van deze informatie; hij heeft hierbij niet gesteund op de effectieve werking van de general IT controls.
Ad 2 Doorbelaste ICT- en softwarekosten.

accon avm heeft het OHD-saldo verhoogd met 2,3 miljoen euro: een correctie van 6 ton wegens aan klanten doorbelaste ICT-kosten en een correctie van 1,7 miljoen euro wegens softwarekosten voor een leverancier die ten laste zijn gebracht van de budgetten voor samenstelklanten, die daaraan meebetalen. De accountant heeft een Excel-overzicht ontvangen, waarin bij 6.365 klanten de softwarekosten zijn doorbelast. De accountant heeft 3 ton van de doorbelaste ICT-kosten en 8 ton van de doorbelaste softwarekosten gecontroleerd door inlichtingen in te winnen bij accon avm. De resterende 3 ton aan ICT-kosten en 9 ton aan sofwarekosten heeft de accountant meegenomen in de berekening van de populatie, die gebruikt is bij de afloopcontrole op projecten met een positief OHD-saldo per ultimo 2020.

De AFM vindt deze werkzaamheden onvoldoende, want de accountant:

heeft niet vastgesteld of de correcties 'terecht' zijn, of de diensten wel zijn geleverd, of de vergoeding voor deze diensten contractueel is overeengekomen en of die voor het juiste bedrag zijn opgenomen;
heeft de verkregen informatie niet geverifieerd aan de hand van brondocumentatie;
heeft een afloopcontrole uitgevoerd op projecten met een positief OHD-saldo per 31 december 2020, maar heeft nagelaten om controle-informatie te verkrijgen over de nauwkeurigheid en waardering van de doorbelaste ICT- en softwarekosten;
had moeten vaststellen of accon avm de kosten op grond van de verslaggevingsstandaarden terecht activeert als onderhanden diensten en of deze kosten daadwerkelijk zijn gefactureerd; had detailcontroles moeten uitvoeren, omdat het gaat om materiële posten en het kantoor de kosten voor het eerst in 2020 heeft meegenomen in de berekening van het OHD-saldo.
Ad 3 Facturatierun

accon avm heeft het OHD-saldo en de daaraan gerelateerde projectopbrengsten verhoogd met de correctie 'facturatierun 2021' ad 4,5 miljoen euro. Die correctie slaat op diensten die het kantoor in 2020 heeft uitgevoerd, maar waarvoor tot 19 januari 2021 een factuur is opgemaakt. De accountant heeft een Excel-overzicht ontvangen met 10.748 verkoopfacturen. Daarvan heeft hij er negen geselecteerd met een totale waarde van 163.000 euro en daarop een afloopcontrole toegepast.

De AFM vindt deze werkzaamheden onvoldoende, want de accountant heeft:

niet vastgesteld of de correcties 'terecht' zijn, of er diensten voor zijn geleverd, of deze diensten contractueel zijn overeengekomen en voor het juiste bedrag zijn opgenomen;
de facturatierun niet geverifieerd aan de hand van brondocumentatie;
bijvoorbeeld niet vastgesteld of de facturatierun al dan niet is meegenomen in de berekening van het OHD-saldo, hoewel het kantoor dit juist had gecorrigeerd omdat de facturatierun is meegenomen in het OHD-saldo; de afloopcontrole ondervangt deze tekortkoming niet.
Klachtonderdeel c is gegrond. De accountant heeft ook hierbij het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid geschonden.

Niet inhoudelijk verweer

De accountant heeft beklemtoond dat de boekhoudfraude bij accon avm ongekend is. Het is een kantoor dat onder toezicht stond van de AFM, die de betrouwbaarheid en geschiktheid van de bestuurder, een registeraccountant, heeft getoetst. Daarom had de controlerend accountant vertrouwen in de integriteit van de organisatie.

Bij de uitvoering van de controlewerkzaamheden had de accountant te maken met deze ceo, een controller en een manager finance & control, die samenspanden in de boekhoudfraude. Zij hebben de accountant en het controleteam om de tuin geleid. Naderhand zijn diverse voorbeelden aan het licht gekomen van fraude; ook voorbeelden waarover de AFM niet klaagt. De accountant erkent dat hij fouten heeft gemaakt bij de controlewerkzaamheden door te gemakkelijk de toelichtingen te accepteren die het kantoor gaf. Maar hij wijst onder meer op de samenspanning door drie fraudeurs binnen accon avm.

Ook bij stevig doorvragen, is hij op listige wijze misleid, wat vooral kon omdat de ceo als registeraccountant precies wist waar de controlerend accountant op let. Hierbij komt volgens de beklaagde accountant dat de crfo van accon avm al vóór afgifte van de controleverklaring op 25 juni 2021 intern was gewezen op signalen van onregelmatigheden, maar hem daarover niet heeft ingelicht.

Bij de tuchtklacht en de op te leggen maatregel moeten de pijlen zich volgens de beklaagde accountant niet op hem richten, maar vooral op de ceo die hem heeft misleid. De accountant vindt de hele gang van zaken niet rechtvaardig. De tuchtklacht tegen de ceo heeft geresulteerd in "slechts een berisping". Net als de ceo heeft de controlerend accountant het beroep moeten verlaten, terwijl ook hij in de media door het slijk is gehaald.

De Accountantskamer beoordeelt niet of sprake is geweest van fraude door de ceo en anderen. De accountant wordt niet verweten dat hij de gestelde fraude zou hebben ontdekt als hij de controle wel met voldoende diepgang had uitgevoerd. De klacht staat in zoverre los van de gestelde boekhoudfraude en van de tuchtklacht tegen de ceo. Van een controlerend accountant wordt verwacht dat deze de controle met voldoende diepgang uitvoert en die taak heeft de accountant veronachtzaamd. Daar gaat de - geheel gegronde - klacht over.

Maatregel
Tijdelijke doorhaling voor één maand. De accountant is bij de wettelijke controle niet professioneel-kritisch genoeg geweest en heeft onvoldoende en geschikte controle-informatie verkregen over de nog te factureren diensten en de netto-omzet. De accountant heeft de controle van deze materiële onderdelen te oppervlakkig uitgevoerd, waardoor een controleverklaring in het maatschappelijk verkeer is gebracht waarop gebruikers niet gerechtvaardigd konden vertrouwen. Hoewel de verklaring niet is gedeponeerd, heeft de accountant daarmee het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid geschonden.

In de regel legt de Accountantskamer aan een extern accountant die bij een wettelijke controle in strijd handelt met dit beginsel een (tijdelijke) doorhaling op vanwege de kerntaak om een redelijke mate van zekerheid te bieden dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat als gevolg van fraude of fouten. De externe accountant behoort vertrouwen aan de jaarrekening toe te voegen.

De Accountantskamer weegt mee dat de accountant in een vergelijkbare zaak ook in strijd gehandeld heeft met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid bij de uitvoering van een wettelijke controle. Daarbij is een tijdelijke doorhaling van één maand opgelegd. Die uitspraak was nog niet gedaan toen de accountant de controleverklaring in de onderhavige zaak uitbracht. Die uitspraak is bovendien niet onherroepelijk, omdat die nog hangt in hoger beroep. De Accountantskamer weegt die uitspraak daarom niet mee in het nadeel van de accountant, maar zou wel een tijdelijke doorhaling voor een langere duur hebben opgelegd als de kamer beide zaken in één procedure had moeten beoordelen.

De Accountantskamer heeft ook oog voor de (proces)houding van de accountant en de gevolgen die de klacht voor hem heeft. De accountant heeft meegewerkt aan het AFM-onderzoek. Daarmee heeft hij niet per se zijn eigen tuchtklacht helpen onderbouwen, maar heeft hij zich wel duidelijk toetsbaar opgesteld.

Dat de accountant zich heeft laten uitschrijven uit het register leidt niet tot een lichtere maatregel, omdat hij een verzoek kan doen om opnieuw te worden ingeschreven. Verder weegt mee dat aan het kantoor van de accountant een financiële sanctie is opgelegd en dat de accountant zijn kantoor heeft moeten verlaten.

De Accountantskamer beklemtoont dat de accountant niet wordt verweten dat hij de gestelde fraude zou hebben ontdekt als hij de controle wel met voldoende diepgang had uitgevoerd. De maatregel is louter afgestemd op de gegrond bevonden klacht. Dat de accountant wellicht om de tuin is geleid door de ceo en anderen weegt daarbij niet mee en een vergelijking met de maatregel die de ceo is opgelegd gaat daarom mank. De klacht tegen de ceo had een andere strekking, terwijl het integriteitsverwijt niet gegrond is bevonden en dus ook niet is meegewogen in de zwaarte van de maatregel. De Accountantskamer stemt de maatregel puur af op maatregelen die zij in het verleden heeft opgelegd in vergelijkbare controleklachten.

Annotatie Lex van Almelo
De ceo van accon avm werd in september 2023 berispt door de Accountantskamer, omdat hij de bank, de raad van commissarissen en de aandeelhouder cijfers verstrekte zonder deugdelijke grondslag. Dat hij dit opzettelijk deed, is niet aangetoond. Wel ging hij zonder toestemming van de commissarissen financiële verplichtingen aan. De berisping is nog niet definitief, zolang er geen oordeel is geveld in hoger beroep. De ceo moest het veld ruimen en heeft zich eind 2022 uitgeschreven uit het accountantsregister. Hij diende een klacht in tegen twee forensisch accountants die de kwestie onderzochten. Deze klacht is definitief ongegrond.

Ook de AFM heeft de zaak onderzocht, na een incidentmelding door de accountant die de jaarrekening van het kantoor controleerde. Het onderzoek heeft geleid tot het gedwongen vertrek van de accountant bij zijn kantoor. Dat vertrek is mede ingegeven door een vergelijkbare schuiver bij de controle van een drankenketen. Voor de onderhavige controle heeft de AFM het kantoor van de accountant een boete opgelegd en de hier besproken klacht ingediend. De Accountantskamer verklaart die klacht volledig gegrond, omdat de accountant de controle te oppervlakkig heeft uitgevoerd.

Terwijl hij in de controleaanpak een significant risico identificeerde ten aanzien van de volledigheid van de omzet en een ‘verhoogd’ risico op het verschuiven van omzet tussen projecten heeft hij genoegen genomen met een paar kleine steekproeven en een toelichting van de ceo die hij niet heeft geverifieerd. In de uitspraak wordt nauwkeurig beschreven wat de accountant had moeten doen. Collegemateriaal voor studenten.

De Accountantskamer is het met toezichthouder AFM eens dat de werkzaamheden volstrekt onvoldoende waren. De accountant erkent dit zelf overigens ook en voert geen inhoudelijk verweer. Wel voert hij een soort zieligheidsverweer om de strafmaat beperkt te houden, hoewel hij zich in voorjaar 2023 heeft uitgeschreven uit het accountantsregister. De accountant voelt zich het slachtoffer van samenspanning door de ceo en twee medewerkers van accon avm, die hem hebben misleid. De ceo was een registeraccountant – die moet je toch kunnen vertrouwen?

Tja, dat laatste ben ik wel met de controlerend accountant eens. Aan de andere kant zegt de Accountantskamer natuurlijk terecht dat het juist de kerntaak van de controlerend accountant is om te verklaren dat de jaarrekening al dan niet vrij is van materiële afwijkingen ten gevolge van fouten of fraude. "Dat een registeraccountant hem de informatie had verstrekt, betekent niet dat de accountant ervan uit mocht gaan dat die in orde was. Een accountant moet steeds een professioneel-kritische instelling handhaven."

En dat de ceo er met een berisping van af is gekomen, doet in de ogen van de tuchtrechter niet ter zake. Een integriteitsschending is niet aangetoond en de zwaarte van een maatregel wordt puur gebaseerd op de gegrondverklaarde verwijten. De tijdelijke doorhaling uit 2022 voor de controlerend accountant wegens een andere onkritische controle is nog niet definitief en telt hier ook niet mee.

In principe worden de namen van betrokken accountants(kantoren) niet vermeld. Voor accon avm maken we in dit geval een uitzondering, omdat de naam algemeen bekend is en het kantoor niet meer bestaat.

https://www.accountant.nl(...)maar-niet-opgevolgd/

Wat een debiel weer

NBA-voorzitter: 'Ik wil geen heksenjacht'

De NBA heeft onlangs een nieuwe brief gestuurd aan de zes oob-accountantsorganisaties over de examenfraude. Accountant.nl spreekt daarover met NBA-voorzitter Kris Douma. "Dit raakt de geloofwaardigheid van het beroep in de kern."

Rondom de examenfraude, het delen van antwoorden van (deels interne) toetsingen, is het de laatste maanden relatief stil. De NBA schreef eind februari jl. de zes accountantsorganisaties met oob-vergunning aan, met de vraag om mee te werken aan het delen van dossiers van ernstige gevallen van examenfraude.

In de tussenliggende maanden voerde de NBA overleg met de zes kantoren, onder meer over de voortgang van de onderzoeken naar de kwestie. Maar sinds de miljoenenboete van de Amerikaanse toezichthouder PCAOB voor KPMG in april kwam er nog geen concreet nieuws vanuit de andere kantoren. De interne onderzoeken zijn nog niet afgerond. Inmiddels heeft de NBA een nieuwe brief aan de kantoren gestuurd. Net als begin maart geeft NBA-voorzitter Kris Douma hierbij een toelichting.

Wat staat er in deze nieuwe brief?

'We hebben vijf criteria aangegeven en wie daaraan voldoet, zal zich daarvoor wat ons betreft moeten verantwoorden.'
"We werken daarin nu uit, wat we in de brief van eind februari al hebben gezegd: wij vinden dat de ernstige gevallen van examenfraude in de vorm van een klacht voorgelegd moeten worden aan de tuchtrechter. Examenfraude raakt aan de naleving van de fundamentele beginselen vastgelegd in de VGBA. Wat we toen niet deden, en nu wel, is definiëren wat 'ernstige gevallen' zijn. We hebben vijf criteria aangegeven en wie daaraan voldoet, zal zich daarvoor wat ons betreft moeten verantwoorden. Maar er is nog iets aan de hand. We hebben natuurlijk de afgelopen maanden veel overleg gehad met die zes kantoren. Toen wij vroegen om wat is gaan heten 'namen en rugnummers', dus de dossiers die gaan over die ernstige gevallen, gaven de kantoren aan dat ze die dossiers niet zomaar konden geven. Dat heeft te maken met de AVG. Daarom hebben wij nu ook besloten het instrument van het incidentenonderzoek in te zetten. Dat geeft een grondslag om te zorgen dat die dossiers toch bij ons terecht komen."

Wat is een incidentenonderzoek?

'Mij gaat het om het herstel van het vertrouwen in de sector.'
"In de verordening op de kwaliteitsbeoordeling staat dat de NBA zelf een onderzoek kan doen bij accountantsorganisaties, naar vermeende tekortkomingen in de beroepsuitoefening. Dat komt niet zo heel vaak voor. Onze Raad voor Toezicht wordt belast met zo'n onderzoek. Het is niet gericht op vervolging of bestraffing, het is gericht op het vaststellen van feiten. Op basis van die feiten zal de NBA zaken in de vorm van een tuchtklacht voordragen bij de Accountantskamer. Dat is belangrijk: wij vellen geen oordeel, dat doet de tuchtrechter. Maar in het kader van de kwaliteit van de beroepsuitoefening moeten wij wel zaken aandragen. En ik voeg daar aan toe: ik wil geen heksenjacht, nadrukkelijk niet. Mij gaat het om het herstel van het vertrouwen in de sector. Maar daar is wel wat voor nodig. Het kan toch niet zo zijn dat ernstige examenfraude zonder tuchtrechtelijke toetsing blijft."

Wat zijn die vijf criteria die bepalen of een geval ernstig genoeg is voor een tuchtklacht?

"Het eerste criterium is dat de accountant die de examenfraude heeft begaan, ten tijde daarvan in het register van de AFM ingeschreven stond als externe accountant of als beleidsbepaler. Vervolgens moet de geconstateerde fraude betrekking hebben op de Kennistoets 2022. Derde punt: de externe accountant of de beleidsbepaler heeft zelf de examenfraude gepleegd. En daarnaast: de externe accountant heeft anderen betrokken bij door haar of hem gepleegde examenfraude. Als deze vier allemaal waar zijn, is er sprake van een ernstig geval. En dan houd je misschien nog een enkel bijzonder geval over, daarvoor is het vijfde criterium: er is bij de door de accountant gepleegde examenfraude sprake van uitzonderlijk handelen of nalaten te handelen."

Als het gaat om die eerste vier criteria, daar moet je allemaal aan voldoen?

"Zo is dat. Ons incidentenonderzoek zal de dossiers van de kantoren langs die meetlat leggen en zo komen tot een voorstel van wat wij aan de Accountantskamer gaan voorleggen."

Maar wie niet aan alle vier die criteria voldoet? Ontspringt die gewoon de dans?

'Wij houden ons bezig met ernstige gevallen, die raken aan de naleving van de fundamentele beginselen van het beroep.'
"Nee, dat is denk ik niet de juiste conclusie. Uit de gesprekken met de oob-organisaties is natuurlijk wel duidelijk geworden dat zij in het kader van hun eigen kwaliteitsbeleid ook verschillende sancties opleggen. Dat is aan de kantoren zelf. Wij houden ons bezig met ernstige gevallen, die raken aan de naleving van de fundamentele beginselen van het beroep."

Het duurt allemaal ontzettend lang. Hoe komt dat?

"Kantoren hebben hun onderzoek uitgevoerd in drie fasen. Het net ophalen, hoor en wederhoor en ten slotte de consequenties. Ze zijn nu allemaal ongeveer in fase drie beland, dus ik verwacht eerlijk gezegd dat alle kantoren hun onderzoek in 2024 zullen afronden; misschien nog net begin 2025. Maar ik begrijp wel dat het lang duurde. In de loop van deze hele kwestie ben ik de complexiteit ervan gaan inzien. Er waren vele terrabites aan data die op forensische wijze onderzocht moesten worden. Achter de hoor en wederhoor-fase komt soms een heel verhaal tevoorschijn, dat je ook weer moet onderzoeken."

Dus sneller kon niet?

"Nou nee, dat zeg ik nou ook weer niet. Misschien was de sense of urgency niet bij iedereen even groot in de beginfase. Nu wel, maar het kan dat er in het begin wel een beetje tijd verloren is gegaan."

Wat had de NBA beter kunnen doen?

"Een terechte vraag, vind ik. Want nu lijkt het alsof wij alleen maar bezig zijn – of willen zijn – met tuchtrecht. Maar ons eigen systeem van PE en PE-toetsing ligt nu ook onder de loep. Wij zijn druk bezig met een onderzoek naar de robuustheid van dat systeem. Maar PE en kennistoetsen zijn er niet zomaar. Die zijn er, omdat wij vinden dat de kwaliteit van de beroepsuitoefening, die in Nederland op de allerhoogste trede staat, op peil moet blijven. Dat accountants zich voortdurend blijven verbeteren. Daarin moeten wij dus faciliteren en ook voor ons geldt natuurlijk dat de kwaliteit dan zo hoog mogelijk moet zijn."

Wanneer sluiten we dit dossier?

"Dat weet ik niet. Ik hoop dat het incidentenonderzoek in Q4 van dit jaar kan beginnen en dan ga je begin 2025 daadwerkelijk zaken aanbrengen in Zwolle. Ik heb ook geen idee hoeveel zaken dat zullen zijn. Tien, vijftig… ik weet het werkelijk niet."

Tot slot: wat doet dit met jou, als voorzitter?

'Ik voel me best teleurgesteld door deze zaak.'
"Ik voel me best teleurgesteld door deze zaak. Ik heb de voorzittersrol als niet-accountant opgepakt om te kunnen bijdragen aan dat vertrouwen in de accountant, die vertrouwen toevoegt aan het maatschappelijk verkeer. Begrijp me goed: er gaat veel, héél veel echt goed. Vele duizenden accountants in heel Nederland, die elke dag keihard werken om hun onmisbare rol in de Nederlandse economie op te pakken. Dus dan is het wrang om te moeten constateren dat op zo'n grote schaal mensen in de sector meenden dat ze een loopje konden nemen met de gedragsregels in de VGBA en de beroepseed. Dat in dit hele dossier ondertussen bijna één-vijfde van mijn tijd gaat zitten, is gewoon zonde. We hebben betere dingen te doen. Maar het 'gerichte schot in de eigen voet' van deze examenfraude raakt de geloofwaardigheid van het beroep in de kern en moet gewoon adequaat worden opgevolgd."

https://www.accountant.nl(...)il-geen-heksenjacht/

Nu is het wachten op nostra dat ik het verkeerd zie en het allemaal wel meevalt

quote:

Op donderdag 11 juli 2024 23:41 schreef ikweethetookniet het volgende:
Hogeboom dus vervangen door een nog grotere randdebiel
Best knap,

Curatoren Paperlinx dienen miljoenenclaim in bij KPMG

De curatoren van het failliete papierbedrijf Paperlinx BV stellen KPMG en twee betrokken accountants aansprakelijk voor een schade van ruim elf miljoen euro.

Dat melden het FD en vaksite Accountancy Vanmorgen. De Nederlandse tak van de Australische papiergroothandel Paperlinx ging in 2015 failliet. Het bedrijf had op dat moment zes vestigingen in Nederland en België. KPMG was al een aantal jaren controlerend accountant van PPX NL, het moederbedrijf van Paperlinx BV.

De afwikkeling van het faillissement door de twee curatoren loopt al jaren. Eerder schakelden zij daarbij onder meer forensisch onderzoekers van Grant Thornton in, die de rol van de bestuurders van PPX onderzochten. In dat verband loopt ook nog een eigen rechtmatigheidsonderzoek van de curatoren.

Tuchtklacht
Twee betrokken accountants van KPMG hebben zich al voor de Accountantskamer moeten verantwoorden. Een tuchtklacht tegen beide accountants werd deels gegrond verklaard. In hoger beroep had ook het CBb kritiek op de accountants, met name vanwege de verantwoording van een ‘securitisatieprogramma’ bij de overdracht van handelsvorderingen.

De curatoren zien mede in de uitspraken van de tuchtrechter aanleiding voor de miljoenenclaim richting KPMG en de twee betrokken accountants, blijkt uit een recent gepubliceerd faillissementsverslag.

Head of Assurance
KPMG en de twee accountants zijn in de optiek van de curatoren verantwoordelijk voor een schade van circa ¤11,5 miljoen. “Indien geen betaling plaatsvindt of op korte termijn een acceptabele minnelijke regeling tot stand komt, zijn de curatoren voornemens om KPMG en de beide accountants in privé in rechte te betrekken.”

quote:

Volgens het FD is één van de betrokken accountants het huidige Head of Assurance van KPMG, Mariska van de Luur. Zij volgde afgelopen jaar de rondom de examenfraude vertrokken Marc Hogeboom op. Van de Luur was jarenlang tekenend accountant van het papierbedrijf, aldus de krant.

https://www.accountant.nl(...)enclaim-in-bij-kpmg/

Je volgt een ongelofelijke debiel op die meer dan een miljoen verdient en 5 x gelogen heeft tegen de amerikaanse toezichthouder en er vervolgens uitgetrapt wordt

Ben je net benoemd wordt je aansprakelijk gesteld voor 11.5 miljoen omdat je prutswerk hebt afgeleverd
Die kan dus ook via de achterdeur naar buiten

Op naar de volgende debiel, die moet toch wel te vinden zijn

KPMG werkt met Emma at Work aan gelijke kansen voor jongeren met een fysieke aandoening

KPMG is een samenwerking gestart met Emma at Work, een stichting die zich inzet voor jongeren met een chronische fysieke aandoening. Doel is om de kloof voor deze jongeren op de arbeidsmarkt te dichten en ze gelijke kansen te bieden.

De samenwerking, gestart in het najaar van 2023, bestaat uit het creëren van twintig werkplekken bij KPMG voor jongeren met een chronische fysieke aandoening. Ook moet een en ander zorgen binnen het kantoor bijdragen aan meer bewustwording over inclusie en gelijkwaardigheid.

Zo worden workshops georganiseerd over inclusief werken en werven en worden KPMG'ers gekoppeld aan een kandidaat van Emma at Work, om die te begeleiden bij hun banenzoektocht en sollicitatieproces.

Emma at Work, opgericht in 2006 vanuit het Emma Kinderziekenhuis, ondersteunt al jaren jong volwassenen (15-39 jaar) met een fysieke aandoening naar een zelfstandige toekomst.

https://www.accountant.nl(...)-fysieke-aandoening/

quote:

Als de sociale werkplaats met verstandelijk beperkten al is leeg gevist en leidinggevende functies bezet dan volgt dit

Deloitte in de fout bij controles in onderwijs

Deloitte zou de Onderwijsinspectie onjuist hebben geïnformeerd. De organisatie spreekt van een ‘ernstige’ inbreuk op het systeem voor kwaliteitsmanagement en start een onderzoek.

Een interne klokkenluider heeft vorige maand melding gemaakt van het feit dat Deloitte de Onderwijsinspectie op onjuiste wijze geïnformeerd heeft. Deloitte neemt de zaak hoog op, is een onderzoek gestart en heeft ook de AFM geïnformeerd. Dit duidt erop dat de kwestie serieus is.

Ernstig
De Onderwijsinspectie neemt de zaak hoog op. ‘Als inderdaad blijkt dat onjuiste informatie bij ons is aangeleverd, dan is dat ernstig. Wij moeten erop kunnen vertrouwen dat informatie, die wij krijgen om ons toezicht uit te voeren, juist is. Wij nemen deze melding zeer serieus’, aldus een woordvoerder woensdag.

Steekproeven
Het zou zijn misgegaan bij de controle van de jaarrekeningen van onderwijsinstellingen. Zij geven hun ondertekende jaarrekeningen aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Op basis van de cijfers verstrekt het ministerie geld. Om te zorgen dat dit ordentelijk gaat, controleert de Onderwijsinspectie de controles van de accountants. Ze doen dit op basis van steekproeven van controleverklaringen. Het goed functioneren van de accountants is ‘een belangrijk fundament om erop te kunnen vertrouwen dat het publieke geld rechtmatig wordt besteed’, stelt de inspectie.

Afwijkingen
Uit het maandag gepubliceerde transparantieverslag van Deloitte blijkt dat er mogelijk accountants in de fout zijn gegaan tijdens controles door de inspectie in 2022 en 2023. Een melding in het verslag beschrijft ‘afwijkingen van interne procedures voor het archiveren van informatie en voorbereiding van controles door de onderwijsinspectie’.

Voor Deloitte komt de kwestie op een vervelend moment. Het interne onderzoek naar fraude met examens is na anderhalf jaar nog altijd niet afgerond. Bij de accountants- en adviesorganisatie is jarenlang de hand gelicht met examens. Het kostte Rob Bergmans, hoofd van de accountantstak, de kop. Hij stapte uit het bestuur en vertrok ook als partner. Bergmans werkte bijna 29 jaar voor Deloitte. Het kantoor maakte bij de laatste jaarcijfers bekend een voorziening van onbekende hoogte te hebben genomen voor mogelijke boetes.

Examenfraude
Hoewel Deloitte zelf spreekt van een ‘ernstige’ inbreuk op het systeem voor kwaliteitsmanagement, zou het gesjoemel met de controle op jaarrekeningen van onderwijsinstellingen geen wijdverbreid gebrek in het systeem zijn. Waarop het kantoor deze conclusie baseert, is niet bekendgemaakt. Ook wil Deloitte niet zeggen wat er precies aan de hand is met dossiers die de Onderwijsinspectie wilde inzien.

Een woordvoerder van Deloitte zegt tegen het Financieele Dagblad dat is ‘vastgesteld dat voor de inspecties die we regulier ondergaan, waaronder bijvoorbeeld AFM en NBA, onze strikte interne procedures zijn nageleefd. Dit blijkt echter alleen niet het geval bij de inspectie uitgevoerd door het ministerie van OCW.’

Tevreden
De misstanden met de controles bij onderwijsinstellingen bij Deloitte komen als een verrasing. Uit de verslagen van de afgelopen jaren blijkt dat de Onderwijsinspectie over het algemeen juist tevreden is met de prestaties van de accountants. Het werk van de accountants van Deloitte over de jaren 2022 en 2023 is in totaal elf keer gecontroleerd door de Onderwijsinspectie. Hierbij kreeg Deloitte telkens het oordeel ‘toereikend’.

Deloitte is geen grote speler in onderwijsland. Tot de klanten horen onder meer de Erasmus Universiteit, Hogeschool Rotterdam en Nyenrode. Ook controleert het de boeken van diverse mbo-instellingen en middelbare scholen. Deloitte zegt tegen het FD dat het in deze kwestie niet om de controle van deze onderwijsinstellingen gaat, maar kan niet zeggen om welke scholen het wel gaat.

https://www.accountancyva(...)troles-in-onderwijs/

Je verwacht het niet
Een accountant die een toezichthouder bewust verkeerd informeert
Marc Hoogeboom ex kpmg nieuwe baan gevonden

Tuchtrecht: Onpartijdigheid accountant betwist in conflict in bollenwereld

Accountant verloor objectiviteit door familiebelang boven het belang van klager te stellen

Ze was als accountant verbonden aan de bloembollenonderneming waarin ook haar man, zwager en zoon zaten. Toen een vierde partner van dit bedrijf met ruzie vertrok en de waarde van het bedrijf bepaald moest worden, bleef ze in haar ogen op voldoende afstand toch betrokken.

quote:

,,Het lijkt er op, zeg ik voorzichtig, dat u uw positie wat uit oog bent verloren”, reageerde de voorzitter van de Accountantskamer.

Een ‘klassieke casus’, zo omschreef de voorzitter de klacht tegen de accountant uit West-Friesland. Eind 2021 werd duidelijk dat de breuk tussen de klager en drie andere vennoten niet meer te lijmen was. Volgens de klager was de accountant betrokken bij de totstandkoming van de aandelentransactie. Door haar vermeende partijdigheid was die koopprijs veel te laag vastgesteld.

Uittreding uit de zaak
,,Dit is een zaak die in de kern om vertrouwen en menselijkheid gaat”, zei advocaat Wouter Ursem namens de klager. Zijn cliënt weet alles van bloembollen en is de man op de werkvloer. Maar de uittreding uit een onderneming is geen dagelijkse kost voor hem. ,,Daarom wilde hij een vakkundige partij die hem hierbij begeleidde. De toekomst voor hem, zijn gezin en zijn bedrijf stond op het spel.” De accountant was al vele jaren bij deze onderneming betrokken. ,,Meneer voer blind op de mensen die hem adviseren en die hij jarenlang heeft vertrouwd.”

‘Belang van familie boven dat van klager’
En juist dat vertrouwen is geschaad, meent de ondernemer. Hij nam genoegen met een verkoopprijs van zijn aandelen ter grootte van 150.000 euro op basis van de waardebepaling van dat bedrijf. De onderneming draaide verlies en de omzet bleek maar liefst 7 ton lager dan het jaar ervoor. ,,Door de accountant is het belang van haar familie boven dat van mijn cliënt gesteld”, zei advocaat Ursem. ,,Ze had in haar rol als accountant hem kenbaar moeten maken dat het geboden bedrag door haar man, broer en zwager lager lag dan die een deskundige daaraan toekende. En dat deed ze niet.” Als er tegengestelde belangen spelen bij vennoten dan komt de objectiviteit in het gedrang. ,,Inderdaad een klassieke kwestie en hier speelt de familieband een hele grote rol.”

Nam accountant voldoende afstand?
Volgens advocaat Maurice Esseling heeft de accountant voldoende afstand genomen. Bij de beslissing dat de klager uit zou treden was ze niet betrokken. ,,Ze kon en wilde daarin niet adviseren en dat de klager duidelijk gemaakt.” Wel was ze bereid om afspraken vast te leggen. De concept-koopovereenkomsten die ze opstelde waren ,,slechts een uitwerking van afspraken die partijen zelf hebben gemaakt”. Volgens de raadsman heeft zijn cliënt ,,geen van de partijen bevoordeeld of benadeeld en ze heeft objectief gehandeld.”

Bedoelingen
De leden van de Accountantskamer wilde weten of ze overwoog stappen te nemen nadat eind 2021 de bom barstte tussen de vennoten. ,,Ik heb het wel overwogen maar het is nooit door de klager gevraagd. En mijn man was er geen voorstander van”, reageerde de AA. Ze zag geen bedreiging voor haar objectiviteit. Ik heb nooit de intentie gehad om de klager te belazeren, zei ze tegen de tuchtrechter. ,,Hij heeft geen euro minder gehad dan de anderen. Hij is nergens in tekortgekomen en dan krijg ik dit op mijn bordje.”

quote:

Maar naast haar goede intenties en haar familieband met drie van de vier vennoten: had ze voldoende oog voor haar positie? ,,Het centrale thema in deze behandeling is uw positie als accountant”, zei de voorzitter. ,,Het lijkt er op dat u die positie uit het oog verliest en met de beste bedoelingen partijen helpt.”

Vastlegging
Ondanks dat ze buiten alles wilde blijven, stelde ze wel een koopovereenkomst op op basis van input van haar echtgenoot. Hij heeft die koopprijs aan u meegedeeld, zei een van de rechters. Bovendien stuurde ze het stuk eerst naar haar man, die schreef zijn wensen erbij en dat werd het eerste concept.

quote:

De accountant erkent slechts dat ze de bedreigingen voor haar objectiviteit had moeten vastleggen en zei dat ze daarvan geleerd heeft.

De accountantskamer doet over circa drie maanden uitspraak.

https://accountantweek.nl(...)ict-in-bollenwereld/

Nou een accountant die fraudeert dat hebben we nog nooit eerder gezien

PWC erkent examenfraude maar zegt nog niets over omvang

https://fd.nl/financiele-(...)og-niets-over-omvang

Goh die had ik niet aan zien komen

Ook examenfraude bij accountantskantoor PwC

Ook bij accountantskantoor PwC is sprake van examenfraude. In het jaarverslag over 2023 en 2024 schrijft PwC dat medewerkers onderling antwoorden van verplichte toetsen hebben gedeeld.

Dat is streng verboden. Eerder werd soortgelijke fraude ontdekt bij andere grote accountantskantoren, zoals Deloitte en KPMG.

Bij examenfraude krijgen accountants antwoorden op examenvragen toegespeeld. Die examens kunnen bijvoorbeeld gaan over cybersecurity of integriteit en zijn verplicht voor de beroepsgroep. De AFM vroeg in 2022 aan alle grote accountantskantoren om onderzoek naar interne examenfraude te doen.

Sancties
Het onderzoek bij PwC gaat over de periode van juli 2017 tot oktober 2023 en is nog niet afgerond. "We weten dat dit gedrag in strijd is met de integriteit en het vertrouwen die de basis van ons bedrijf moeten vormen", zegt het bestuur in het jaarverslag.

PwC zegt verder maatregelen te hebben genomen om nieuwe fraude te voorkomen. Zo is er een nieuwe gedragscode ingevoerd die duidelijk maakt wat van medewerkers wordt verwacht bij deelname aan trainingen en toetsen. Daarnaast worden sommige online-toetsen vervangen door klassikale trainingen en zijn er "meer controles om fraude sneller te ontdekken".

Medewerkers die zich schuldig hebben gemaakt aan fraude, zullen intern verantwoordelijk worden gehouden. In het jaarverslag is te lezen dat de maatregelen variëren van corrigerende gesprekken en waarschuwingen tot boetes en ontslag.

https://nos.nl/artikel/25(...)countantskantoor-pwc