abonnementen ibood.com bol.com Coolblue
pi_175543817
registreer om deze reclame te verbergen
06-12-2017

“Eerste bewijs van zwemmende dino’s”: nieuwe soort lijkt kruising tussen zwaan en ‘klassieke’ dinosaurus

763?appId=2dc96dd3f167e919913d808324cbfeb2&quality=0.8
 © AP

Wetenschap Naast lopende en vliegende dinosaurussen bestonden ook zwemmende exemplaren, zo blijkt uit het onderzoek van een fossiel dat ontdekt werd in Mongolië. Het gaat om een nieuwe soort die tussen 71 en 75 miljoen jaar oud is. Het onderzoek, dat staat in het wetenschappelijke tijdschrift Nature, werd gevoerd door een internationaal team van paleontologen, onder wie twee Belgen.

De dino, die luistert naar de naam Halszkaraptor escuilliei, had een lange, zwaanachtige nek, kleine vleugelachtige uitstulpingen en een snavel met kleine tanden. Het dier leefde zowel op het land als in het water. Zijn poten lijken op deze van loopvogels, zijn vleugels op de korte vinachtige voorste ledematen van pinguïns. Op basis van die eigenschappen besloten de wetenschappers dat nood was aan een nieuwe subfamilie in de grote dino-stamboom, die van de Halszkaraptorinae.

Belgen

Aan het onderzoek, onder leiding van de Italiaan Andrea Cau van het Museo Geologico Giovanni Capellini in Bologna, namen twee Brusselse wetenschappers deel: Pascal Godefroit van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) en Koen Stein van de afdeling AMGC (Analytical, Environmental and Geo- Chemistry) van de VUB. Godefroit zorgde er mee voor dat het fossiel onderzocht kon worden en dat het uiteindelijk werd teruggegeven aan Mongolië.

“Het fossiel was illegaal opgegraven en uit Mongolië gesmokkeld”, zegt Godefroit. “Daarna belandde het achtereenvolgens bij minstens vijf verschillende privé-eigenaars. Het was (de Franse paleontoloog) François Escuillié, een bekend verzamelaar, die het fossiel opmerkte en aankocht, waarna hij het aan het KBIN bezorgde voor repatriëring.”

763?appId=2dc96dd3f167e919913d808324cbfeb2&quality=0.8
 © ©PHOTO NEWS - Pascal Godefroit in 2008.

Nieuwe soort

Onderzoek van het fossiel door een synchrotron in het Franse Grenoble (de European Synchrotron Radiation Facility) bracht verborgen anatomische kenmerken van het dier aan het licht, waardoor het als een volledig nieuwe soort werd erkend. “Vroeger gingen we er altijd vanuit dat dinosauriërs op het land leefden”, verduidelijkt Godefroit. “Sedert een tiental jaar weten we ook dat er vliegende exemplaren bestonden. Nu ontdekten we door de scan met de synchrotron een speciale aanpassing aan de voorste ledematen van het dier, waarbij de eerste vinger langer is dan de andere. Eenzelfde aanpassing zien we bij nog levende dieren als de pinguïn.” Het fossiele dier bleek voorts een lange zwanenhals te hebben.

Koen Stein van de VUB deed onderzoek naar de leeftijd van het dier. “Ik onderzocht enkele stalen van het scheenbeen van het fossiel”, zegt Stein. Daaruit bleek “dat het dier één tot twee jaar oud moet zijn geweest toen het stierf”. Het was bijna volgroeid. “Op zich is dat al een aanwijzing dat het wellicht niet om een vogel gaat. De meeste moderne vogels zijn volgroeid binnen een periode van enkele maanden. Alleen bij grotere loopvogels kan de groei meer dan een jaar duren. Vogelachtige dinosauriërs hebben dikwijls een langere groeitijd.”

763?appId=2dc96dd3f167e919913d808324cbfeb2&quality=0.8
 © AP

Tanden

Bij de scans in Grenoble waren duidelijk tanden in de onderkaak van het dier te zien. “De tanden verschillen opmerkelijk van deze van aan land jagende dinosauriërs. Waarschijnlijk was het een viseter.”

“Het is de eerste keer dat bewezen wordt dat er naast lopende en vliegende ook zwemmende dinosauriërs zijn”

“Het fossiel heeft enkele opvallende kenmerken van waterdieren, zowel van in het water levende reptielen als van watervogels”, aldus Stein. “Niet alleen zijn er de vinachtige voorste ledematen. Ook de relatief grote holtes rond de snavel (...) doen denken aan waterdieren.”

Verder is het borstbeen van de Halszkaraptor escuilliei relatief licht, waardoor de eventuele vliegcapaciteit gehypothekeerd wordt, en is de botwand van de beenderen dik, een kenmerk van waterdieren.

“Dat alles doet ons besluiten dat het over een dier gaat dat zich ook in het water waagde, een watervogelachtige dinosauriër”, zegt Stein. “Daarmee is het de eerste keer dat bewezen wordt dat er naast lopende en vliegende ook zwemmende dinosauriërs zijn”, concludeert Godefroit.

Naam en vindplaats

De naam van de soort, Halszkaraptor escuilliei, is een eerbetoon aan de Poolse paleontologe Halszka Osmólska (1930-2008) voor haar bijdragen aan de paleontologie van de theropoden, en aan Escuillié.

De exacte vindplaats is niet bekend. “We weten waar de sedimenten voorkomen waarin het fossiel gevangen zit”, zegt Godefroit. “En dus ook de geologische formatie waar het in thuishoort. Daarmee kunnen we de vindplaats op een tiental kilometer precies benaderen.”

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_175593476
08-12-2017

Fossiel van 530 miljoen jaar mogelijk oudste oog dat we ooit te zien zullen krijgen

763?appId=2dc96dd3f167e919913d808324cbfeb2&quality=0.8
 © Gennadi Baranov - Trilobite S. reetae Bergström (1973) met facetoog.

Dieren Paleontologen hebben een uitzonderlijk goed bewaard trilobietenoog van 530 miljoen jaar oud kunnen onderzoeken. Volgens de wetenschappers is de kans groot dat dit het oudste optische systeem is dat ooit voorhanden zal zijn.

Het oog stamt uit het Cambrium, het geologische tijdvak van zo’n half miljard jaar geleden, het oudste waarin goed herkenbare meercellige fossielen gevonden worden. Het gaat om een samengesteld oog van een trilobiet met dezelfde structuur als de ogen van bijen en libellen vandaag. Maar dan zonder moderne lenzen.

Trilobieten behoren tot de klasse van uitgestorven geleedpotigen. Ze bereikten hun piek in het Cambrium. Meer dan 270 miljoen jaar lang bevolkten ze onze zeeën overvloedig. Voorouders van krabben en spinnen en als een van de oudste levende wezens op onze planeet die in staat waren te zien. Dankzij hun samengesteld oog.

Uitzonderlijk goed bewaard

In het verleden vonden onderzoekers al fossiele bewijzen van zo’n samengesteld trilobietenoog uit het Cambrium, maar de interne structuur bleef een mysterie. Maar nu wierpen wetenschappers uit Estland, Duitsland en Schotland zich op een erg uitzonderlijke vondst uit Saviranna, een gebied in het noorden van Estland, gekend voor fossielen van de eerste volledige organismen. Het bestudeerde oog bleek zo goed gepreserveerd dat het kon ontleed worden tot op celniveau.

Geen lens

Wat opviel, was het schijnbaar gebrek aan een interne lensstructuur, die aan de buitenkant wel aanwezig leek. De onderzoekers zien een mogelijke verklaring in het exoskelet van trilobieten, waarvan de schelp niet het nodige materiaal zou hebben gehad om een lens te vormen die het licht onder water kon breken.

Verder, en dat is ook straf, blijken de structuur en functie van facetogen nauwelijks veranderd te zijn in een half miljard jaar tijd. Trilobieten zagen weliswaar minder scherp dan bijen vandaag, maar konden toch makkelijk de zeebodem scannen op obstakels en vijanden.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_175593581
08-12-2017

Levendbarende hagedis gaat weer eieren leggen: evolutie in zijn achteruit?

Hagedis lijkt de voortplanting van zijn voorouders weer te omarmen.

Het is één van de meest voorkomende landreptielen in Europa: Zootoca vivipara, beter bekend als de levendbarende hagedis. De voorouders van deze hagedis plantten zich – net als de meeste reptielen vandaag de dag doen – voort door eieren te leggen. Maar gaandeweg is dat veranderd en vandaag de dag is de kleine hagedis levendbarend. Tenminste: de meeste kleine hagedissen zijn levendbarend. In het noorden van Spanje en zuidwesten van Frankrijk leven namelijk nog kleine hagedissen die wél eieren leggen. Gedacht werd dat het een soort achtergebleven populaties waren die het leggen van eieren nooit hadden ingeruild voor levendbarendheid. Maar in een nieuw onderzoek komen wetenschappers daar voorzichtig op terug. De hagedissen zouden in het verleden eieren hebben gelegd, levendbarend zijn geworden en weer terug zijn gegaan naar het leggen van eieren.

Wet van Dollo
In zekere zin zou de evolutie hier dus in zijn achteruit zijn gegaan. Dat werd lang onmogelijk geacht. De Wet van Dollo – die in 1893 door de Belg Louis Dollo werd geformuleerd – stelde namelijk dat evolutie een soort eenrichtingsverkeer is. Wanneer een organisme middels evolutie een complexe eigenschap – zoals het leggen van eieren – is kwijtgeraakt, kan deze die complexe eigenschap niet meer verkrijgen. Inmiddels is – mede doordat we nu veel meer weten over de genetische mechanismen achter evolutie – wel duidelijk dat er op de Wet van Dollo nogal wat aan te merken valt (zie kader). Maar het neemt niet weg dat er tot op heden maar weinig organismen bekend zijn bij wie de evolutie een draai van 180 graden heeft gemaakt.

Eerder zijn aanwijzingen gevonden dat sommige insecten hun vleugels in het verleden zijn kwijtgeraakt en later weer hebben verkregen. Ook is er onderzoek dat uitwijst dat zandboa’s na eerst levendbarend te zijn geworden, weer eieren zijn gaan leggen.

Het onderzoek
Terug naar de kleine hagedissen. Want waarom vermoeden de onderzoekers dat deze die draai wel hebben gemaakt? De onderzoekers verzamelden hagedissen uit verschillende (levendbarende en eieren leggende) populaties en onderzochten hun DNA om de evolutionaire geschiedenis van de populaties helder te krijgen. Daaruit blijkt dat de populatie in Frankrijk inderdaad nooit levendbarend is geweest. Maar voor de populatie in Spanje lijkt dat anders te liggen: het onderzoek wijst er sterk op dat zij levendbarend zijn geweest, maar weer eieren zijn gaan leggen.

Maar de onderzoekers houden een slag om de arm, zo blijkt uit hun paper (dat nog geen peer review heeft ondergaan). “Hoewel we gebaseerd op de grootste genetische dataset ooit substantieel bewijs vonden voor de re-evolutie van oviparie (het leggen van eieren, red.) is meer kennis over de ontwikkeling en genetica achter het kenmerk nodig om met zekerheid vast te stellen of er een ommekeer naar oviparie heeft plaatsgevonden onder kleine hagedissen.” Ook zal vervolgonderzoek moeten uitwijzen of soorten vaker zo’n radicale ommekeer maken.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_175748457
registreer om deze reclame te verbergen
quote:
0s.gif Op zaterdag 9 december 2017 09:36 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:
Wet van Dollo
In zekere zin zou de evolutie hier dus in zijn achteruit zijn gegaan. Dat werd lang onmogelijk geacht. De Wet van Dollo – die in 1893 door de Belg Louis Dollo werd geformuleerd – stelde namelijk dat evolutie een soort eenrichtingsverkeer is. Wanneer een organisme middels evolutie een complexe eigenschap – zoals het leggen van eieren – is kwijtgeraakt, kan deze die complexe eigenschap niet meer verkrijgen. Inmiddels is – mede doordat we nu veel meer weten over de genetische mechanismen achter evolutie – wel duidelijk dat er op de Wet van Dollo nogal wat aan te merken valt (zie kader). Maar het neemt niet weg dat er tot op heden maar weinig organismen bekend zijn bij wie de evolutie een draai van 180 graden heeft gemaakt.

Hmm, Wikipedia schrijft dat dit een misinterpretatie van de wet van Dollo is. De definitie die daar gegeven wordt:
quote:
Dollo's law of irreversibility: "an organism never returns exactly to a former state, even if it finds itself placed in conditions of existence identical to those in which it has previously lived ... it always keeps some trace of the intermediate stages through which it has passed."
https://en.wikipedia.org/wiki/Dollo%27s_law_of_irreversibility
Lijkt me eerder dat de onderzoekers impliciet uitgaan van de geldigheid van de wet van Dollo:
quote:
ze onderzochten hun DNA om de evolutionaire geschiedenis van de populaties helder te krijgen. Daaruit blijkt dat de populatie in Frankrijk inderdaad nooit levendbarend is geweest.
Experiencing minor difficulties. Have positive up-angle and attempting to blow. Will keep you informed.
pi_175837152
2-oldestfossil.jpg
The Apex Chert, a rock formation in western Australia that is among the oldest and best-preserved rock deposits in the world.

1-oldestfossil.jpg
An example of one of the microfossils discovered in a sample of rock recovered from the Apex Chert

quote:
Scientists finally confirm there was life on Earth 3.5 billion years ago

As humans, it’s difficult to take the long view of history because we’re the new kids on the block, having only been around 3 million years or so. Although you may feel old by the time you’re an adult, the reality is that people are a recent development. The first life forms existed long before our arrival, now confirmed as some 3.5 billion years ago.

For more than two decades, there has been a dispute in the scientific community over the oldest fossils ever found. Paleobiologists have finally laid the debate to rest today (Dec. 18), with a new study in the Proceedings of the National Academy of Sciences that uses the latest techniques to date the most aged remains available, confirming the existence of bacteria and microbes nearly 3.5 billion years ago, possibly living on a planet without oxygen.
I didn't say it would be easy. I just said it would be the truth.
pi_176295788
04-01-2018

Genetische sporen van de allereerste Native Americans gevonden

De vondst werpt mogelijk een nieuw licht op de kolonisatie van de Amerika’s.

Hoe en wanneer kwamen de allereerste mensen in de Amerika’s terecht? Het lijkt een simpele vraag, maar schijn bedriegt. Over het algemeen wordt aangenomen dat de eerste Native Americans aan het eind van de laatste ijstijd vanuit Rusland over de Beringlandbrug (zie kader) naar Alaska wandelden. Maar onduidelijk is nog wanneer dat exact gebeurde en of er één of meerdere migratiegolven waren.

Beringlandbrug

Tijdens ijstijden daalde de zeespiegel waardoor op sommige plekken op aarde (delen van) de zeebodem bloot kwamen te liggen. Dat gebeurde ook herhaaldelijk in de Beringzee. Daarbij ontstond een landbrug die Siberië en Alaska met elkaar verbond en de mogelijkheid bood om van het ene naar het andere continent te lopen.

Nieuwe studie
Een nieuw onderzoek werpt een nieuw licht op de zaak en suggereert onder meer dat de voorouders van de moderne Native Americans in één migratiegolf naar de Amerika’s kwamen. En dat die kolonisten meer dan 20.000 jaar geleden voet in de Amerika’s zetten. Dat schrijven onderzoekers in het blad Nature.

Meisje
De onderzoekers baseren die conclusies op de resten van een meisje die in 2013 in Alaska zijn teruggevonden. De resten zijn zo’n 11.500 jaar oud. Dat betekent dat dit meisje lang nadat de eerste mensen voet zetten in deze regio, leefde. En toch kwam het DNA van dit meisje niet overeen met het DNA van de twee erkende takken van heel vroege Native Amerikanen (zie kader). In plaats daarvan lijkt ze te behoren tot een tot voor kort onbekende populatie Native Amerikanen die de onderzoekers de Ancient Beringians noemen.

Tot voor kort werden de eerste Native Americans op basis van hun genetische materiaal in twee groepen opgedeeld: er was een Northern Native American Group en een Southern Native American Group. Grote vraag was echter of deze twee groepen zich van elkaar afscheidden nadat ze in de Amerika’s waren gearriveerd óf daarvoor al (in dat geval zou er dus sprake zijn van meerdere migratiegolven).

De Ancient Beringians
Nader onderzoek wijst uit dat de Ancient Beringians afstammen van dezelfde voorouders als de Northern en Southern Native American Groups. Alleen hebben de Ancient Berigians zich veel eerder van die voorouders losgemaakt. “De Ancient Beringians maakten zich eerder los van andere Native Americans dan elke andere oude of nog bestaande Native American-populatie waarvan we tot op heden het genoom in kaart hebben gebracht,” legt onderzoeker Eske Willerslev uit. “Het is in feite een overblijfsel van een voorouderlijke groep waar alle Native Americans van afstammen, dus de genetische data biedt enorme mogelijkheden als het gaat om het beantwoorden van vragen die verband houden met de bevolking van de Amerika’s.”

Klimaatverandering
Volgens de onderzoekers ontstond de voorouderlijke populatie – waar dus alle Native Americans van afstammen – zo’n 36.000 jaar geleden, waarschijnlijk ergens in het noordoosten van Azië. Zo’n 25.000 jaar geleden viel het contact tussen deze groep en Aziatische populaties stil, waardoor er ook geen genen meer werden uitgewisseld en de voorouders van de Native Americans een geïsoleerde groep werden. Die isolatie is waarschijnlijk te herleiden naar heftige veranderingen in het klimaat. “En daarom is dit waarschijnlijk ook het moment waarop mensen voor het eerst Alaska binnengingen,” aldus Willerslev.

Eén migratiestroom
Vervolgens maakten de Ancient Beringians zich eerder – zo’n 20.000 jaar geleden – van deze voorouderlijke groep los dan de Northern en Southern Native American Groups. Wel bleef er – in ieder geval tot het meisje dat onderzoekers nu in Alaska hebben ontdekt leefde – genetisch contact tussen de groepen. Dat genetisch contact was echter alleen mogelijk als de verschillende groepen relatief dicht bij elkaar woonden. En op basis van die gedachtegang concluderen de onderzoekers dan ook dat de Amerika’s al gekoloniseerd waren toen de Ancient Beringians zich losmaakten van de voorouderlijke groep. “We zijn in staat om aan te tonen dat mensen Alaska waarschijnlijk meer dan 20.000 jaar geleden binnengingen. Het is voor het eerst dat we direct genetisch bewijs hebben dat alle Native Americans kunnen worden herleid naar één bronpopulatie, via een enkele migratiegolf.”

Meer weten?
Wie ontdekte Amerika het eerst? Het antwoord op die vraag blijkt met name de laatste jaren een stuk complexer te zijn dan gedacht. Zo zijn er recent ontdekkingen gedaan die voorzichtig suggereren dat mensen 30.000 of 40.000 of misschien zelfs 130.000 jaar geleden al in de Amerika’s te vinden waren. Wie waren die mensen dan? En hoe kwamen ze daar? Rob Oele zette wat we op dit moment weten recent op een rijtje in dit artikel. Een aanrader!

De verdwijning van de Ancient Beringians
De Northern en Southern Native American Groups zouden zich tussen 17.000 en 14.000 jaar geleden van de voorouderlijke lijn hebben losgemaakt. Afgaand op eerdere studies gebeurde dat toen ze zich reeds ten zuiden van de ijskappen bevonden. Die ijskappen bedekten wat nu Canada en (een deel van) Noord-Amerika is. Ze begonnen in de periode tussen 17.000 en 14.000 jaar geleden te dooien, maar zouden er in de periode ervoor voor gezorgd hebben dat de mensen die naar het zuidelijke deel van de Amerika’s reisden geïsoleerd raakten van de Ancient Beringians in Alaska. Die Ancient Beringians zouden later vervangen of opgenomen zijn door andere populaties Native Americans. Hoewel de moderne Native Americans in zowel Alaska als het noorden van Canada tot de Northern Native American Group worden gerekend, wijst de analyse erop dat zij niet afstammen van de Ancient Beringians, maar van Native Americans die in een later stadium vanuit het zuiden weer naar het noorden reisden.

De onderzoekers suggereren op basis van genetisch bewijs dus dat de voorouders van de Native Americans in één migratiegolf rond 20.000 jaar geleden naar de Amerika’s kwamen. Maar hoe zit het dan met al dat andere bewijs dat suggereert dat de Amerika’s al veel eerder – misschien wel 130.000 jaar geleden! – al door mensen bewoond werden? “We kunnen niet bewijzen dat deze beweringen onjuist zijn,” benadrukt onderzoeker Willerslev. “Maar wat wij zeggen, is dat als deze beweringen correct zijn, het onmogelijk kan gaan om de directe voorouders van de huidige Native Americans.”

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_176434858
registreer om deze reclame te verbergen
quote:
Vlinders bestonden al voor er bloemen waren

Vandaag, 08:36
Aangepast om 13:25
Binnenland

De oudste fossiele resten van vlinders zijn 70 miljoen jaar ouder dan de oudste fossielen van bloeiende planten. Dat hebben onderzoekers van de Universiteit Utrecht ontdekt.

Tot nu toe werd ervan uitgegaan dat de ontwikkeling van bloeiende planten en bestuivende insecten hand in hand ging. De huidige vlinders en motten hebben vergelijkbare zuigende monddelen als sommige fossielen. Die 'tong' werd gezien als een aanpassing om voedsel uit bloemen te kunnen halen. Deze ontdekking toont aan dat vlinders en motten er al waren toen er nog geen bloeiende planten bestonden.

Het lijkt erop dat de insecten tijdens de massale uitsterving van 201 miljoen jaar geleden (de overgang van het Trias naar het Jura) zelfs hebben geprofiteerd van de veranderende omstandigheden, schrijven de wetenschappers. Ze vergelijken de expansie van de motten en vlinders met de opkomst van de dinosauriërs.

De fossiele resten zijn gevonden tijdens een boring in Schandela in Noord-Duitsland, zo'n 75 kilometer ten oosten van Hannover.

Overleven op de vulkaan

In het genoemde tijdperk brak het supercontinent Pangea in stukken, waardoor de huidige continenten ontstonden. Dat ging gepaard met massaal vulkanisme, waardoor de biodiversiteit enorm afnam en veel primitieve reptielen uitstierven. De vlinders en motten lijken er juist van te hebben geprofiteerd. Ze zijn veel diverser geworden.

Hun voedsel moet hebben bestaan uit niet-bloeiende planten. Ze zogen waarschijnlijk de bestuivingsdruppels op die door de planten werden uitgescheiden.

"Door te bestuderen hoe insecten en hun evolutie beïnvloed zijn door het broeikaseffect aan het begin van het Jura, hopen we inzicht te krijgen in hoe insecten mogelijk reageren op de huidige klimaatopwarming," zegt onderzoeker Timo van Eldijk. Hij voerde het onderzoek uit met collega's uit Utrecht, Boston, Darmstadt en Stuttgart.
https://nos.nl/artikel/22(...)r-bloemen-waren.html
abonnementen ibood.com bol.com Coolblue
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')