abonnementen ibood.com bol.com Gearbest
pi_157464406
registreer om deze reclame te verbergen
Centraal Exo-Planeten Topic

LithoArtKepler2full.jpg

Welkom! Volg hier het nieuws over verre planeten buiten ons zonnestelsel
Ga mee op een reis vol avontuur en verwondering!

Vorige delen:
Astronomen ontdekken bewoonbare planeet
[CENTRAAL] Exo-Planeten Topic
W&T / Exo-Planeten Topic #2

Gerelateerde topics:
Het Astronomie Topic
MARS - De Missies!
Astronomie in de Achtertuin

We gaan verder met het laatste artikel uit het vorige topic

10-11-2015

Nieuwe classificatietest ook toepasbaar op 99% van alle exoplaneten

42c93b9ee55b7ac6e1fc405dd6db817b.jpg
Artist’s impression van een exoplaneet. (IAU/M. Kornmesser/N. Risinger (skysurvey.org))

Een Californische astronoom heeft een nieuwe classificatietest ontwikkeld voor planeten. De test is toepasbaar op 99% van alle exoplaneten die tot nu toe zijn ontdekt - planeten bij andere sterren. De nieuwe test is gepresenteerd op de 47e bijeenkomst van de Division for Planetary Sciences van de American Astronomical Society in National Harbor, Maryland, en wordt gepubliceerd in The Astronomical Journal.

Volgens een enigszins omstreden definitie van de Internationale Astronomische Unie, opgesteld in 2006, moet een hemellichaam aan drie voorwaarden voldoen om als planeet geclassificeerd te worden: het moet een baan beschrijven rond de zon, het moet onder zijn eigen gewicht de bolvorm hebben aangenomen, en het moet met zijn zwaartekracht 'de omgeving van zijn baan' hebben schoongeveegd. In ons eigen zonnestelsel voldoen acht hemellichamen aan deze drie criteria.

Jean-Luc Margot van de University of California at Los Angeles heeft nu een methode voorgesteld om ook van exoplaneten te bepalen of ze in staat zijn hun baanomgeving schoon te vegen. Daarvoor zijn slecht drie parameters van belang: de massa van de ster, de massa van de planeet en de gemiddelde afstand tussen ster en planeet. Voor veel exoplaneten zijn die drie parameters bekend; in al die gevallen blijken de ontdekte exoplaneten inderdaad aan de planeetdefinitie te voldoen.

Uit Margots analyse blijkt dat hemellichamen die hun baanomgeving schoon kunnen vegen vrijwel altijd ook zwaar genoeg zijn om onder hun eigen gewicht de bolvorm aan te nemen

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_157484175
EARTH-LIKE WORLD COULD BE 'MOST IMPORTANT PLANET FOUND OUTSIDE SOLAR SYSTEM'

GJ 1132b is close enough for telescopes to observe any atmosphere it might have, which could help scientists spot signs of life on other planets in the future


2dbo5r9.jpg
In this artist’s conception GJ 1132b, a rocky planet very similar to Earth in size and mass, circles a red dwarf star. Photograph: Dana Berry

A rocky Earth-sized planet that circles a small, nearby star could be the most important world ever found beyond the solar system, astronomers say.

The planet lies in the constellation of Vela in the southern sky and is close enough for telescopes to observe any atmosphere it has, a procedure that could help spot life on other planets in the future.

Named GJ 1132b, the alien world is about 16% larger than Earth, and at 39 light years distant, is three times closer than any other Earth-sized rocky planet yet found around another star. At that distance, it is hoped that telescopes will be able to make out the chemistry of its atmosphere, the speed of its winds and the colours of its sunsets.

Astronomers spotted the planet as it moved across the face of a red dwarf star only a fifth the size of the sun. Though much cooler and fainter than the sun, GJ 1132b orbits so close to its star that surface temperatures reach 260C.

The searing temperatures are too hot for the surface to retain liquid water, making it inhospitable to life, but not so hot as to burn off any atmosphere that formed on the planet.

“If this planet still has an atmosphere, then we might find other, cooler planets that also have atmospheres and orbit small stars. We can then imagine interrogating the atmospheres for molecules that come from life,” said Zachory Berta-Thompson at the MIT’s Kavli Institute for Astrophysics and Space Research.

This time-lapse video shows MEarth-South discovering the planet GJ 1132b. Credit: Jonathan Irwin


Researchers used the MEarth-South array, a group of eight 40cm robotic telescopes at the Cerro-Tololo Inter-American Observatory in Chile, to detect the planet. As it whipped around its star, completing an orbit every 1.6 days, it produced a faint 0.3% dip in the starlight picked up by the telescopes, according to a report in Nature.

The planet is tidally locked to its star, much as the moon is to Earth, and has one face in permanent daylight, the other in darkness. Given the world’s size and mass, researchers suspect it is rocky, like the inner planets of our solar system. It orbits 1.4m miles from its star, far closer than Mercury, which is never less than 36m miles from the sun.

Because the red dwarf is so small, and the planet is on such a close orbit, astronomers should find it fairly easy to detect and study any atmosphere the world has. The team has already requested time on the Hubble and Spitzer space telescopes to observe the planet in more detail.

This animation shows the distances to known transiting exoplanet systems, in units of lightyears. GJ 1132b is much closer than most other transiting planets. Credit: Zach Berta-Thompson

Drake Deming, an astronomer at the University of Maryland, said GJ 1132b was “arguably the most important planet ever found outside the solar system”. Its proximity and orbit around a red dwarf will allow astronomers to study the planet with unprecedented fidelity. “It’s nearby, it’s Earth-like, and its star won’t interfere,” Drake said.

“GJ 1132b is too warm to be habitable, but scientists have yet to fully explore our cosmic neighbourhood for worlds that potentially harbour life,” he notes in an accompanying article in Nature.

The planet will become a prime target for future missions too, including the James Webb Space Telescope, which is expected to launch in 2018, and the Giant Magellan Telescope, which is due to start operations in Chile in 2025.

The discovery came as scientists announced they had found the most distant object in the solar system, a frozen body that lies more than 100 times farther from the Sun than Earth does. The object lies beyond the edge of the Kuiper belt, home to the dwarf planet Pluto, and into the realm of space dominated by the so-called Oort cloud, a vast shell of icy objects where comets such as Hale-Bopp are thought to have formed.

Spotted from the Subaru telescope on Mauna Kea in Hawaii, the distant object is at least 500km across, but has not been tracked long enough to work out the full path of its orbit.

http://www.theguardian.co(...)e-solar-system#img-1
“The fundamental cause of the trouble in the modern world today is that the stupid are cocksure while the intelligent are full of doubt.”— Bertrand Russell
  donderdag 12 november 2015 @ 08:58:39 #3
367178 Daarnaast
http://www.loser.com
pi_157485983
quote:
0s.gif Op donderdag 12 november 2015 01:03 schreef Kijkertje het volgende:
EARTH-LIKE WORLD COULD BE 'MOST IMPORTANT PLANET FOUND OUTSIDE SOLAR SYSTEM'

GJ 1132b is close enough for telescopes to observe any atmosphere it might have, which could help scientists spot signs of life on other planets in the future


[ afbeelding ]
In this artist’s conception GJ 1132b, a rocky planet very similar to Earth in size and mass, circles a red dwarf star. Photograph: Dana Berry

A rocky Earth-sized planet that circles a small, nearby star could be the most important world ever found beyond the solar system, astronomers say.

The planet lies in the constellation of Vela in the southern sky and is close enough for telescopes to observe any atmosphere it has, a procedure that could help spot life on other planets in the future.

Named GJ 1132b, the alien world is about 16% larger than Earth, and at 39 light years distant, is three times closer than any other Earth-sized rocky planet yet found around another star. At that distance, it is hoped that telescopes will be able to make out the chemistry of its atmosphere, the speed of its winds and the colours of its sunsets.

Astronomers spotted the planet as it moved across the face of a red dwarf star only a fifth the size of the sun. Though much cooler and fainter than the sun, GJ 1132b orbits so close to its star that surface temperatures reach 260C.

The searing temperatures are too hot for the surface to retain liquid water, making it inhospitable to life, but not so hot as to burn off any atmosphere that formed on the planet.

“If this planet still has an atmosphere, then we might find other, cooler planets that also have atmospheres and orbit small stars. We can then imagine interrogating the atmospheres for molecules that come from life,” said Zachory Berta-Thompson at the MIT’s Kavli Institute for Astrophysics and Space Research.

This time-lapse video shows MEarth-South discovering the planet GJ 1132b. Credit: Jonathan Irwin


Researchers used the MEarth-South array, a group of eight 40cm robotic telescopes at the Cerro-Tololo Inter-American Observatory in Chile, to detect the planet. As it whipped around its star, completing an orbit every 1.6 days, it produced a faint 0.3% dip in the starlight picked up by the telescopes, according to a report in Nature.

The planet is tidally locked to its star, much as the moon is to Earth, and has one face in permanent daylight, the other in darkness. Given the world’s size and mass, researchers suspect it is rocky, like the inner planets of our solar system. It orbits 1.4m miles from its star, far closer than Mercury, which is never less than 36m miles from the sun.

Because the red dwarf is so small, and the planet is on such a close orbit, astronomers should find it fairly easy to detect and study any atmosphere the world has. The team has already requested time on the Hubble and Spitzer space telescopes to observe the planet in more detail.

This animation shows the distances to known transiting exoplanet systems, in units of lightyears. GJ 1132b is much closer than most other transiting planets. Credit: Zach Berta-Thompson

Drake Deming, an astronomer at the University of Maryland, said GJ 1132b was “arguably the most important planet ever found outside the solar system”. Its proximity and orbit around a red dwarf will allow astronomers to study the planet with unprecedented fidelity. “It’s nearby, it’s Earth-like, and its star won’t interfere,” Drake said.

“GJ 1132b is too warm to be habitable, but scientists have yet to fully explore our cosmic neighbourhood for worlds that potentially harbour life,” he notes in an accompanying article in Nature.

The planet will become a prime target for future missions too, including the James Webb Space Telescope, which is expected to launch in 2018, and the Giant Magellan Telescope, which is due to start operations in Chile in 2025.

The discovery came as scientists announced they had found the most distant object in the solar system, a frozen body that lies more than 100 times farther from the Sun than Earth does. The object lies beyond the edge of the Kuiper belt, home to the dwarf planet Pluto, and into the realm of space dominated by the so-called Oort cloud, a vast shell of icy objects where comets such as Hale-Bopp are thought to have formed.

Spotted from the Subaru telescope on Mauna Kea in Hawaii, the distant object is at least 500km across, but has not been tracked long enough to work out the full path of its orbit.

http://www.theguardian.co(...)e-solar-system#img-1
Is het niet handig om eerst te bevestigen dat het een atmosfeer heeft voor het als een van de belangrijkste planten te bestempelen? Straks blijkt het geen atmosfeer te hebben en is het helemaal niet zo belangrijk.
pi_157487099
registreer om deze reclame te verbergen
quote:
1s.gif Op donderdag 12 november 2015 08:58 schreef Daarnaast het volgende:

[..]

Is het niet handig om eerst te bevestigen dat het een atmosfeer heeft voor het als een van de belangrijkste planten te bestempelen? Straks blijkt het geen atmosfeer te hebben en is het helemaal niet zo belangrijk.
Het is waarschijnlijk dat er een atmosfeer is. De planeet cirkelt dicht rond de rode dwerg en het is er te heet voor vloeibaar water maar waarschijnlijk niet te heet dat het de atmosfeer heeft doen verdwijnen.
Het is van belang dat je weet of er een atmosfeer is, je kunt verwachten dat er koelere planeten zijn met een atmosfeer die ook rond dwergsterren draaien.
Het is een belangrijke planeet omdat het een aardachtige planeet is die 'dichtbij' is en weinig storing ondervindt tov de ster. Dit maakt onderzoek doen en data verzamelen een stuk eenvoudiger en accurater
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_157487197
Een nederlandse versie

11-11-2015

Nabije ‘aardse’ exoplaneet ontdekt

8d7678c918a6380167e578f9450a996c.jpg
Deze tekening laat zien hoe klein de planeet GJ 1132b is ten opzichte van zijn (vrij kleine) moederster GJ 1132. (Zach Berta-Thompson)

Astronomen hebben een nieuwe exoplaneet ontdekt die zich in onze kosmische achtertuin bevindt. Hij draait om een rode dwergster op een afstand van 39 lichtjaar. De planeet, die de aanduiding GJ 1132b draagt, is niet veel groter dan de aarde (Nature, 12 november).

GJ 1132b is ontdekt met het MEarth-South Observatory – een batterij van acht 40-centimeter telescopen in het noorden van Chili. Net als de bekende Kepler-satelliet onderzoekt deze geautomatiseerde telescoop naar regelmatig terugkerende helderheidsdipjes in het licht van sterren. Zo’n dipje is een aanwijzing dat er, vanaf de aarde gezien, een planeet voor de ster langs schuift.

In het geval van de rode dwerg GJ 1132 komen die dipjes om de anderhalve dag. En daarbij verzwakt het licht van de ster met ongeveer 0,3 procent. Uit de hoeveelheid licht die de planeet tegenhoudt, volgt dat hij ongeveer twintig procent groter is dan de aarde.

Vervolgwaarnemingen met de 3,6-meter telescope van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht hebben aan het licht gebracht dat de planeet zijn moederster enigszins aan het schommelen brengt. De amplitude van die schommelingen wijst erop dat zijn massa 1,6 keer zo groot is als die van onze planeet.

Die combinatie van grootte en massa doet vermoeden dat GJ 1132b een rotsachtige samenstelling heeft. Hij is wel veel heter dan onze aarde: zijn oppervlaktetemperatuur wordt geschat op 220 graden Celsius – oventemperatuur dus.

Toch is GJ 1132b waarschijnlijk ‘koel’ genoeg om een atmosfeer vast te houden. Daarin onderscheidt hij zich van alle andere rotsachtige exoplaneten die tot nu toe zijn opgespoord. Die hebben temperaturen van soms wel duizenden graden en zijn dus nóg minder leefbaar

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_157488596
quote:
GJ 1132b lijkt op de aarde

Astronomen hebben buiten ons zonnestelsel een planeet ontdekt die op de aarde lijkt. Hij heeft voorlopig het catalogusnummer GJ 1132b gekregen. De planeet ligt zogezegd in het volgende zonnestelsel en lijkt qua grootte en massa op de onze, aldus schrijft een onderzoekster van het
Massachusetts Institute of Technology in het Britse vakblad Nature.

Leven is op GJ 1132b niet mogelijk, het is er te heet. De atmosfeer van de planeet is wel stabiel, wat met de telescopen op onze aarde goed is waar te nemen. Hij is te vinden op 39 lichtjaren van ons zonnestelsel. Een lichtjaar is de afstand die licht in een jaar tijd aflegt, ongeveer tien biljoen kilometer. Ons melkwegstelsel is wel 100.000 lichtjaren groot. Alles is relatief in de ruimte, want de wetenschappers vinden dat de roodgekleurde GJ 1132b dichtbij staat.
Life, but not as we know it ;)
Goodbye Friends - Friends forever
NIEUW: WKN JAAROVERZICHT 2016
pi_157489656
registreer om deze reclame te verbergen
New planetary find "best chance for life outside our solar system"

Astronomers have made two new planetary discoveries that they claim expand the known boundaries of our solar system -- and they may be the biggest breakthroughs in the search for alien life.

The two finds, one planet at the edge of our solar system and one just beyond, have both been hailed as major scientific advances.

Commenting on one of the planets, Brad Tucker, an astronomer from Mount Stromlo Observatory in Canberra, Australia who was not involved in the research, said it "probably gives us the best chance for life outside our solar system right now."

"One of the goals of astronomy and astrophysics and finding these planets is firstly to really find another Earth," he added. "And part of the reason of finding another Earth is that we ultimately do want to find life in the universe. It's a question that weighs on everyone's mind.

Life outside solar system

The scientists who discovered it it said its small size and proximity -- it's three times closer than any other similar object found orbiting a star -- "bodes well for studies of the planet's atmosphere," according to their report in the journal, Nature.

"GJ 1132b (is) arguably the most important planet ever found outside the solar system," Drake Deming, an astronomer at the University of Maryland said in an accompanying letter in the journal. He added that it's proximity will "allow astronomers to study the planet with unprecedented fidelity."

Found moving across a "red dwarf" star that is only a fifth of the size of the world's sun, the planet has a radius only 16% larger than Earth's, and has surface temperatures that reach 260 degrees Celsius. Although that's too hot to retain liquid water or sustain life as we know it, Tucker said it was cool enough to support some of the basic building blocks of life, and possibly support life forms like bacteria.

"We haven't even found anything close to this so far," he said.

"It's more habitable, it's less harsh and this gives us a good strong chance of actually finding life or something as opposed to the other Earth-like planets found to date."

The planet also completes an orbit or passes its star once every 1.6 days, providing more opportunities for research and measurement than any other planet has provided to date, Tucker added.

"By being able to find evidence of these smaller, more inner planets, these rocky planets that we have in our solar system, we're really realizing that the planets are probably in the trillions in our galaxy alone."

Growing solar system

The known boundaries of our solar system have also been expanded with the discovery of a "dwarf planet" so distant that it's three times further away than Pluto.

Scientists said initial studies suggest that the object, which has been given the designation V774104, is likely to be an icy body between 500 to 1,000 km wide, although further research is required to determine its orbit.

"We can't explain these objects' orbits from what we know about the solar system," said Scott Sheppard, an astronomer at the Carnegie Institution for Science in Washington, D.C., who announced the discovery at a meeting of the American Astronomical Society.

Sheppard was part of a team of astronomers from Japan's Subaru telescope, located on top of Mauna Kea, a dormant volcano in Hawaii, that found the icy planet, which lies 15.4 billion kilometers (9.6 billion miles) from the sun.

Halloween asteroid resembling skull narrowly misses Earth
Halloween asteroid 2015 narrowly misses Earth
The discovery marks the edge of the solar system, and hence the end of the sun's gravitational influence, according to the scientists. It also confirms that the solar system is far more complicated than astronomers previously imagined, according to Tucker.

"The reason this find is important is we don't actually know how our solar system was formed, there really is a mystery out there," he said. "We have a poor understanding of it because we keep finding new objects like this, and if we don't understand how our solar system formed, we don't know the ingredients that are required to make an earth. And the ultimate question -- what is the boundary of our solar system?"
Goodbye Friends - Friends forever
NIEUW: WKN JAAROVERZICHT 2016
  vrijdag 13 november 2015 @ 17:43:29 #8
367178 Daarnaast
http://www.loser.com
pi_157517106
http://m.phys.org/news/2015-11-5400mph-hurtling-exoplanet.html

Er word daar beweerd dat ze wind gemeten hebben. Dus we hebben al exoplaneten met atmosfeer ontdekt?
pi_157528010
quote:
0s.gif Op vrijdag 13 november 2015 17:43 schreef Daarnaast het volgende:
http://m.phys.org/news/2015-11-5400mph-hurtling-exoplanet.html

Er word daar beweerd dat ze wind gemeten hebben. Dus we hebben al exoplaneten met atmosfeer ontdekt?
We hebben al een aantal jaren planeten ontdekt met atmosfeer, dat kun je ook in de voorgaande topics lezen..
Waar wij het een paar dagen geleden over hadden was over kleine rotsachtige planeten die heel dicht rond hun ster draaien
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_157685350
kepler_438b_1024.jpg

THE MOST EARTH-LIKE EXOPLANET IS BEING BLASTED BY SUPERFLARES, DASHING HOPES FOR LIFE

Equivalent to about 100 billion megatonnes of TNT


It was only January of this year when astronomers excitedly announced the discovery of the most Earth-like exoplanet ever found: Kepler–438b, a near-Earth-sized world some 470 light-years away in the Lyra constellation.

Lying within the habitable zone of its red dwarf star, meaning water could theoretically exist on the surface of the planet, it was deemed one of the likeliest hosts for life outside our Solar System. However, according to a new study, Kepler–438b’s proximity to its sun also makes it susceptible to another, less accommodating phenomenon: massive solar flaring called ‘superflaring’, which may well have rendered the planet uninhabitable.

According to researchers from the Astrophysics Group at the University of Warwick in the UK, Kepler–438b – which to date is the exoplanet with the highest recorded Earth Similarity Index – is subject to superflares that are approximately 10 times more powerful than the flares from our own Sun. In terms of energy, these superflares are the equivalent of almost 100 billion megatonnes of TNT.

“Unlike Earth’s relatively quiet Sun, Kepler–438 emits strong flares every few hundred days, each one stronger than the most powerful recorded flare on the Sun," said David Armstrong, lead researcher on the paper.

In the worst-case scenario, it’s possible that the flaring could result in what’s called a coronal mass ejection, in which a huge amount of plasma hurls outwards from the sun and could even strip a planet’s atmosphere away. According to the researchers, such a scenario has probably eventuated on Kepler–438b.

“It is likely that these flares are associated with coronal mass ejections, which could have serious damaging effects on the habitability of the planet,” said Armstrong. "If [Kepler–438b] has a magnetic field like Earth, it may be shielded from some of the effects. However, if it does not, or the flares are strong enough, it could have lost its atmosphere, be irradiated by extra dangerous radiation and be a much harsher place for life to exist.”

While it’s still possible that organisms could survive in irradiated circumstances if Kepler–438b has retained its atmosphere up until now, the chances of finding life there are starting to look progressively slimmer – and pretty much shrink to zero if a coronal mass ejection has indeed taken place.

“The presence of an atmosphere is essential for the development of life,“ said Chloe Pugh, co-author of the research published online at arXiv.org . ”With little atmosphere, the planet would also be subject to harsh UV and X-ray radiation from the superflares, along with charged particle radiation, all of which are damaging to life.”

It’s pretty sad news given there aren’t actually that many exoplanets that scientists have discovered which look like they could sustain life. Hopes will now switch to some of these other candidates, including the recently discovered and much-hyped Kepler–452b (aka Earth 2.0).

http://www.sciencealert.c(...)shing-hopes-for-life
“The fundamental cause of the trouble in the modern world today is that the stupid are cocksure while the intelligent are full of doubt.”— Bertrand Russell
pi_158277403
15-12-2015

Officiële namen gekozen voor exoplaneten en hun moedersterren

05ef9d247a50cd67c6dc548ef54212c0.jpg

De Internationale Astronomische Unie (IAU) heeft in totaal 45 namen toegekend aan exoplaneten en hun moedersterren. Het gaat om 14 sterren en 31 planeten in banen rond deze sterren.

In de eerste fase van de NameExoWorld Contest konden sterrenkundige organisaties en verenigingen van over de hele wereld voorstellen indienen voor namen. In totaal werden 274 voorstellen ontvangen uit 45 landen. Vervolgens kon het publiek tot 31 oktober 2015 op die namen stemmen. Er zijn ruim een half miljoen stemmen uitgebracht, door mensen uit 182 landen. Op basis daarvan is nu een lijst met in totaal 45 officiële namen samengesteld.

Op voorstel van de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) is de ster 55 Cancri 'Copernicus' genoemd, en zijn de vijf exoplaneten rond deze ster genoemd naar beroemde astronomen die een rol speelden in de allereerste telescopische waarnemingen. Planeet 55 Cancri d is bijvoorbeeld Lippershey genoemd, naar de Middelburgse brillenslijper Hans Lipper(s)hey, die officieel te boek staat als de uitvinder van de telescoop. Planeet 55 Cancri e heet Janssen, naar Lipperhey's collega Zacharias Janssen.

Andere namen zijn afkomstig uit mythologische verhalen of uit historische overleveringen. Zo is de ster Mu Arae (die door vier planeten wordt vergezeld) Cervantes genoemd, naar de auteur van Don Quichote. De ster 51 Pegasi, waarbij in 1995 door Zwitserse astronomen voor het eerst een exoplaneet werd gevonden, heet voortaan officieel Helvetios (Latijn voor 'Helvetiër'); exoplanewet 51 Pegasi b is Dimidium genoemd (Latijn voor 'half') - een verwijzing naar het feit dat deze planeet ongeveer half zo zwaar is als Jupiter.

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_158301968
16-12-2015

Nabije ‘leefbare’ exoplaneet ontdekt allesoversterrenkunde

d5ad270337a28d5aa5ff28570695cb4d.jpg
Het hemelgebied rond de rode dwergster Wolf 1061. (‘Aladin sky atlas’ – CDS, Strasbourg Observatory)

Australische astronomen hebben een planeet ontdekt in de ‘leefbare zone’ van een nabije ster. De planeet, die ongeveer vier keer zoveel massa heeft als de aarde, draait met twee soortgenoten om de rode dwergster Wolf 1061.

Alle drie de planeten zijn waarschijnlijk rotsachtig en hebben (dus) een vast oppervlak. Maar alleen op de middelste, Wolf 1061c, is de temperatuur zo gematigd dat er vloeibaar water op dat oppervlak aanwezig kan zijn. Dat laatste is voldoende om het predicaat ‘leefbaar’ te krijgen, maar zegt niet veel over de kans dat er ook werkelijk leven is op de planeet.

In onze Melkweg zijn al meer leefbare rotsachtige exoplaneten aangetroffen, maar het overgrote deel is heel ver weg. Een uitzondering is Gliese 667Cc, op 22 lichtjaar van de aarde. Met een afstand van slechts 14 lichtjaar is Wolf 1061c de meest nabije potentieel leefbare planeet die tot nu toe is opgespoord.

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_158323460
16-12-2015

Bijzonder planeetstelsel ontdekt

910b25f1f688f90e5262451cd71ff0a7.jpg
Exoplaneten Schets van het bijzondere planeetstelsel van de ster HD 7449. (Timothy Rodigas/Carnegie Science)

Amerikaanse astronomen hebben ontdekt dat om de ster HD 7449 niet alleen een planeet draait, maar ook nog een dwergster. Het drietal is 127 lichtjaar van ons verwijderd.

De ongeveer 10 Jupitermassa’s zware planeet die in 2011 bij HD 7449 werd opgespoord, volgt een zeer langgerekte baan om de ster. Dat was een aanwijzing dat zijn beweging wordt beïnvloed door een object met een forse massa: een andere planeet of een kleine ster.

Bij waarnemingen met de Magellan-telescoop in het noorden van Chili is nu ontdekt dat er, in een wijde baan om HD 7449 en haar planeet, een koel sterretje draait. Deze ‘rode dwerg’, die vijf keer zo weinig massa heeft als onze zon, is slechts 2,7 miljard kilometer verwijderd van de hoofdster. Ter vergelijking: dat is ongeveer de afstand tussen onze zon en de planeet Uranus.

Toch is het HD 7449-stelsel niet echt uniek. Er zijn tot nu toe al een stuk of vijf compacte stelsels opgespoord die uit een zonachtige ster, een dwergster en een reuzenplaneet bestaan.

(allesoverserrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_158893090
06-01-2016

‘Herboren’ Kepler-satelliet spoort honderd nieuwe exoplaneten op

5c0d0383365486672a47547cb2bbf6a0.jpg

Sinds het begin van de K2-missie zoekt de Kepler-satelliet naar planeten in enkele gebieden in het Melkwegvlak. (NASA)

Sinds het begin van zijn zogeheten K2-missie heeft de Amerikaanse satelliet Kepler honderd nieuwe exoplaneten weten op te sporen. Dat heeft het Kepler-team bekendgemaakt tijdens de 227ste bijeenkomst van de American Astronomical Society (AAS).

Kepler werd in maart 2009 gelanceerd om planeten buiten ons zonnestelsel op te sporen. Dat doet hij door kleine periodieke helderheidsdipjes in het licht van sterren te detecteren. Zulke dipjes ontstaan wanneer er om de ster een planeet cirkelt die met regelmatige tussenpozen voor zijn ster langs schuift.

Deze opsporingstechniek vereist dat de satelliet heel nauwkeurig kan worden gericht, en daar kwam door een technisch mankement in 2013 een einde aan. Uiteindelijk lukte het echter om Kepler, met behulp van de stralingsdruk van de zon, zodanig te stabiliseren dat de planetenjacht twee jaar geleden kon worden voortgezet – zij het op een lager pitje.

Tijdens de eerste vijf K2-campagnes van elk tachtig dagen heeft de herboren Kepler-satelliet meer dan 60.000 sterren waargenomen. Bij 7000 daarvan zijn mogelijke tekenen van planeetovergangen gevonden. Uiteindelijk kon in honderd gevallen worden bevestigd dat de waargenomen helderheidsdipjes door een planeet werden veroorzaakt. Naar verwachting zal de satelliet de komende jaren nog enkele honderden exoplaneten kunnen opsporen. (EE)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_159248060
19-01-2016

Op planetenjacht rond Proxima Centauri: volg het live!

Wetenschappers zoeken rond Proxima Centauri – de ster die het dichtst bij de zon staat – naar een planeet. En jij kunt er live getuige van zijn!

Wetenschappers zoeken van januari tot april 2016 naar een planeet rond Proxima Centauri. En niemand weet nog wat ze daar gaan vinden. Wat we wel weten, is dat we er niets van hoeven te missen. De onderzoekers doen via sociale media en een blog namelijk uitgebreid verslag van hun zoektocht. Je kunt zo een heel goed beeld krijgen van wat er allemaal bij zo’n planetenjacht komt kijken, hoe astronomen met elk hun eigen specialismen de handen ineenslaan en hoe data geanalyseerd en geïnterpreteerd wordt.

Risico
“We nemen een risico door het publiek erbij te betrekken voor we weten wat de observaties ons gaan vertellen,” stelt onderzoeker Guillem Anglada-Escude. “Zodra we het paper waarin we de resultaten samenvatten publiceren, is het best mogelijk dat we moeten concluderen dat we geen bewijs hebben kunnen vinden voor een aardachtige exoplaneet rond Proxima Centauri.”

HARPS
Maar het kan ook zomaar zijn dat er wel iets wordt gevonden. Er wordt al lang gespeculeerd over de aanwezigheid van een planeet rond de nabije ster. Eerder observaties suggereerden voorzichtig dat er een kleine planeet rond de rode dwergster te vinden is. Tijdens deze planetenjacht zal echter voor het eerst met zeer gevoelige apparatuur naar de planeet gezocht worden. De onderzoekers observeren de ster namelijk onder meer met de High Accuracy Radial velocity Planet Searcher (kortweg HARPS). Met dit instrument kunnen kleine schommelingen in de beweging van een ster worden opgemerkt. Die schommelingen kunnen bijvoorbeeld ontstaan doordat een planeet aan de ster trekt. Naast HARPS worden nog een aantal telescopen ingezet om de helderheid van de ster te meten. Die metingen kunnen gebruikt worden om vast te stellen of eventuele schommelingen die HARPS detecteert daadwerkelijk veroorzaakt worden door de aanwezigheid van een planeet.

Wil je de zoektocht ook op de voet volgen? De onderzoekers zijn gisteren gestart met de eerste observaties en houden hier een blog bij en zijn tevens te vinden op Twitter.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  woensdag 20 januari 2016 @ 10:57:07 #16
19440 Maanvis
Centuries in a Lifetime
pi_159249682
quote:
0s.gif Op woensdag 20 januari 2016 09:16 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:
19-01-2016

Op planetenjacht rond Proxima Centauri: volg het live!

Wetenschappers zoeken rond Proxima Centauri – de ster die het dichtst bij de zon staat – naar een planeet. En jij kunt er live getuige van zijn!

Wetenschappers zoeken van januari tot april 2016 naar een planeet rond Proxima Centauri. En niemand weet nog wat ze daar gaan vinden. Wat we wel weten, is dat we er niets van hoeven te missen. De onderzoekers doen via sociale media en een blog namelijk uitgebreid verslag van hun zoektocht. Je kunt zo een heel goed beeld krijgen van wat er allemaal bij zo’n planetenjacht komt kijken, hoe astronomen met elk hun eigen specialismen de handen ineenslaan en hoe data geanalyseerd en geïnterpreteerd wordt.

Risico
“We nemen een risico door het publiek erbij te betrekken voor we weten wat de observaties ons gaan vertellen,” stelt onderzoeker Guillem Anglada-Escude. “Zodra we het paper waarin we de resultaten samenvatten publiceren, is het best mogelijk dat we moeten concluderen dat we geen bewijs hebben kunnen vinden voor een aardachtige exoplaneet rond Proxima Centauri.”

HARPS
Maar het kan ook zomaar zijn dat er wel iets wordt gevonden. Er wordt al lang gespeculeerd over de aanwezigheid van een planeet rond de nabije ster. Eerder observaties suggereerden voorzichtig dat er een kleine planeet rond de rode dwergster te vinden is. Tijdens deze planetenjacht zal echter voor het eerst met zeer gevoelige apparatuur naar de planeet gezocht worden. De onderzoekers observeren de ster namelijk onder meer met de High Accuracy Radial velocity Planet Searcher (kortweg HARPS). Met dit instrument kunnen kleine schommelingen in de beweging van een ster worden opgemerkt. Die schommelingen kunnen bijvoorbeeld ontstaan doordat een planeet aan de ster trekt. Naast HARPS worden nog een aantal telescopen ingezet om de helderheid van de ster te meten. Die metingen kunnen gebruikt worden om vast te stellen of eventuele schommelingen die HARPS detecteert daadwerkelijk veroorzaakt worden door de aanwezigheid van een planeet.

Wil je de zoektocht ook op de voet volgen? De onderzoekers zijn gisteren gestart met de eerste observaties en houden hier een blog bij en zijn tevens te vinden op Twitter.

(scientias.nl)
oeh tof ben benieuwd of het iets oplevert :)
... This action will have consequences ...
"If Tetris has taught me anything, it's that errors pile up and accomplishments disappear"
pi_159853728
11-02-2016

Grootste rotsachtige exoplaneet gevonden

Astronomen hebben – met dank aan de Kepler-telescoop – de grootste rotsachtige exoplaneet aangetroffen. De planeet heet BD+20594b en is zestien keer zwaarder dan de aarde. In het paper spreken de onderzoekers over een exoplaneet ter grootte van Neptunus, maar in werkelijkheid is de exoplaneet twee keer kleiner in diameter dan de laatste gasplaneet van ons zonnestelsel.

Er zijn twee soorten planeten: rotsplaneten en gasplaneten. Een gasplaneet bestaat voor een groot deel uit gas en zijn veel groter dan rotsplaneten. Gasplaneten in ons zonnestelsel zijn Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. Een rotsplaneet bestaat juist vooral uit ijzer en gesteente. De aarde is de bekendste rotsplaneet, maar ook Mars, Venus en Mercurius horen tot deze groep.

Inmiddels zijn er vele tientallen exoplaneten gevonden die groter zijn dan Jupiter. Jaarlijks worden weer nieuwe recordhouders gevonden, zoals HD 100546 b. Deze exoplaneet bevindt zich nog in de ‘baarmoeder’, namelijk een dikke schijf van gas en stof, maar heeft nu al een zes keer zo grote radius als Jupiter. Dit betekent dat deze exoplaneet nét geen bruine dwerg (oftewel mislukte ster) is.

De grootste rotsachtige exoplaneet is onlangs gevonden door astrofysicus Nestor Espinoza en zijn collega’s van de katholieke universiteit van Chili in Santiago. BD+20594b heeft een dichtheid van 8 gram per kubieke centimeter en is 500 lichtjaar van de aarde verwijderd. De exoplaneet is vorig jaar ontdekt toen het object voor de moederster langs bewoog, waardoor het licht van de ster gedeeltelijk werd geblokkeerd.

Het is belangrijk dat er exoplaneten als BD+20594b worden gevonden, omdat deze ontdekking laat zien dat er veel verschillende soorten planeten bestaan. In ons eigen zonnestelsel ontbreken een aantal types, zoals hete Jupiters en superaardes. Misschien is ons eigen zonnestelsel dus helemaal niet zo standaard en moeten we juist naar andere planetenstelsels kijken om te achterhalen hoe een gemiddeld planeetvormingsproces werkt.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_159984261
16-02-2016

Belgische studente ontdekt eerste atmosfeer van superaarde

media_xll_8411141.jpg
Een artistieke impressie van superaarde 55 Cancri e. © Ron Miller/NASAblueshift.

Wetenschap Britse wetenschappers en een doctoraatsstudente van de KU Leuven zijn erin geslaagd voor het eerst de atmosfeer van een superaarde te ontdekken. Naast het feit dat het op de "diamanten planeet" heel erg warm is, blijkt het er ook bijzonder giftig om te wonen, meldt het Institute of Astronomy (KU Leuven).

media_l_8411137.jpg
© NASA/JPL-Caltech/R. Hurt (SSC).
'Een dag op deze exoplaneet duurt 18 uren en de temperatuur aan het oppervlak loopt op tot 2.000 graden Celsius'
Olivia Venot (KU Leuven)

Superaardes zijn planeten buiten ons zonnestelsel die zwaarder zijn dan onze eigen aarde. Ze komen in onze Melkweg in grote getalen voor.

Wetenschappers maakten gebruik van de NASA/ESA Hubble Space Telescoop om een van die superaardes, de 55 Cancri e, te bestuderen. "Een dag op deze exoplaneet duurt 18 uren en de temperatuur aan het oppervlak loopt op tot 2.000 graden Celsius", zegt Olivia Venot (KU Leuven). "De planeet bevindt zich in een planetenstelsel rond 55 Cancri, een ster in het sterrenbeeld van de kreeft op ongeveer veertig lichtjaren van de aarde."

De superaarde 55 Cancri e heeft als bijnaam "de diamanten planeet", omdat op basis van massa en straal vermoed werd dat koolstof in de atmosfeer aanwezig is. "Niettegenstaande bleef het een verrassing dat grote hoeveelheden waterstofcyanide werden aangetroffen. Dergelijke hoeveelheden waterstof cyanide wijzen erop dat voor elk zuurstof atoom in de atmosfeer verschillende koolstofatomen aanwezig zijn."

Een nieuwe generatie infraroodtelescopen moet over enkele jaren bevestigen of de planeet inderdaad rijk is aan koolstof, merkt professor Jonathan Tennyson (UCL) nog op. "Al is waterstofcyanide zeer giftig en is deze planeet misschien niet onze favoriete reisbestemming."

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  Moderator woensdag 17 februari 2016 @ 12:12:10 #19
146299 crew  laforest
Metropolitan elite
pi_159988159
_O_ _O_
The Gods shall be united in Christ, and GOD shall be reborn; The Lord Jehovah shall be the Power of GOD; The Lord Lucifer shall be the Light of GOD; The Lord Satan shall be the Love of GOD; The Lord Christ shall be the Unity of GOD.
  vrijdag 19 februari 2016 @ 17:02:25 #20
452300 DuizendGezichten
Komedie? Tragedie?
pi_160045097
Exciting times!
Op het scherp van de snede.
pi_160384338
29-02-2016

Niet-biologisch zuurstof in dampkring exoplaneet valt te herkennen

aea88ad37f099b68fea8c41bbaa6f0c0.jpg
Illustratie van de bewoonbare exoplaneet Kepler 62e. (NASA)

Toekomstige telescopen, zoals de European Extremely Large Telescope en de James Webb Space Telescope, kunnen de samenstelling meten van de damprking van een aardeachtige planeet in een baan rond een andere ster. Als er in die dampkring zuurstofmoleculen worden aangetroffen, hoeft dat echter niet per se te betekenen dat er leven op die planeet voorkomt, zo ontdekten onderzoekers van de University of Washington enige tijd geleden al.

Dezelfde onderzoekers hebben nu echter ontdekt hoe je dat 'niet-biologische' zuurstof kunt herkennen. Zuurstofmoleculen kunnen bijvoorbeeld ontstaan wanneer kooldioxide (CO2) onder invloed van ultraviolet sterlicht uiteenvalt. Daarbij ontstaat echter ook koolmonoxide (CO), zo blijkt uit gedetailleerde modelberekeningen. Dus wanneer er in een planeetdampkring zowel veel CO2 als veel CO voorkomt, is de aanwezige zuurstof (O2) waarschijnlijk niet van biologische oorsprong.

Iets soortgelijks geldt voor zuurstof dat ontstaat bij het uiteenvallen van waterdampmoleculen (H2O) onder invloed van energierijke straling van de moederster. In dat geval, zo blijkt uit de nieuwe computermodellen, ontstaan er ook tijdelijke paren van zuurstofmoleculen (O4), die hun eigen karakteristieke vingerafdrukken achterlaten in het spectrum van de exoplaneet. Dus ook als er O4 wordt gevonden, kan de aanwezige zuurstof niet gezien worden als een 'bewijs' voor biologische activiteit.

De nieuwe resultaten zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_160677958
quote:
0s.gif Op donderdag 3 maart 2016 08:39 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:
29-02-2016

Niet-biologisch zuurstof in dampkring exoplaneet valt te herkennen

[ afbeelding ]
Illustratie van de bewoonbare exoplaneet Kepler 62e. (NASA)

Toekomstige telescopen, zoals de European Extremely Large Telescope en de James Webb Space Telescope, kunnen de samenstelling meten van de damprking van een aardeachtige planeet in een baan rond een andere ster. Als er in die dampkring zuurstofmoleculen worden aangetroffen, hoeft dat echter niet per se te betekenen dat er leven op die planeet voorkomt, zo ontdekten onderzoekers van de University of Washington enige tijd geleden al.

Dezelfde onderzoekers hebben nu echter ontdekt hoe je dat 'niet-biologische' zuurstof kunt herkennen. Zuurstofmoleculen kunnen bijvoorbeeld ontstaan wanneer kooldioxide (CO2) onder invloed van ultraviolet sterlicht uiteenvalt. Daarbij ontstaat echter ook koolmonoxide (CO), zo blijkt uit gedetailleerde modelberekeningen. Dus wanneer er in een planeetdampkring zowel veel CO2 als veel CO voorkomt, is de aanwezige zuurstof (O2) waarschijnlijk niet van biologische oorsprong.

Iets soortgelijks geldt voor zuurstof dat ontstaat bij het uiteenvallen van waterdampmoleculen (H2O) onder invloed van energierijke straling van de moederster. In dat geval, zo blijkt uit de nieuwe computermodellen, ontstaan er ook tijdelijke paren van zuurstofmoleculen (O4), die hun eigen karakteristieke vingerafdrukken achterlaten in het spectrum van de exoplaneet. Dus ook als er O4 wordt gevonden, kan de aanwezige zuurstof niet gezien worden als een 'bewijs' voor biologische activiteit.

De nieuwe resultaten zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Zo simpel maar zo baanbrekend!!
Op donderdag 29 mei 2014 14:02 schreef SadPanda het volgende:
Er is een keuze, dat ze kiezen voor Assad staat alleen 100% vast.
pi_161016860
28-03-2016

'Excentrische' exoplaneet zet vraagtekens bij ontstaan hete Jupiters

d206fa1f210462ede42febeedcd64d5c.jpg
Artist’s impression van een ‘hete jupiter’ bij een zonachtige ster. (Haven Giguere, Nikku Madhusudhan)

Een internationaal team van astronomen heeft met behulp van de Spitzer Space Telescope nieuwe temperatuurmetingen verricht aan de merkwaardige exoplaneet HD 80606b. In een artikel dat vandaag verschijnt in Astrophysical Journal Letters suggereert het team dat de standaardideeën over het ontstaan van zogeheten 'hete Jupiters' wellicht aanpassing behoeven.

Een hete Jupiter is een gasvormige reuzenplaneet die in een zeer kleine omloopbaan rond zijn moederster draait. Er zijn er vele tientallen bekend; in vrijwel alle gevallen bewegen ze in volmaakt cirkelvormige banen. Algemeen wordt aangenomen dat de reuzenplaneten op grotere afstand van hun moederster zijn ontstaan en vervolgens naar binnen zijn gemigreerd - misschien door baanverstoringen van een passerende ster. Als ze daarbij in een kleine, langgerekte baan eindigen, zorgen getijdenkrachten van de ster ervoor dat die baan in relatief korte tijd 'gecirculariseerd' wordt.

HD 80606b (in april 2001 ontdekt), op 190 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Grote Beer, is vier maal zo zwaar (en ongeveer even groot) als Jupiter. In 111 dagen beschrijft hij echter een extreem langgerekte baan rond zijn moederster - bijna even excentrisch als de baan van komeet Halley. Tijdens de dichtste nadering van de ster ontvangt de dagzijde van de planeet ruim duizend maal zoveel energie als de aarde van de zon ontvangt.

Met de infraroodruimtetelescoop Spitzer is nu geconstateerd dat de temperatuur aan de dagzijde oploopt tot ruim 1100 graden Celsius. Opmerkelijk genoeg koelt de planeet ná de dichtste nadering in een periode van slechts tien uur weer af, tot een temperatuur waarop hij voor Spitzer niet langer waarneembaar is. Uit de metingen volgt ook dat de planeet een onverwacht lange rotatieperiode heeft van ca. 90 uur.

Hoe de excentrische baan is ontstaan, is een raadsel. Kennelijk is het 'circulariserings'-mechanisme niet altijd even efficiënt - tenzij we het systeem op een heel bijzonder moment waarnemen, net nadat de planeet in een kleine omloopbaan terecht is gekomen, maar vóórdat de baan onder invloed van getijdenkrachten cirkelvormig werd. Als hete Jupiters ontstaan door een trage binnenwaartse migratie als gevolg van wrijving in de gasschijf rond een ster, zou je trouwens helemaal geen langgerekte baan verwachten.

Eerder is al gesuggereerd dat de excentrische baan van HD 80606b het gevolg zou kunnen zijn van de aanwezigheid van een begeleidende ster - de moederster (ook bekend als Struve 1341B) maakt inderdaad deel uit van een dubbelstersysteem. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161162908
01-04-2016

Planeet KELT-4Ab heeft drie ‘zonnen’ aan zijn hemel

64d2c543d2329833d46cd61d3ab8ea0c.jpg
Artist’s impression van een planeet met drie ‘zonnen’ aan zijn hemel. (ESO/L. Calçada)

Amerikaanse astronomen hebben een planeet ontdekt die in een stabiele baan om een ster cirkelt die deel uitmaakt van een drievoudig stersysteem. Het is pas de vierde keer dat een exoplaneet is ontdekt die drie ‘zonnen’ aan zijn hemel heeft staan.

De planeet – een Jupiterachtige gasreus – draait om de ster KELT-4A, die vernoemd is naar het instrument waarmee dit opmerkelijke stersysteem is ontdekt: de Kilodegree Extremely Little Telescope (KELT). KELT bestaat uit twee autonoom werkende telescopen, waarvan er eentje in Zuid-Afrika staat en de ander in Arizona (VS).

De afstand tussen de ster en de planeet is bijzonder klein: 6,5 miljoen kilometer. Hierdoor duurt een omloop van de planeet maar een dag of drie. De twee andere sterren KELT-4B en -4C staan 50 miljard kilometer verderop en draaien in ongeveer 30 jaar om elkaar. En dat tweetal draait weer in ongeveer 4000 jaar om KELT-4A. Het hele gezelschap is ongeveer 700 lichtjaar van ons verwijderd.

Vanaf de planeet gezien ziet de ster KELT-4A er ongeveer veertig zo groot uit als de zon voor ons. De twee andere sterren staan zo ver weg dat ze niet meer licht geven dan onze (volle) maan. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161247513
06-04-2016

Jonge verweesde gasplaneet ontdekt

ef5349a360fcbd7206c8499ee9ed2bdc.jpg
‘Weesplaneet’ 2MASS J1119–1137 maakt deelt uit van deze jongste sterrenhoop in de omgeving van de zon: de TW Hydrae-associatie.

Een team van Amerikaanse en Canadese astronomen heeft een van de jongste en helderste ‘weesplaneten’ ontdekt die ooit in de relatief naaste omgeving van de zon zijn waargenomen. Het hemellichaam, dat de aanduiding 2MASS J1119-1137 draagt, heeft vier tot acht keer zoveel massa als de planeet Jupiter.

Een weesplaneet is een planeet die niet (meer) in een baan om een ster draait, maar op drift is geraakt. Waarnemingen met de 6,5-meter Baade-telescoop in Chili hebben laten zien dat 2MASS J1119-1137 behoort tot een jonge sterrenhoop in het sterrenbeeld Waterslang. Deze ’TW Hydrae-associatie’, die 95 lichtjaar van ons verwijderd is, bestaat uit enkele tientallen sterren waarvan de leeftijd op 10 miljoen jaar wordt geschat. Ook 2MASS J1119-1137 zal dus ongeveer zo oud zijn.

Dankzij deze jonge leeftijd is de planeet een sterke bron van infraroodstraling. Planeten zijn kort na hun ontstaan heel warm en koelen daarna geleidelijk af. Als 2MASS J1119-1137 beduidend ouder zou zijn dan 10 miljoen jaar, zou hij veel minder helder zijn in het infrarood dan nu het geval is.

Maar ondanks zijn jonge leeftijd is 2MASS J1119-1137 niet de helderste weesplaneet die tot nu toe is ontdekt. Die eer komt toe aan PSO J318.5-22, een planeet die weliswaar ruim twee keer zo oud is, maar veel langzamer afkoelt omdat hij aanzienlijk meer massa heeft. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  donderdag 7 april 2016 @ 12:02:49 #26
172669 Papierversnipperaar
Cafeïne is ook maar een drug.
pi_161251004
quote:
0s.gif Op donderdag 7 april 2016 09:11 schreef ExperimentalFrentalMental het volgende:
06-04-2016

Jonge verweesde gasplaneet ontdekt

[ afbeelding ]
‘Weesplaneet’ 2MASS J1119–1137 maakt deelt uit van deze jongste sterrenhoop in de omgeving van de zon: de TW Hydrae-associatie.

Een team van Amerikaanse en Canadese astronomen heeft een van de jongste en helderste ‘weesplaneten’ ontdekt die ooit in de relatief naaste omgeving van de zon zijn waargenomen. Het hemellichaam, dat de aanduiding 2MASS J1119-1137 draagt, heeft vier tot acht keer zoveel massa als de planeet Jupiter.

Een weesplaneet is een planeet die niet (meer) in een baan om een ster draait, maar op drift is geraakt. Waarnemingen met de 6,5-meter Baade-telescoop in Chili hebben laten zien dat 2MASS J1119-1137 behoort tot een jonge sterrenhoop in het sterrenbeeld Waterslang. Deze ’TW Hydrae-associatie’, die 95 lichtjaar van ons verwijderd is, bestaat uit enkele tientallen sterren waarvan de leeftijd op 10 miljoen jaar wordt geschat. Ook 2MASS J1119-1137 zal dus ongeveer zo oud zijn.

Dankzij deze jonge leeftijd is de planeet een sterke bron van infraroodstraling. Planeten zijn kort na hun ontstaan heel warm en koelen daarna geleidelijk af. Als 2MASS J1119-1137 beduidend ouder zou zijn dan 10 miljoen jaar, zou hij veel minder helder zijn in het infrarood dan nu het geval is.

Maar ondanks zijn jonge leeftijd is 2MASS J1119-1137 niet de helderste weesplaneet die tot nu toe is ontdekt. Die eer komt toe aan PSO J318.5-22, een planeet die weliswaar ruim twee keer zo oud is, maar veel langzamer afkoelt omdat hij aanzienlijk meer massa heeft. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Is dit niet in feite een bruine dwerg?
Free Assange! Hack the Planet
Op dinsdag 6 januari 2009 19:59 schreef Papierversnipperaar het volgende:
De gevolgen van de argumenten van de anti-rook maffia
  donderdag 7 april 2016 @ 12:48:52 #27
379282 Woods
Ich Bin Ein Berliner
pi_161252409
quote:
7s.gif Op donderdag 7 april 2016 12:02 schreef Papierversnipperaar het volgende:

[..]

Is dit niet in feite een bruine dwerg?
Scientias meldt:
quote:
Een andere mogelijkheid is dat het mislukte sterren zijn, oftewel sterren die niet zwaar genoeg zijn om kernfusie op gang te brengen.
quote:
Hoewel deze solitaire exoplaneet even groot is als Jupiter, is de planeet wel zo’n acht keer zwaarder.
woensdag 6 mei 2015 17:54 schreef Libertarisch het volgende:
Helaas pindakaas dan, het leven is hard. Je kunt niet iedereen blijven begeleiden alsof het kinderen zijn, je zult het zelf moeten doen.
pi_161366478
11-04-2016

Ruimtetelescoop Kepler in de problemen
*
media_xll_8564781.jpg
Een illustratie van ruimtetelescoop Kepler. © ap.

Ruimtevaart NASA's ruimtetelescoop Kepler, die al jaren succesvol de ruimte afspeurt naar planeten die veel op de aarde lijken, is in nood. Daardoor dreigt de ruimtemissie gevaar te lopen.

Tijdens een routinecontrole werd donderdag duidelijk dat de ruimtetelescoop in de noodmodus is gegaan. Dat is de laagste 'stand' waarin het apparaat functioneert. De modus wordt pas ingeschakeld als het ruimtevaartuig in serieuze problemen zit. De noodmodus is bedoeld om meer schade te voorkomen, maar is ook het meest brandstofverbruikend.

Volgens NASA was Kepler enkele dagen eerder nog volledig operationeel. Het is onduidelijk waardoor de problemen worden veroorzaakt en of NASA erin zal slagen de satelliet weer tot leven te wekken. Het opsporen en oplossen van het probleem kan veel tijd kosten, omdat de planeet 121 miljoen kilometer is verwijderd van het missiecontrolecentrum. Het kost ieder signaal dertien minuten om die afstand te overbruggen.

Aardse planeten

Kepler werd in 2009 op een missie gestuurd om planeten te ontdekken die rondom andere sterren dan de zon draaien. In de jaren die volgden ontdekte de ruimtetelescoop meer dan duizend van deze zogenoemde exoplaneten, waaronder twaalf leefbare aardse planeten die erg op de aarde lijken. Dankzij Kepler heeft de studie naar exoplaneten een enorme stap gemaakt.

Kepler kwam in 2013 ook al in de problemen, waardoor de eerste missie moest worden afgebroken. Het team slaagde er toen in het ruimtevaartuig op een tweede missie te sturen. Kepler zat middenin de tweede missie toen hij in de noodmodus belandde.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161366486
11-04-2016

Ruimtetelescoop Kepler weer operationeel na dagenlange storing

b5a7142bf0d2a511f86ad3b31ff7f65f.jpg
NASA-satelliet Kepler in actie. (NASA/JPL-Caltech)

De Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler is weer stabiel, na een storing die een paar dagen heeft geduurd. Kepler heeft geschiedenis geschreven door de ontdekking van enkele duizenden exoplaneet-kandidaten tussen 2009 en 2013, toen aan de oorspronkelijke missie een einde kwam als gevolg van het uitvallen van gyroscopen. Momenteel maakt Kepler - in een andere operationele modus - nog steeds jacht op planeten bij andere sterren, als onderdeel van de K2-missie.

Op 7 april ontdekten vluchtleiders dat de ruimtetelescoop zichzelf in een veilige 'emergency modus' had gezet, ongeveer 14 uur voordat Kepler op het centrum van het Melkwegstelsel gericht zou worden. Op 11 april is het radiocontact met de ruimtetelescoop weer hersteld. Er is een onderzoek gaande naar de mogelijke oorzaak van de storing. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161366507
11-04-2016

Speurtocht naar exoplaneten verfijnd door nieuwe methode

19e7262e25dacdf0bddd739e72dfe6ba.jpg
Illustratie van een exoplaneet.

Amerikaanse sterrenkundigen hebben aangetoond dat de speurtocht naar exoplaneten - planeten bij andere sterren dan de zon - verfijnd kan worden door ook metingen te verrichten op nabij-infrarode golflengten. Dat schrijven ze in The Astrophysical Journal.

Een groot deel van alle bekende exoplaneten is gevonden met behulp van de zogeheten radiale-snelheidstechiek. De planeet veroorzaakt minieme periodieke schommelingen in de radiale snelheid van zijn moederster (de snelheid langs de gezichtslijn, dus naar ons toe of van ons af), en die verraden zich in het spectrum van de ster. Structuren op het oppervlak van de ster, zoals grote zonnevlekken, kunnen de metingen echter verstoren, vooral bij kleine dwergsterren: het lijkt dan alsof er een klein 'planeetsignaal' in het spectrum aanwezig is terwijl dat in werkelijkheid niet het geval is.

De astronomen hebben nu laten zien dat deze 'false positives' grotendeels voorkomen kunnen worden door ook radiale-snelheidsmetingen te verrichten op nabij-infrarode golflengten. Een echt planeetsignaal is op elke golflengte even sterk, maar het storende effect van zonnevlekken is niet op elke golflengte hetzelfde. De nabij-infrarode metingen waren tot op heden altijd moeilijk omdat spectra op deze golflengten minder precies gekalibreerd kunnen worden.

Met de NASA Infrared Telescope Facility op Mauna Kea, Hawaii, zijn nu nabij-infrarode waarnemingen verricht aan 32 dwergsterren. Daarbij is het bestaan van enkele bekende exoplaneten en dubbelsterbegeleiders bevestigd, en zijn ook een paar nieuwe planeetkandidaten gevonden. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161890916
02-05-2016

Drie mogelijk bewoonbare planeten ontdekt op slechts veertig lichtjaar van aarde

media_xll_8625360.jpg
© Twitter.

Een internationaal team van astronomen onder leiding van wetenschappers van de Luikse Universiteit (ULg) heeft op slechts veertig lichtjaar van ons in het sterrenbeeld Waterman drie levensvatbare exoplaneten gevonden. Dat hebben de ULg en de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO, parallel met een publicatie in het vakblad Nature, meegedeeld. Het zijn tot nu toe de beste plaatsen om (met de huidige technologie) te zoeken naar leven buiten ons zonnestelsel.

De astronomen vonden het planetair systeem met de TRAPPIST-robottelesoop van het ESO-observatorium in het Chileense La Silla, waarna andere telescopen de ontdekking bevestigden. De drie planeten draaien rond een ster die veel kleiner, kouder en roder is dan onze Zon. Het hemellichaam, 2MASS J2062928-0502285 alias nu ook TRAPPIST-1, is nauwelijks iets groter dan "onze" Jupiter. Dergelijke ultra-koude dwergsterren komen in onze Melkweg zeer frequent voor, meer dan sterren die op onze Zon gelijken. Tot nu toe waren er rond dergelijke dwergsterren geen planeten gevonden (omdat de onderzoeksprogramma's zich richtten op grotere, zwaardere en warmere sterren, zegt de Luikse Universiteit).

De drie gevonden exoplaneten lijken qua grootte en temperatuur op Venus en de Aarde. In theorie bestaat de mogelijkheid dat er vloeibaar water op hun oppervlak is.

De twee dichtst tot de - met het blote oog niet zichtbare - ster staande planeten hebben slechts 36 en 58 uur nodig voor een omloop. Van de derde is de afstand nog niet uitgemaakt, maar één baan zou ook slechts 4,5 tot 73 dagen duren, aldus de ESO.

Leven mogelijk

Volgens de Luikse wetenschapper Julien de Wit kunnen er temperaturen heersen die, althans op minstens een deel van het oppervlak, leven mogelijk kunnen maken.

De massa van het drietal is nog onbekend, waardoor ook hun interne samenstelling onzeker is. Maar volgens teamleider Michaël Gillon "mag men zich aan van alles verwachten".

De ontdekking is des te meer van belang omdat de studie van de atmosfeer van deze planeten buiten ons zonnestelsel binnen het bereik is van de huidige generatie telescopen.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_161893544
't voordeel van dit soort sterren, is dat ze (naar alle waarschijnlijkheid) heel erg lang mee zullen gaan.

Waren geloof ik ook nadelen (iets met instabiliteit wat uitstoot van de ster betreft?), maar kan ze me even niet meer herinneren.
Burn it to the ground.
Hokjesdenken is de patat met mayo van de cognitieve haute cuisine.
Iemand kapot maken is heel makkelijk. iemand weer helen...dat is pas een uitdaging!
pi_162088864
10-05-2016

Kepler bevestigt bestaan van 1284 nieuwe exoplaneten

e09df149641816131c18c8be2ac2fb62.jpg
Visualisatie van verschillende exoplaneten die door Kepler zijn ontdekt. (NASA)

Een gedetailleerde analyse van metingen van de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler heeft het bestaan van 1284 nieuwe exoplaneten bevestigd. In totaal zijn er nu ruim 3200 planeten bij andere sterren bekend; 2325 daarvan zijn ontdekt door Kepler.

Sterrenkundigen hebben een nieuwe, statistische analysemethode toegepast op de Kepler-catalogus van juli 2015, waarin 4302 'kandidaatplaneten' voorkomen. Voor 1284 van die kandidaten is het meer dan 99% zeker dat het daadwerkelijk om een echte planeet gaat. Voor 1327 kandidaten luidde het oordeel 'waarschijnlijk wel'; voor 707 kandidaten 'waarschijnlijk niet'. Bovendien werden 984 planeten bevestigd die eerder al op een andere manier waren geverifieerd.

Kepler werd gelanceerd in maart 2009 en hield vier jaar lang 150.000 sterren in het oog, op zoek naar minieme periodieke helderheidsdipjes die veroorzaakt worden door rondcirkelende planeten - wanneer zo'n exoplaneet gezien vanaf de aarde voor zijn moederster langs beweegt, wordt een klein beetje sterlicht onderschept. Elke door Kepler gevonden planeetkandidaat moet echter wel op een andere wijze geverifieerd worden voordat hij officieel het etiketje 'exoplaneet' krijgt opgeplakt.

Van de nieuw ontdekte planeten zou het in 550 gevallen kunnen gaan om rotsachtige planeten die qua grootte enigszins vergelijkbaar zijn met de aarde. Negen daarvan bevinden zich in de zogeheten bewoonbare zone van hun moederster, waar de temperatuur goed is voor het bestaan van vloeibaar water. In totaal zijn er nu 21 min of meer aardeachtige planeten bekend die in de bewoonbare zone rond hun moederster cirkelen.

De nieuwe ontdekkingen zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_162556843
26-05-2016

Verre exoplaneet zou best eens leefbaar kunnen zijn

fd9cc5784cecbb92d93188b075017b3e.jpg
Artist's impression van de exoplaneet Kepler 62-f. (NASA Ames/JPL-Caltech/T. Pyle)

Volgens Amerikaanse astronomen is er een goede kans dat de in 2013 ontdekte exoplaneet Kepler-62f ‘leefbaar’ is, dat wil zeggen: vloeibaar water op zijn oppervlak heeft. Dat blijkt uit computersimulaties waarbij diverse combinaties van atmosferische samenstelling en baanvorm voor de planeet zijn doorgerekend.

Kepler-62f draait, samen met vier andere planeten, om een 1200 lichtjaar verre ster in het sterrenbeeld Lier. Het enige wat we met zekerheid over de planeet kunnen zeggen, is dat hij ongeveer 40 procent groter is dan de aarde en in 267 dagen om zijn ster draait. Maar wat de vorm van zijn omloopbaan is en welke samenstelling zijn (eventuele!) atmosfeer heeft, is onduidelijk.

Uit de computersimulaties blijkt echter dat er tal van atmosferische samenstellingen denkbaar zijn die de planeet warm genoeg zouden maken om water over zijn oppervlak te laten stromen. De belangrijkste voorwaarde is dat die atmosfeer minstens zoveel koolstofdioxide bevat als de aardatmosfeer. Anders blijft al het water op de planeet hoe dan ook bevroren.

Het ‘leefbaarst’ zou Kepler-62f zijn wanneer de dichtheid van zijn atmosfeer drie tot vijf keer zo groot is als die van de aardatmosfeer en volledig uit koolstofdioxide bestaat. Ook met minder kan de planeet toe, maar dan moet zijn baan hem wel regelmatig dichter bij zijn moederster brengen. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_162556855
26-05-2016

Reuzenplaneet ontdekt bij zeer jonge ster

3e530948adb3901d1ae13371f9e0be73.jpg
Bij de zoektocht naar een planeet bij de ster CI Tau is gebruik gemaakt van de Harlan J. Smith Telescope van de universiteit van Texas in Austin. (Ethan Tweedie Photography)

Amerikaanse astronomen hebben een reuzenplaneet ontdekt die op geringe afstand om een ster cirkelt. Deze ster is zo jong dat hij nog omgeven is door een schijf van gas en stof – het restant van de gaswolk waaruit hij is ontstaan.

Decennialang zijn astronomen ervan uitgegaan dat de vorming van een Jupiter-achtige planeet minimaal tien miljoen jaar in beslag neemt. Daar zijn de laatste jaren echter steeds meer twijfel over ontstaan.

De nu ontdekte planeet – CI Tau b – heeft minstens acht keer zoveel massa als Jupiter en draait om een ster op 450 lichtjaar van de aarde die niet veel ouder kan zijn dan twee miljoen jaar. Het lijkt er dus op dat de vorming van zo’n kolossale planeet helemaal niet lang hoeft te duren.

De ster CI Tau maakt deel uit van een stervormingsgebied in het sterrenbeeld Stier. De astronomen hebben in datzelfde stervormingsgebied nog meer jonge sterren onderzocht, en daarbij zijn aanwijzingen gevonden dat hier nog meer jonge reuzenplaneten te vinden zijn. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_163274351
23-06-2016

Astronomen ontdekken ‘onmogelijke’ planeet

4906283e38bc7c4fcd6db445e3945798.jpg
De afmetingen van de subreuzenster K2-39 en zijn planeet, vergeleken met de zon. (Vincent Van Eylen/Aarhus University)

Een internationaal team van astronomen, onder leiding van de Belg Vincent Van Eylen, heeft een forse planeet ontdekt die op zo’n geringe afstand om zijn moederster draait, dat hij allang verwoest zou moeten zijn. De planeet, die de aanduiding K2-39b heeft gekregen, is ontdekt met de Amerikaanse Kepler-satelliet.

Uit de Kepler-gegevens blijkt dat de exoplaneet ongeveer acht keer zo groot is als de aarde. Vervolgonderzoek met de HARPS-spectrograaf van de 3,6-meter telescoop van de ESO-sterrenwacht op La Silla (Chili) heeft uitgewezen dat zijn massa vijftig aardmassa’s bedraagt. Het meest intrigerende is echter zijn omlooptijd: een rondje om de ster kost hem nog geen vijf dagen.

Daaruit leiden de astronomen af dat K2-39b nog geen 10 miljoen kilometer van zijn moederster verwijderd is. Daarbij komt nog dat die ster een sterk opgezwollen versie van onze zon is. Rond zulke sterren worden slechts zelden planeten met korte omlooptijden aangetroffen, wat tot de hypothese heeft geleid dat ze op geringe afstand van hun ster simpelweg bezwijken aan de getijdenkrachten.

Waarom K2-39b zich wel heeft weten te handhaven, is nog onduidelijk. Berekeningen laten in elk geval zien dat deze situatie niet veel langer dan 150 miljoen jaar kan duren. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_163453258
01-07-2016

Nieuw vijfvoudig planetenstelsel ontdekt

14-335_0.jpg
Deze artist’s impression toont NASA’s ‘planetenjager’ Kepler, die aan een tweede leven is begonnen. (NASA Ames/JPL-Caltech/T Pyle)

Helderheidsmetingen van de ster HIP 41378, uitgevoerd door de Amerikaanse Kepler-satelliet, laten zien dat er minstens vijf planeten rond deze ster draaien. De grootste van het vijftal is ongeveer zo groot als de planeet Jupiter, de twee kleinsten zijn kleiner dan Neptunus.

HIP 41378 staat in het sterrenbeeld Kreeft en is ongeveer 520 lichtjaar van ons verwijderd. De ster is iets heter en 40 procent groter dan de zon, en heeft ongeveer 15 procent meer massa.

Het om haar heen cirkelende planetenstelsel lijkt in de verste verte niet op ons zonnestelsel. Hun omlooptijden variëren van ruim twee weken tot ongeveer 1 jaar. Verplaatst naar ons zonnestelsel zou het hele gezelschap dus binnen de aardbaan passen.

De metingen zijn gedaan nadat de Kepler-satelliet in 2013 problemen kreeg met zijn standregelsysteem. Daar is een slimme oplossing voor gevonden, maar helemaal stabiel is de satelliet nog niet. Maar speciale computeralgoritmes kunnen de ‘ruis’ die daardoor in de metingen optreedt onderdrukken. (EE)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
  zondag 3 juli 2016 @ 16:51:50 #38
19440 Maanvis
Centuries in a Lifetime
pi_163488326
Voor diegenen geïnteresseerd in accurate fictionele exoplaneten (en hoe die stelsels dan werken) raad ik dit youtube kanaal aan :) https://www.youtube.com/channel/UCeh-pJYRZTBJDXMNZeWSUVA
... This action will have consequences ...
"If Tetris has taught me anything, it's that errors pile up and accomplishments disappear"
pi_163574531
06-07-2016

Planeet met drie zonnen ontdekt


media_xll_8856722.jpg
© photo news.

Wetenschap Astronomen hebben voor het eerst een planeet (buiten ons zonnestelsel) ontdekt met drie zonnen, zo heeft de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO vandagag bekendgemaakt, parallel met een publicatie in het wetenschappelijke vakblad Science.

De thuisplaneet van Star Wars-held Luke Skywalker - Tatooine - is een vreemde wereld met twee zonnen aan de hemel. Maar nu hebben astronomen een nóg vreemdere wereld ontdekt.

Onder leiding van de Universiteit van Arizona stootten de astronomen met de VLT-telescoop van de ESO in Chili immers op planeet HD 131399Ab. Het is een uniek object: zijn omloopbaan om de helderste van de drie sterren is verreweg de wijdste die ooit in een meervoudig stersysteem is waargenomen. Zulke banen zijn vaak instabiel, vanwege de complexe en veranderlijke zwaartekrachtsaantrekking van de beide andere sterren in het systeem. Dat hier ook planeten in stabiele banen zouden worden aangetroffen gold als zeer onwaarschijnlijk, zegt de ESO.

HD 131399Ab staat op een afstand van ongeveer 320 lichtjaar in het sterrenbeeld Centaurus. Met een leeftijd van ongeveer 16 miljoen jaar behoort hij tot de jongste exoplaneten die tot nu toe zijn ontdekt. Bovendien is het één van de weinige planeten waar directe opnamen van zijn gemaakt. Binnen deze laatste categorie is hij een van de 'koudste' (580 °C) en 'zwaarste' (4 Jupitermassa's).

Helft van de tijd te zien

Gedurende ongeveer de helft van elke planeetomloop, die 550 aardse jaren duurt, zijn er drie sterren aan de hemel te zien. De zwakkere twee staan altijd veel dichter bij elkaar; hun schijnbare afstand tot de helderste ster verandert in de loop van het jaar. Op het hemellichaam is het dus soms gedurende meer dan een mensenleven de hele dag door licht en vinden er dagelijks drie zonsopgangen en -ondergangen plaats.

Hoewel de precieze baan die de planeet ten opzichte van zijn moedersterren volgt pas vast te stellen is als er meer langetermijnwaarnemingen beschikbaar zijn, wijzen simulaties erop dat de dubbelster, bestaande uit de wat lichtere sterren HD 131399B en -C, op een afstand van ongeveer 300 AE (300 keer de gemiddelde afstand Zon-Aarde) om HD 131399A cirkelt. Deze laatste - de helderste van het gezelschap - heeft tachtig procent meer massa dan de Zon. De sterren B en C wentelen om elkaar op een onderlinge afstand die vergelijkbaar is met de afstand Zon-Saturnus.

Onverwacht

Volgens dit scenario beweegt planeet HD 131399Ab op een afstand van ongeveer 80 AE om de ster A - dat is ongeveer twee keer de afstand Zon-Pluto en ongeveer een derde van de afstand tussen ster A en de dubbelster B/C. Er zijn evenwel ook andere baanscenario's mogelijk.

De onverwachte ontdekking wijst er voorts op dat zulke systemen vaker voorkomen dan gedacht, zegt de ESO nog.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_163848776
18-07-2016

Honderd nieuwe exoplaneten, waaronder vier 'aardes' rond één dwergster

b328d4eea87582c95b5bac2d9c70711a.jpg
De vier waarnemingsvelden van Kepler, met op de voorgrond de telescopen van het Mauna Kea-observatorium. (Karen Teramura (IfA)/Miloslav Druckmüller (NASA))

Met NASA's ruimtetelescoop Kepler zijn 104 nieuwe exoplaneten gevonden - planeten bij andere sterren dan de zon. De nieuwe oogst is het resultaat van een nauwe samenwerking met grote telescopen op aarde. Tijdens zijn vervolgmissie K2 heeft Kepler (gelanceerd in 2009) in vijf verschillende gebieden aan de hemel 197 nieuwe kandidaatplaneten ontdekt; dankzij precisiewaarnemingen met onder andere de Keck-telescoop op Hawaii, de twee Gemini-telescopen op Hawaii en in Chili en de Large Binocular Telescope in Arizona kon van 104 kandidaten met zekerheid worden vastgesteld dat het daadwerkelijk om planeten gaat. De nieuwe ontdekkingen zijn gepubliceerd in The Astrophysical Journal Supplement Series.

Kepler ontdekt exoplaneten doordat zij een klein beetje licht van hun moederster onderscheppen wanneer ze - gezien vanaf de aarde - eens per omloop voor die ster langs bewegen. Tijdens de oorspronkelijke Kepler-missie (2009-2013) werd één gebied aan de sterrenhemel continu in het oog gehouden, en werden vooral planeten ontdekt bij zonachtige sterren op vaak honderden lichtjaren afstand. In de vervolgmissie (noodzakelijk geworden wegens een probleem met de standregeling van de telescoop) worden verschillende gebieden aan de hemel waargenomen, en richt Kepler zich meer op relatief nabijgelegen dwergsterren - de talrijkste sterren in het Melkwegstelsel.

Rond één van die rode dwergsterren (K2-72 genoemd) zijn nu zelfs vier planeten ontdekt die zo goed als zeker uit gesteenten en metalen bestaan; ze zijn tussen de 20 en 50 procent groter dan de aarde. Doordat ze in kleine banen rond de koele moederster bewegen (kleiner dan de baan van Mercurius om de zon; de omlooptijden liggen tussen 5,58 en 24,16 dagen) is de temperatuur op deze aardeachtige planeten toch hoog genoeg om het bestaan van vloeibaar water - en misschien van leven - mogelijk te maken. Van de 104 nieuw ontdekte planeten zijn er in totaal 37 kleiner dan twee maal de middellijn van de aarde. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_163934084
hubble-trappist.jpg
This artist's illustration shows two Earth-sized planets, TRAPPIST-1b and TRAPPIST-1c, passing in front of their parent red dwarf star, which is much smaller and cooler than our sun. NASA's Hubble Space Telescope looked for signs of atmospheres around these planets.


NASA’s Hubble Telescope Makes First Atmospheric Study of Earth-Sized Exoplanets

Using NASA’s Hubble Space Telescope, astronomers have conducted the first search for atmospheres around temperate, Earth-sized planets beyond our solar system and found indications that increase the chances of habitability on two exoplanets.

Specifically, they discovered that the exoplanets TRAPPIST-1b and TRAPPIST-1c, approximately 40 light-years away, are unlikely to have puffy, hydrogen-dominated atmospheres usually found on gaseous worlds.

“The lack of a smothering hydrogen-helium envelope increases the chances for habitability on these planets,” said team member Nikole Lewis of the Space Telescope Science Institute (STScI) in Baltimore. “If they had a significant hydrogen-helium envelope, there is no chance that either one of them could potentially support life because the dense atmosphere would act like a greenhouse.”

Julien de Wit of the Massachusetts Institute of Technology in Cambridge, Massachusetts, led a team of scientists to observe the planets in near-infrared light using Hubble’s Wide Field Camera 3. They used spectroscopy to decode the light and reveal clues to the chemical makeup of an atmosphere. While the content of the atmospheres is unknown and will have to await further observations, the low concentration of hydrogen and helium has scientists excited about the implications.

“These initial Hubble observations are a promising first step in learning more about these nearby worlds, whether they could be rocky like Earth, and whether they could sustain life,” says Geoff Yoder, acting associate administrator for NASA’s Science Mission Directorate in Washington. “This is an exciting time for NASA and exoplanet research.”

The planets orbit a red dwarf star at least 500 million years old, in the constellation of Aquarius. They were discovered in late 2015 through a series of observations by the TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope (TRAPPIST), a Belgian robotic telescope located at ESA’s (European Space Agency’s) La Silla Observatory in Chile.

TRAPPIST-1b completes a circuit around its red dwarf star in 1.5 days and TRAPPIST-1c in 2.4 days. The planets are between 20 and 100 times closer to their star than the Earth is to the sun. Because their star is so much fainter than our sun, researchers think that at least one of the planets, TRAPPIST-1c, may be within the star’s habitable zone, where moderate temperatures could allow for liquid water to pool.


On May 4, astronomers took advantage of a rare simultaneous transit, when both planets crossed the face of their star within minutes of each other, to measure starlight as it filtered through any existing atmosphere. This double-transit, which occurs only every two years, provided a combined signal that offered simultaneous indicators of the atmospheric characters of the planets.

The researchers hope to use Hubble to conduct follow-up observations to search for thinner atmospheres, composed of elements heavier than hydrogen, like those of Earth and Venus.

“With more data, we could perhaps detect methane or see water features in the atmospheres, which would give us estimates of the depth of the atmospheres,” said Hannah Wakeford, the paper’s second author, at NASA’s Goddard Space Flight Center in Greenbelt, Maryland.

Observations from future telescopes, including NASA’s James Webb Space Telescope, will help determine the full composition of these atmospheres and hunt for potential biosignatures, such as carbon dioxide and ozone, in addition to water vapor and methane. Webb also will analyze a planet’s temperature and surface pressure – key factors in assessing its habitability.

“These Earth-sized planets are the first worlds that astronomers can study in detail with current and planned telescopes to determine whether they are suitable for life,” said de Wit. “Hubble has the facility to play the central atmospheric pre-screening role to tell astronomers which of these Earth-sized planets are prime candidates for more detailed study with the Webb telescope.”
“The fundamental cause of the trouble in the modern world today is that the stupid are cocksure while the intelligent are full of doubt.”— Bertrand Russell
pi_164820085
Planeet gevonden in leefbare zone bij dichtstbijzijnde ster

woensdag 24 augustus 2016, 19:00

eso1629a.jpg

Astronomen hebben mede met behulp van ESO-telescopen duidelijk bewijs gevonden van een planeet die draait om Proxima Centauri, de dichtstbijzijnde ster vanaf de aarde. Deze langgezochte wereld, die de naam Proxima b heeft gekregen, draait in 11 dagen rond zijn koele rode moederster en heeft een temperatuur waarbij vloeibaar water op het oppervlak mogelijk is. De rotsachtige wereld is iets zwaarder dan de aarde. Het is de dichtstbijzijnde exoplaneet en het kan ook de meest nabije woonplaats zijn voor leven buiten ons zonnestelsel. Het artikel dat deze vondst beschrijft, staat in het tijdschrift Nature van 25 augustus 2016.
Op een afstand van iets meer dan vier lichtjaar van ons zonnestelsel bevindt zich een rode dwergster met de naam Proxima Centauri. Het is, de naam proxima (nabij) verraadt het al, de dichtstbijzijnde ster gezien vanaf de aarde als we de zon niet meetellen. Deze koele ster in het zuidelijke sterrenbeeld Centaur is te zwak om met het blote oog te zien en wordt overstraald door de heldere dubbelster Alpha Centauri AB.
In de eerste helft van 2016 werd Proxima Centauri regelmatig bestudeerd met de HARPS-spectrograaf op de ESO 3,6-meter telescoop op La Silla in Chili. Tegelijkertijd werd de ster in de gaten gehouden door andere telescopen op de wereld. Dit gebeurde tijdens de zogenoemde Pale Red Dot-campagne. Een team onder leiding van Guillem Anglada van Queen Mary University of London, keek of de ster minuscule schommelingen vertoonde. Die schommelingen kunnen veroorzaakt worden door de zwaartekracht van een mogelijke planeet in een baan om de ster.
De voortgang van de campagne werd tussen half januari en april 2016 met het publiek gedeeld op de Pale Red Dot-website en via social media. Naast de resultaten verschenen ook talloze populairwetenschappelijke artikelen van de hand van specialisten van over de hele wereld.
Guillem Anglada-Escudé legt de achtergrond uit van de unieke zoektocht: “De eerste aanwijzingen voor een mogelijke planeet ontstonden al in 2013, maar toen waren de waarnemingen niet overtuigend genoeg. Sindsdien hebben we hard gewerkt om met de hulp van ESO en anderen meer waarnemingen te doen. We zijn ongeveer twee jaar geleden begonnen met het plannen van de Pale Red Dot-campagne.”
De Pale Red Dot-gegevens, gecombineerd met eerdere waarnemingen van ESO- en andere sterrenwachten, onthulden een helder signaal: soms komt Proxima Centauri met ongeveer 5 kilometer per uur (menselijke wandelsnelheid) naar de aarde toe en soms verwijdert hij zich met dezelfde snelheid. Dit regelmatige patroon van de veranderende radiële snelheid herhaalt zich elke 11,2 dagen. Nauwkeurige analyse van de resulterende kleine Dopplerverschuivingen wijzen op de aanwezigheid van een planeet met ten minste 1,3 keer de massa van de aarde die rond Proxima Centauri draait op een afstand van ongeveer 7 miljoen kilometer (slechts 5% van de afstand aarde-zon).
Guillem Anglada-Escudé vertelt over de opwinding van de laatste paar maanden: "Ik checkte de consistentie van het signaal elke dag tijdens de 60 nachten van de Pale Red Dot-campagne. De eerste 10 waren veelbelovend, de eerste 20 kwamen overeen met de verwachtingen en op dag 30 waren de resultaten behoorlijk onherroepelijk en begonnen we ons artikel te schrijven!"
Rode dwergen zoals Proxima Centauri zijn zulke actieve sterren dat het ook kan lijken alsof er een planeet aanwezig is terwijl dat niet het geval is. Om deze mogelijkheid uit te sluiten, bestudeerde het team hoe de helderheid van de ster veranderde tijdens de meetcampagne. De onderzoekers gebruikten hiervoor de ASH2-telescoop van het San Pedro de Atacama Celestial Explorations Observatory in Chili en het netwerk van telescopen van het Las Cumbres Observatory. Als de ster een van zijn grillige uitbarstingen had, lieten de onderzoekers de gegevens over de schommelingen weg uit hun meetreeks.
Hoewel de planeet Proxima b dichterbij zijn ster staat dan Mercurius bij de zon is de ster een stuk zwakker dan de zon. Daarom bevindt Proxima b zich toch in de leefbare zone rond zijn ster en heeft de planeet een geschatte oppervlaktetemperatuur waarbij het voorkomen van vloeibaar water mogelijk kan zijn. Ondanks de baan van Proxima b rond zijn ster, kunnen de omstandigheden op het oppervlak sterk beïnvloed zijn door de uv- en röntgenstraling die van de ster komen. Die straling is veel intenser dan wat de aarde van de zon voor zijn kiezen krijgt.
Twee andere wetenschappelijke artikelen gaan in op de leefbaarheid van Proxima b en het mogelijke klimaat op de planeet. Het lijkt erop dat vloeibaar water alleen op het oppervlak aanwezig kan zijn in de zonnigste gebieden. Als er sprake is van synchrone rotatie (zoals onze maan rond de aarde draait), dan kan er vloeibaar water zijn op de helft die naar de ster toe is gericht. Als er sprake is van 3:2 resonantierotatie (zoals onze aarde rond de zon draait) dan kan er vloeibaar water zijn in de tropische gordel. De draaiing van planeet Proxima b, de sterke straling van de ster en de vormingsgeschiedenis van de planeet zorgen ervoor dat het klimaat nogal verschilt van dat op aarde en dat het onwaarschijnlijk is dat er op Proxima b seizoenen voorkomen.
Deze ontdekking van de planeet is het begin van uitgebreidere waarnemingen met de huidige instrumenten [5] en met de volgende generatie telescopen zoals de European Extremely Large Telescope (E-ELT). Proxima b zal een belangrijk doelwit zijn in de jacht naar het bewijs van leven elders in het heelal. Het Alpha Centaur-systeem is overigens al onderwerp van het StarShot-project, de eerste poging van de mensheid om naar een ander zonnestelsel te reizen.
Guillem Anglada-Escudé concludeert: "Er zijn al veel exoplaneten gevonden en er zullen er nog veel meer worden ontdekt, maar de zoektocht naar en de vondst van de dichtstbijzijnde aardachtige planeet is de grootste ervaring van mijn leven en voor velen van ons. Veel mensen zijn in meer of mindere mate betrokken geweest bij deze ontdekking. Het resultaat is een eerbetoon aan hen allemaal. De zoektocht naar leven op Proxima b is de volgende stap..."

Meer afbeeldingen, video's en informatie op de Nederlandstalige ESO-website.
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_164820215
ionicasmeets twitterde op woensdag 24-08-2016 om 19:13:02 Nu lichte paniek op die planeet: "De malloten van aarde hebben ons gevonden, stel noodplan B in werking." https://t.co/ZNy4fT7Eaf reageer retweet
_O-
DeLuna vindt me dik ;(
Op zondag 22 juni 2014 12:30 schreef 3rdRock het volgende:
pas als jullie gaan trouwen. nu ben je gewoon die Oom Rubber die met onze mama leuke dingen doet :)
  woensdag 24 augustus 2016 @ 19:55:48 #44
47122 ATuin-hek
theguyver's sidekick!
pi_164820955
quote:
0s.gif Op woensdag 24 augustus 2016 19:23 schreef -CRASH- het volgende:
Planeet gevonden in leefbare zone bij dichtstbijzijnde ster

woensdag 24 augustus 2016, 19:00

[ afbeelding ]

Astronomen hebben mede met behulp van ESO-telescopen duidelijk bewijs gevonden van een planeet die draait om Proxima Centauri, de dichtstbijzijnde ster vanaf de aarde. Deze langgezochte wereld, die de naam Proxima b heeft gekregen, draait in 11 dagen rond zijn koele rode moederster en heeft een temperatuur waarbij vloeibaar water op het oppervlak mogelijk is. De rotsachtige wereld is iets zwaarder dan de aarde. Het is de dichtstbijzijnde exoplaneet en het kan ook de meest nabije woonplaats zijn voor leven buiten ons zonnestelsel. Het artikel dat deze vondst beschrijft, staat in het tijdschrift Nature van 25 augustus 2016.
Op een afstand van iets meer dan vier lichtjaar van ons zonnestelsel bevindt zich een rode dwergster met de naam Proxima Centauri. Het is, de naam proxima (nabij) verraadt het al, de dichtstbijzijnde ster gezien vanaf de aarde als we de zon niet meetellen. Deze koele ster in het zuidelijke sterrenbeeld Centaur is te zwak om met het blote oog te zien en wordt overstraald door de heldere dubbelster Alpha Centauri AB.
In de eerste helft van 2016 werd Proxima Centauri regelmatig bestudeerd met de HARPS-spectrograaf op de ESO 3,6-meter telescoop op La Silla in Chili. Tegelijkertijd werd de ster in de gaten gehouden door andere telescopen op de wereld. Dit gebeurde tijdens de zogenoemde Pale Red Dot-campagne. Een team onder leiding van Guillem Anglada van Queen Mary University of London, keek of de ster minuscule schommelingen vertoonde. Die schommelingen kunnen veroorzaakt worden door de zwaartekracht van een mogelijke planeet in een baan om de ster.
De voortgang van de campagne werd tussen half januari en april 2016 met het publiek gedeeld op de Pale Red Dot-website en via social media. Naast de resultaten verschenen ook talloze populairwetenschappelijke artikelen van de hand van specialisten van over de hele wereld.
Guillem Anglada-Escudé legt de achtergrond uit van de unieke zoektocht: “De eerste aanwijzingen voor een mogelijke planeet ontstonden al in 2013, maar toen waren de waarnemingen niet overtuigend genoeg. Sindsdien hebben we hard gewerkt om met de hulp van ESO en anderen meer waarnemingen te doen. We zijn ongeveer twee jaar geleden begonnen met het plannen van de Pale Red Dot-campagne.”
De Pale Red Dot-gegevens, gecombineerd met eerdere waarnemingen van ESO- en andere sterrenwachten, onthulden een helder signaal: soms komt Proxima Centauri met ongeveer 5 kilometer per uur (menselijke wandelsnelheid) naar de aarde toe en soms verwijdert hij zich met dezelfde snelheid. Dit regelmatige patroon van de veranderende radiële snelheid herhaalt zich elke 11,2 dagen. Nauwkeurige analyse van de resulterende kleine Dopplerverschuivingen wijzen op de aanwezigheid van een planeet met ten minste 1,3 keer de massa van de aarde die rond Proxima Centauri draait op een afstand van ongeveer 7 miljoen kilometer (slechts 5% van de afstand aarde-zon).
Guillem Anglada-Escudé vertelt over de opwinding van de laatste paar maanden: "Ik checkte de consistentie van het signaal elke dag tijdens de 60 nachten van de Pale Red Dot-campagne. De eerste 10 waren veelbelovend, de eerste 20 kwamen overeen met de verwachtingen en op dag 30 waren de resultaten behoorlijk onherroepelijk en begonnen we ons artikel te schrijven!"
Rode dwergen zoals Proxima Centauri zijn zulke actieve sterren dat het ook kan lijken alsof er een planeet aanwezig is terwijl dat niet het geval is. Om deze mogelijkheid uit te sluiten, bestudeerde het team hoe de helderheid van de ster veranderde tijdens de meetcampagne. De onderzoekers gebruikten hiervoor de ASH2-telescoop van het San Pedro de Atacama Celestial Explorations Observatory in Chili en het netwerk van telescopen van het Las Cumbres Observatory. Als de ster een van zijn grillige uitbarstingen had, lieten de onderzoekers de gegevens over de schommelingen weg uit hun meetreeks.
Hoewel de planeet Proxima b dichterbij zijn ster staat dan Mercurius bij de zon is de ster een stuk zwakker dan de zon. Daarom bevindt Proxima b zich toch in de leefbare zone rond zijn ster en heeft de planeet een geschatte oppervlaktetemperatuur waarbij het voorkomen van vloeibaar water mogelijk kan zijn. Ondanks de baan van Proxima b rond zijn ster, kunnen de omstandigheden op het oppervlak sterk beïnvloed zijn door de uv- en röntgenstraling die van de ster komen. Die straling is veel intenser dan wat de aarde van de zon voor zijn kiezen krijgt.
Twee andere wetenschappelijke artikelen gaan in op de leefbaarheid van Proxima b en het mogelijke klimaat op de planeet. Het lijkt erop dat vloeibaar water alleen op het oppervlak aanwezig kan zijn in de zonnigste gebieden. Als er sprake is van synchrone rotatie (zoals onze maan rond de aarde draait), dan kan er vloeibaar water zijn op de helft die naar de ster toe is gericht. Als er sprake is van 3:2 resonantierotatie (zoals onze aarde rond de zon draait) dan kan er vloeibaar water zijn in de tropische gordel. De draaiing van planeet Proxima b, de sterke straling van de ster en de vormingsgeschiedenis van de planeet zorgen ervoor dat het klimaat nogal verschilt van dat op aarde en dat het onwaarschijnlijk is dat er op Proxima b seizoenen voorkomen.
Deze ontdekking van de planeet is het begin van uitgebreidere waarnemingen met de huidige instrumenten [5] en met de volgende generatie telescopen zoals de European Extremely Large Telescope (E-ELT). Proxima b zal een belangrijk doelwit zijn in de jacht naar het bewijs van leven elders in het heelal. Het Alpha Centaur-systeem is overigens al onderwerp van het StarShot-project, de eerste poging van de mensheid om naar een ander zonnestelsel te reizen.
Guillem Anglada-Escudé concludeert: "Er zijn al veel exoplaneten gevonden en er zullen er nog veel meer worden ontdekt, maar de zoektocht naar en de vondst van de dichtstbijzijnde aardachtige planeet is de grootste ervaring van mijn leven en voor velen van ons. Veel mensen zijn in meer of mindere mate betrokken geweest bij deze ontdekking. Het resultaat is een eerbetoon aan hen allemaal. De zoektocht naar leven op Proxima b is de volgende stap..."

Meer afbeeldingen, video's en informatie op de Nederlandstalige ESO-website.
Zo gaaf dit! :D
Egregious professor of Cruel and Unusual Geography
  Moderator donderdag 25 augustus 2016 @ 11:20:27 #45
27682 crew  Bosbeetle
terminaal verdwaald
pi_164837459
voor de geintreseerden van nature gekopieerd (niet verder vertellen)

SPOILER
Om spoilers te kunnen lezen moet je zijn ingelogd. Je moet je daarvoor eerst gratis Registreren. Ook kun je spoilers niet lezen als je een ban hebt.
En mochten we vallen dan is het omhoog. - Krang (uit: Pantani)
My favourite music is the music I haven't yet heard - John Cage
Water: ijskoud de hardste - Gehenna
LPs | CDs
pi_164838775
quote:
7s.gif Op donderdag 25 augustus 2016 11:20 schreef Bosbeetle het volgende:
voor de geintreseerden van nature gekopieerd (niet verder vertellen)

SPOILER
Om spoilers te kunnen lezen moet je zijn ingelogd. Je moet je daarvoor eerst gratis Registreren. Ook kun je spoilers niet lezen als je een ban hebt.
Dat is wel erg tof nieuws. *O*

Ik dacht direct een sonde naar toe sturen, maar als ik me goed herinner staat die ster 4,nogiets lichtjaar van ons vandaar en dat is (zo even een snelle schatting) zo'n 80.000 jaar reizen met onze snelste raket -O-
pi_164848153
quote:
0s.gif Op donderdag 25 augustus 2016 12:21 schreef Gehenna het volgende:

[..]

Dat is wel erg tof nieuws. *O*

Ik dacht direct een sonde naar toe sturen, maar als ik me goed herinner staat die ster 4,nogiets lichtjaar van ons vandaar en dat is (zo even een snelle schatting) zo'n 80.000 jaar reizen met onze snelste raket -O-
Ruimtemissie
Wetenschappers zijn al een tijdje aan het uitrekenen of een missie naar de 'ruimtebuurman' mogelijk is. Die zou over een jaar of twintig moeten vertrekken. Dankzij nieuwe technologieën zou een sonde razendsnel kunnen vliegen en maar ongeveer dertig jaar nodig hebben om de ster te bereiken.

http://www.rtlnieuws.nl/b(...)terbij-dan-we-denken

Deze zou er 20 jaar over doen
http://www.newscientist.n(...)r-proxima-b-vliegen/

[ Bericht 7% gewijzigd door -CRASH- op 25-08-2016 19:21:46 ]
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_164861350
quote:
0s.gif Op donderdag 25 augustus 2016 19:15 schreef -CRASH- het volgende:

[..]

Ruimtemissie
Wetenschappers zijn al een tijdje aan het uitrekenen of een missie naar de 'ruimtebuurman' mogelijk is. Die zou over een jaar of twintig moeten vertrekken. Dankzij nieuwe technologieën zou een sonde razendsnel kunnen vliegen en maar ongeveer dertig jaar nodig hebben om de ster te bereiken.

http://www.rtlnieuws.nl/b(...)terbij-dan-we-denken

Deze zou er 20 jaar over doen
http://www.newscientist.n(...)r-proxima-b-vliegen/
:)

25-08-2016

Hoe kunnen we ooit naar de 'nieuwe Aarde' vliegen? En hoelang zou dat duren?

media_xll_8999939.jpg
Een impressie van Proxima b © space.com.

Ligt buitenaards leven dan toch niet zo ver van ons af als we dachten? Gisteren had de Europese Zuidelijke Sterrenwacht ESO groot nieuws voor de wereld: er is bewijs gevonden dat rond de meest nabije ster een planeet draait die levensvatbaar kan zijn. Mogelijk is er dus een nabije woonplaats voor leven buiten ons zonnestelsel. Nu ja, zo nabij is Proxima b nu ook weer niet: 4,22 lichtjaar, ofwel 40 biljoen kilometer. Hoe kunnen we ooit zo ver reizen?

media_l_8999944.jpg
Ruimtesonde New Horizons © NASA.

Vorig jaar kwam de New Horizons-sonde van NASA aan op Pluto na een trip van 4,8 miljard kilometer. De sonde was negen jaar onderweg geweest en haalde snelheden tot 84.000 kilometer per uur. Mochten we de New Horizons naar Proxima b sturen, dan zou die 54.400 jaar onderweg zijn. Niet echt een optie dus.

Vorige maand haalde de Juno-sonde van NASA, die in een baan rond Jupiter draait, een snelheid van 265.000 kilometer per uur. Met die snelheid komen we weliswaar vroeger aan op Proxima b, maar dan nog zou het 17.157 jaar duren.

In de jaren 90 pakten het Amerikaanse leger en NASA uit met Project Longshot, waarbij een sonde dankzij waterstofbommen snelheden zou halen tot 13.400 kilometer per seconde. Mocht dat ooit lukken, dan zijn we er binnen 100 jaar.
Lees ook
Planeet als Aarde gevonden bij dichtstbijzijnde ster

media_xll_8999942.jpg
© space.com.

Project Starshot

media_l_8999945.jpg
Dankzij een laserstraal zou een flinterdunne sonde to 20 procent van de lichtsnelheid kunnen halen. © epa.

Proxima b bereiken, is dus een werk van heel lange adem, laat staan dat we er ooit voet aan land kunnen zetten. Maar dankzij een nieuwe technologie wordt het misschien mogelijk om Proxima b over 50 jaar te bereiken. Met project 'Starshot' wil miljardair Joeri Milner een sonde de ruimte insturen die wordt voortgedreven door een laserstraal en in 'amper' 20 jaar Proxima b bereikt. Ook Stephen Hawking steunt het project.

Een laserstraal zou, in theorie althans, een flinterdunne sonde met 215 miljoen kilometer per uur kunnen laten reizen. Dat is ongeveer 20 procent van de lichtsnelheid. Het zou nog 20 à 25 jaar duren voor die 'lasersonde' klaar is, dus we moeten toch nog zeker een kleine 50 jaar wachten voor we Proxima b ooit te zien krijgen. Bovendien zou het project zo'n 10 miljard dollar kosten.
Is het wel de moeite waard?

media_l_8999968.jpg
New Horizons schoot unieke beelden van Pluto. © NASA.

10 miljard dollar uitgeven aan een reis naar een verre planeet, is dat wel de moeite waard? Wat als we op een gigantische ontgoocheling botsen?

Een trip naar Proxima b is zeker de moeite waard, dat bewees New Horizons al toen hij aankwam op Pluto. De sonde schoot unieke beelden van de dwergplaneet die we vanop de aarde nooit zouden kunnen genomen hebben. De sonde bezorgde ons een schat aan informatie over Pluto, dus een bezoekje aan de nieuwe Aarde is sowieso de moeite waard.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_164876998
10 miljard is echt een schijntje voor de kennis die we zullen opdoen met het ontwikkelen en uitvoeren van zo'n project.
Het is ongeveer het bedrag dat er iedere 2 dagen aan militaire zaken wordt uitgegeven
Of een week aan hamburgers.

Wat zouden we dat gemakkelijk kunnen laten vallen voor zo'n cool project
Liberals are acting like Trump is going to kill all the gays, make slavery legal again, and take away women's rights...
Like he's a Muslim or something.
pi_164877406
we hebben nog wat planeten te bezoeken. Neptunes en Uranus bijvoorbeeld
DeLuna vindt me dik ;(
Op zondag 22 juni 2014 12:30 schreef 3rdRock het volgende:
pas als jullie gaan trouwen. nu ben je gewoon die Oom Rubber die met onze mama leuke dingen doet :)
pi_164877618
wat betreft sneller reizen naar de ons omringende planeten: W&T / New Horizons: De reis naar Pluto (en verder) deel 4
DeLuna vindt me dik ;(
Op zondag 22 juni 2014 12:30 schreef 3rdRock het volgende:
pas als jullie gaan trouwen. nu ben je gewoon die Oom Rubber die met onze mama leuke dingen doet :)
pi_165006438
<a href="http://www.vwkweb.nl/" rel="nofollow" target="_blank">Vereniging voor weerkunde en klimatologie</a>
<a href="http://www.estofex.org/" rel="nofollow" target="_blank">ESTOFEX</a>
pi_165311493
14-09-2016

Exoplaneten rond TRAPPIST bestaan echt


media_xll_9063837.jpg
© reuters.

Nieuwe metingen hebben het bestaan bevestigd van drie door onder meer astronomen van de Luikse universiteit ontdekte exoplaneten bij dwergster TRAPPIST-1. Dit meldt astronomie.nl op gezag van het vakblad Astrophysical Journal Letters.

In mei meldde een team onder leiding van wetenschappers van de ULg drie levensvatbare exoplaneten te hebben gevonden.

De astronomen ontdekten het planetair systeem met de TRAPPIST-robottelesoop in het Chileense La Silla. De drie planeten draaien rond een ster die veel kleiner, kouder en roder is dan onze Zon. Het hemellichaam, 2MASS J2062928-0502285 alias TRAPPIST-1, is nauwelijks iets groter dan "onze" Jupiter. Dergelijke ultra-koude dwergsterren komen in onze Melkweg zeer frequent voor, meer dan sterren die op onze Zon gelijken. Voorheen waren er rond dergelijke dwergsterren geen planeten gevonden.

De planeten zouden qua afmetingen en samenstelling veel overeenkomsten vertonen met de Aarde.

Ter bevestiging hebben Amerikaanse astronomen met een speciale camera op de Gemini South Telescope, eveneens in Chili, gezocht naar de aanwezigheid van een mogelijke begeleider van TRAPPIST-1. Als die op kleine afstand gezelschap zou hebben van een tweede dwergster - dat zou een rode of een bruine dwerg kunnen zijn -, zouden de eerdere metingen misschien te verklaren zijn door diens aanwezigheid en gedrag.

Maar het nieuwe onderzoek geeft aan dat TRAPPIST-1 geen dubbelster is. Nu het bestaan van een begeleidende dwergster is uitgesloten, is de laatste mogelijke twijfel rond de ontdekking van de drie "Belgische" exoplaneten weggenomen, luidt het.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_165684741
30-09-2016

Planeet ontdekt via de pulsaties van zijn moederster

cb0fdc947e33f2d473c8862d2a988903.jpg
Artist’s impression van een zware exoplaneet bij een hete ster. (NASA, ESA & G. Bacon (STScI))

Astronomen hebben een planeet ontdekt die om een zeer hete ster van spectraaltype A cirkelt. De planeet bevindt zich min of meer in de leefbare zone van de ster, maar dat is niet wat hem zo bijzonder maakt. Dat is namelijk de manier waarop hij is ontdekt.

De afgelopen twintig jaar hebben astronomen duizenden exoplaneten ontdekt, maar die cirkelen bijna allemaal om koele of gematigd hete sterren. Planeten bij A-sterren zijn schaars: er zijn er nog maar een stuk of twintig van bekend.

Toch is het niet de verwachting dat A-sterren minder vaak planeten hebben dan koelere sterren. Het geringe aantal planeten bij deze sterren heeft vooral te maken met de gangbare opsporingstechnieken, die vertrouwen op kleine fluctuaties in het licht van sterren. En A-sterren vertonen vaak van zichzelf al helderheidsfluctuaties, die de aanwezigheid van planeten maskeren.

Paradoxaal genoeg heeft een team van astronomen diezelfde fluctuaties nu gebruikt om een planeet op te sporen bij de A-ster KIC 7917485. Daarbij is gebruik gemaakt van helderheidsmetingen van de ster die de Amerikaanse Kepler-satelliet in de loop van vier jaar heeft verzameld. Uit een analyse van die metingen blijkt dat de pulsaties van de ster, die een strikt periodiek karakter hebben, het ene moment wat later optreden dan het andere. En deze vertragingen vertonen zelf ook een regelmaat.

Dat laatste wijst erop dat de vertragingen van de pulsaties worden veroorzaakt door een planeet die de ster heen en weer trekt. Hierdoor ontstaan periodieke variaties in de aankomsttijden van de pulsen. In het geval van KIC 7917485 wijzen de variaties eroop dat de betreffende planeet ruwweg twaalf keer zoveel massa heeft als de planeet Jupiter en een omlooptijd van ongeveer 840 dagen. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_165906402
11-10-2016

Dichtstbijzijnde zusje van aarde is mogelijk oceaanwereld


media_xll_9158482.jpg
Een artistieke impressie van Proxima B. © afp.

sterrenkunde Toen enkele maanden geleden een zusje van de aarde ontdekt werd, amper vier lichtjaren van ons verwijderd, daverde de astronomiewereld op haar grondvesten. Een nieuwe studie van het Franse Centre National de la Recherche Scientifique licht nu een tipje van de sluier van hoe de planeet er zou kunnen uitzien.

media_l_9158485.jpg
© reuters.

De nieuwe planeet bevindt zich in de bewoonbare zone rond de ster Proxima Centauri, de ster het dichtst bij onze zon, en werd Proxima B genoemd. Uit de nieuwe studie blijkt dat Proxima B mogelijk een oceaanplaneet is, waarvan het oppervlak (bijna) volledig uit vloeibaar water bestaat. In een mededeling schrijft het team dat de planeet dus mogelijk ook bepaalde vormen van leven kan huisvesten.

Het is slechts een van de mogelijke scenario's die de analyse onthult. Het onderzoeksteam maakte gebruik van de meest recente gegevens over de planeet, de meest accurate schattingen en computersimulaties om de vermoedelijke massaverdeling van de planeet te bepalen. Ze schatten de straal van Proxima B tussen 0,94 en 1,4 keer groter dan die van de aarde.

200 km diepe zee

media_l_9158486.jpg
© afp.

Valt de planeet binnen de hogere schatting, dan komt het scenario van een oceaanwereld in het vizier. De planeet zou dan bedekt zijn door een globale zee van ongeveer 200 kilometer diep. Maar ook als de straal van Proxima B binnen de lagere schatting valt, is dat opwindend te noemen.

Het zou betekenen dat de planeet mogelijk omgeven is door een rotsachtige mantel, net als onze aarde. Het oppervlaktewater zou wellicht 0,05 procent van de massa uitmaken, zeer gelijkaardig aan onze planeet.

Of toch niet?

Al is het met de huidige beschikbare gegevens onmogelijk om zeker te zijn. Proxima B zou dus ook nog altijd een droge, stoffige, dorre wereld kunnen zijn.

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_166600084
11-11-2016

Nabije exoplaneet ontdekt: vijf keer zo ‘zwaar’ als de aarde

143609bb81bb1e5a4a478405dc27bcbf.jpg
Illustratie van planeten bij een rode dwergster. (NASA/JPL-Caltech)

Astronomen hebben een nieuwe ‘superaarde’ ontdekt bij een koele dwergster die bijna 33 lichtjaar van ons verwijderd is. De planeet heeft ongeveer vijf keer zoveel massa als de aarde en behoort qua massa tot de meest aarde-achtige exoplaneten die we kennen.

Planeet GJ 536 b is ontdekt met het succesvolle HARPS-instrument van de 3,6-meter ESO-telescoop op La Silla, in het noorden van Chili. Hij draait op een afstand van slechts tien miljoen kilometer om zijn ster en heeft een omlooptijd van bijna negen aardse dagen. Daarmee bevindt hij zich te dicht bij de ster om ‘leefbaar’ te kunnen zijn.

De ontdekking is de volgende in een lange reeks van exoplaneten die zijn opgespoord bij de meest voorkomende sterren in onze Melkweg: de zogeheten rode dwergen. De laatste jaren zijn bij tal van deze koele dwergsterren planeten opgespoord, onder meer bij de ster TRAPPIST-1 en de meest nabije buur van onze zon – Proxima Centauri. (EE)

(HLN)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_167295859
12-12-2016

Exoplaneet vertoont stormen van edelsteen-mineraal

98e9cb0d5efb93710f49ed36ac82720a.jpg
Illustratie van exoplaneet HAT-P-7b.

Op een grote, zware gasvormige exoplaneet op ruim 1000 lichtjaar afstand van de zon zijn weerpatronen ontdekt. HAT-P-7b, zoals de planeet heet, vertoont enorm krachtige stormen, zo blijkt uit een analyse van metingen door de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler. Wolken die aan de nachtzijde van de planeet ontstaan worden door de hoge windsnelheden naar het daghalfrond van de planeet geblazen, waar ze verdampen onder invloed van de warmtevan de moederster. HAT-P-7b beschrijft in 2,2 dagen een baan rond de ster, op een afstand van minder dan 6 miljoen kilometer; de temperatuur op het halfrond dat continu naar de ster is gericht bedraagt bijna 2600 graden. De planeet is 16 maal zo groot en 500 maal zo zwaar als de aarde.

Het bijzondere van de wolken op HAT-P-7b is dat ze voor een belangrijk deel bestaan uit het mineraal corundum, dat op aarde onder andere voorkomt in de vorm van de edelstenen robijn en saffier. Het bestaan van de hoge (en variërende) windsnelheden is afgeleid uit metingen aan de positie van het door de planeet gereflecteerde sterlicht. De waarnemingen zijn vandaag online gepubliceerd in Nature. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_167519668
20-12-2016

Exoplaneten verraden zich ook in dataruis

68c6bc356968be6c1c292c6d87a5c70a.jpg
Illustratie van een aarde-achtige exoplaneet. (Michael S. Helfenbein/Yale University)

Bij het zoeken naar planeten bij andere sterren (zogeheten exoplaneten) moeten astronomen vaak veel dataruis wegfilteren. Daarbij gaat het vooral om signaal dat afkomstig is van de moederster van de betreffende exoplaneet. Onderzoekers van de Yale-universiteit in New Haven, Connecticut, hebben nu echter een nieuwe methode ontwikkeld die het mogelijk maakt om ook in ongefilterde meetgegevens met succes te zoeken naar het bestaan van exoplaneten.

De methode is eerder toegepast op metingen van aardonderzoekssatellieten aan poolijs. De betreffende wiskundige techniek heet multi-fractal temporally weighted detrended fluctuation analysis, of kortweg MF-TWDFA. Door meetgegevens op alle mogelijke tijdschalen en -intervallen te analyseren, kunnen onderliggende processen aan het licht worden gebracht. Darbij wordt gebruik gemaakt van het feit dat fluctuaties in achtergrondruis op kleine tijdschalen doorgaans geringer zijn dan op grotere tijdschalen.

De multi-fractale techniek is ontwikkeld door de befaamde wiskundige Benoit Mandelbrot, die lange tijd werkzaam is geweest aan de Yale-universiteit. In een artikel in The Astronomical Journal tonen de onderzoekers de werking van de techniek aan met behulp van simulaties en waarnemingen van de werkelijk bestaande exoplaneet HD 189733b op 63 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Vulpecula (Vosje). (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_168023121
09-01-2017

VLT gaat zoeken naar planeten bij Alfa Centauri

81737a7edc43463c9745565d937b43dc.jpg
Een van de vier elementen van de Europese Very Large Telescope, met op de achtergrond de Melkweg en de heldere ster Alfa Centauri. (Y. Beletsky (LCO)/ESO)

De Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) heeft met Breakthrough Initiatives een overeenkomst getekend om het VISIR-instrument van de Very Large Telescope in Chili aan te passen voor een zoektocht naar planeten in het nabije stersysteem Alfa Centauri. Deze planeten zouden het doelwit kunnen zijn voor de eventuele lancering van miniatuur-ruimtesondes door het Breakthrough Starshot initiative. De overeenkomst voorziet ook in de telescooptiijd die nodig is om in 2019 een zorgvuldig zoekprogramma uit te voeren.

De ontdekking in 2016 van een planeet, Proxima b, bij Proxima Centauri, de derde en zwakste ster van het Alfa Centauri-stelsel, heeft een extra impuls gegeven aan deze zoektocht.

Weten waar de dichtstbijzijnde exoplaneten te vinden zijn, is van het grootste belang voor Breakthrough Starshot, het in april 2016 gelanceerde onderzoeks- en constructieprogramma dat de haalbaarheid moet aantonen van de bouw van ultra-snelle, door licht aangedreven ‘nanosondes’, en daarmee het fundament moet leggen voor de eerste lancering naar Alfa Centauri.

De detectie van een leefbare planeet is een enorme uitdaging vanwege de grote helderheid van de moederster, die het relatief zwakke schijnsel van planeten overstraalt. Een van de manieren om de detectie te vergemakkelijken is door uit te wijken naar mid-infrarode golflengten, waar de thermische gloed van een planeet de helderheidskloof tussen hem en zijn moederster sterk verkleint. Maar zelfs in het mid-infrarood is de ster nog altijd miljoenen keren helderder dan de op te sporen planeten. Dat vraagt om een specifieke techniek waarmee het verblindende sterlicht kan worden verminderd.

Het bestaande mid-infraroodinstrument VISIR van de VLT kan daarin voorzien als de beeldkwaliteit ervan sterk wordt vergroot met behulp van adaptieve optiek en zogeheten coronagrafie wordt toegepast – een techniek waarmee sterlicht wordt onderdrukt, zodat het mogelijke signaal van potentieel aardse planeten duidelijker tot uiting komt. Breakthrough Initiatives zal een groot deel van de ontwikkelingskosten van dit experiment betalen, en ESO zal de vereiste waarnemingsfaciliteiten en -tijd leveren.

Het detecteren en onderzoeken van potentieel leefbare planeten bij andere sterren is ook een van de belangrijkste wetenschappelijke doelen van de toekomstige European Extremely Large Telescope (E-ELT). Hoewel voor het vastleggen van planeten op grotere afstanden in de Melkweg de grotere omvang van de E-ELT is vereist, is het licht-opvangende vermogen van de VLT net voldoende om een planeet vast te leggen bij de meest nabije ster, Alfa Centauri.

De ontwikkelingen rond VISIR komen ook ten goede aan het toekomstige instrument METIS, dat aan de E-ELT zal worden gekoppeld: de opgedane kennis is rechtstreeks overdraagbaar. De enorme afmetingen van de E-ELT zouden METIS is staat moeten stellen om eventuele exoplaneten ter grootte van Mars bij Alfa Centauri, en potentieel leefbare planeten bij andere nabije sterren, op te sporen en te onderzoeken.

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_168364910
22-01-2017

Nabije 'aarde-achtige' exoplaneet heeft waarschijnlijk chaotisch klimaat

b864d50f7467b62903dfb87fdacfc014.jpg
Illustratie van een exoplaneet. (NASA/Ames/JPL-Caltech)

Wolf 1061 c, een kleine, rotsachtige exoplaneet op slechts 14 lichtjaar afstand, heeft vermoedelijk een chaotisch klimaat. Die conclusie trekken Amerikaanse astronomen in een artikel in The Astrophysical Journal. De planeet draait in een baan om een koele, zwakke rode dwergster. De afstand tot die ster is echter zeer klein, waardoor de planeet zich toch in de bewoonbare zone van de rode dwerg bevindt - het gebied waar de temperatuur geschikt is voor de aanwezigheid van vloeibaar water aan het oppervlak.

Nader onderzoek heeft nu uitgewezen dat Wolf 1061 c zich dicht bij de binnenrand van die bewoonbare zone bevindt. Dat zou kunnen betekenen dat er in het verleden een op hol geslagen broeikaseffect heeft plaatsgevonden, net zoals dat op de planeet Venus in ons eigen zonnestelsel is gebeurd.

Bovendien blijkt uit onderzoek aan het planetenstelsel (Wolf 1061 wordt door nog twee andere planeten vergezeld) dat planeet c sterke en snelle baanveranderingen ondergaat. Op aarde zijn de kleine en zeer trage veranderingen in de omloopbaan (en in de stand van de planeet) de oorzaak van klimaatschommelingen zoals de ijstijden. Op Wolf 1061 c voltrekken zulke schommelingen zich veel sneller, waardoor de planeet vermoedelijk een chaotisch klimaat vertoont. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_168868345
12-02-2017

De top 10 aardachtige exoplaneten van 2017

Op welke buitenaards werelden is de kans het grootst dat we leven tegenkomen? Iedere twee jaar publiceert Scientias.nl de top 10 kandidaten voor buitenaards leven. Dit jaar zijn er slechts twee nieuwe binnenkomers.

De afgelopen jaren worden steeds meer exoplaneten gevonden. Er is nog geen aardachtige exoplaneet gevonden waarvan astronomen met honderd procent zekerheid kunnen vaststellen dat er leven is. Daarvoor zijn telescopen nog niet goed genoeg. Wel weten onderzoekers onder welke omstandigheden het leven op aarde zich ontwikkeld heeft en of deze omstandigheden ook op andere exoplaneten mogelijk zijn. Eigenlijk vergelijken ze exoplaneten dus met onze planeet om vast te stellen of deze leven kunnen bevatten. Zo gaan wetenschappers ervan uit dat een planeet vloeibaar water moet kunnen bevatten wil er leven mogelijk zijn. Dat betekent dat een planeet niet te dicht bij zijn ster mag staan (dan verdampt het water), maar ook niet te ver weg (dan bevriest het water). En zo zijn er nog wel meer factoren die de wetenschap op dit moment nodig acht, wil buitenaards leven op een bepaalde planeet mogelijk zijn. NASA vatte de criteria als volgt samen: “Leefbare omgevingen moeten uitgebreide gebieden met vloeibaar water, omstandigheden die gunstig zijn voor de totstandkoming van complexe organische moleculen en energiebronnen die stofwisseling mogelijk maken, hebben.”

Criteria veranderen

Wetenschappers stellen bepaalde eisen aan een planeet, alvorens deze zich ‘leefbaar’ of ‘bewoonbaar’ mag noemen. Of buitenaards leven diezelfde eisen stelt, blijft nog even gissen. Het is best mogelijk dat we door de jaren heen ontdekken dat leven flexibeler is dan gedacht en ook op meer plaatsen dan gedacht kan ontstaan. In dit geval zullen de criteria moeten worden aangepast en zullen waarschijnlijk opeens veel meer planeten het stempel ‘leefbaar’ krijgen. Dat is dus een voortdurend proces van onderzoeken, ontdekken en onze ideeën omtrent buitenaards leven bijschaven.

Inmiddels zijn er meer dan 3.500 exoplaneten gevonden. In 2016 is het bestaan van 1458 exoplaneten bevestigd. Een record! Planeten die mogelijk bewoonbaar zijn, belanden in de Habitable Exoplanets Catalog. In februari 2013 publiceerden we de lijst voor het eerst. In oktober 2015 volgde een update. Dit is de derde keer dat we de tien beste kandidaten op een rij zetten:

10. EPIC 201367065 d (2015: 8e plaats)
De hekkensluiter van deze editie is EPIC 201367065 d. De kans is groot dat deze exoplaneet over twee jaar niet meer in de lijst staat. Moederster EPIC 201367065 is een rode dwergster. Om deze ster draaien drie superaardes. De buitenste superaarde bevindt zich in de leefbare zone. Deze exoplaneet is 1,5 keer groter dan de aarde en ontvangt 1,4 keer meer licht dan de aarde ontvangt. Hierdoor is het vrij warm op het oppervlak, maar mogelijk is er wel vloeibaar water te vinden. De exoplaneet EPIC 201367065 d is ongeveer 150 lichtjaar van de aarde verwijderd. Dit is relatief dichtbij, dus wie weet gaan we deze exoplaneet in de verre toekomst bezoeken.

Earth Similarity Index

Waar kijken onderzoekers precies naar wanneer ze vaststellen hoe sterk een planeet op de aarde lijkt? Naar verschillende dingen. Bijvoorbeeld naar de straal en ontsnappingssnelheid (de minimale snelheid waarmee een object zonder aandrijving van de planeet moet worden geschoten wil het niet op de planeet terugvallen, maar van de planeet vandaan blijven bewegen). Ook kijken onderzoekers naar de oppervlaktetemperatuur. Overigens tellen lang niet alle factoren die onderzoekers beoordelen, even sterk mee in het eindoordeel. Zo weegt de oppervlaktetemperatuur veel zwaarder dan bijvoorbeeld de straal.

9. Gliese 832c (2015: 7e plaats)
Gliese 832c staat een plek hoger en scoort 0.81 op de Earth Similarity Index. Gliese 832c is 5,4 keer zo zwaar als de aarde en doet 36 dagen over een rondje rond zijn ster Gliese 832. Dit is een rode dwergster, die veel minder fel en warm is dan onze zon. Hierdoor ontvangt Gliese 832c ongeveer evenveel energie van die ster als de aarde van de zon ontvangt. Volgens wetenschappers is het mogelijk dat op de planeet aardachtige temperaturen heersen. Ook zouden er grote verschillen zijn tussen de seizoenen. Tenminste: als we ervan uitgaan dat de atmosfeer van de planeet vergelijkbaar is met de atmosfeer van onze aarde. Als de atmosfeer een grotere dichtheid heeft – iets wat onderzoekers eigenlijk van de atmosfeer van superaardes verwachten – kan deze planeet wel eens veel te warm zijn voor leven.

8. K2-72 e (nieuw in de top 10)
De eerste nieuwe binnenkomer in de lijst van 2017 is K2-72 e. Het bestaan van deze exoplaneet werd in 2016 bevestigd. K2-72 e draait samen met drie andere rotsachtige planeten om de dwergster K2-72. K2-72 e is met een ESI van 0.82 de meest interessante wereld. De exoplaneet is 1,4 keer groter dan de aarde en doet er 24,2 dagen over om een rondje om zijn moederster te draaien. K2-72 e is niet makkelijk te bezoeken, want de afstand bedraagt 181 lichtjaar.

7. Kepler-452b (2015: 6e plaats)
In 2015 is er een aardachtige exoplaneet gevonden die om een zonachtige ster draait: Kepler-452b. Met een ESI van 0.83 is Kepler-452b een kandidaat voor buitenaards leven. De exo-aarde Kepler-452b is 60% groter dan de aarde en draait op een afstand van ruwweg 165 miljoen kilometer om zijn moederster. Dit betekent dat de exoplaneet 10% verder verwijderd is van zijn moederster dan de aarde van de zon. Een jaar op Kepler-452b duurt 385 dagen. Dat komt verrassend dicht in de buurt van een aards jaar. De ster Kepler-452 is 1,5 miljard jaar ouder dan de zon, waardoor de ster en de exoplaneet zes miljard jaar oud zijn. In de eerste vijf miljard jaar kreeg de exo-aarde minder energie van zijn ster dan de aarde van de zon ontvangt, maar dit verschil is nu gelijk getrokken. Dit komt doordat de ster langzaam heter en helderder wordt. Op dit moment is de ster Kepler-452 10% groter en 20% helderder dan de zon. De oppervlaktetemperatuur is gelijk. “Het is verbazingwekkend dat deze planeet zich al zes miljard jaar in de leefbare zone om een ster bevindt”, zegt data-analist Jon Jenkins van het Kepler-team. “Dit betekent dat leven meer tijd heeft gehad om zich te ontwikkelen. Tenminste… als alle ingrediënten voor leven aanwezig zijn.”

Kepler-62e-954x536.jpg?zoom=1.8225000321865083&resize=728%2C409.
Artistieke impressie van Kepler-62e.

6. Kepler-62e (2015: 5e plaats)
In 2013 vond NASA’s Kepler-telescoop Kepler-62e. Deze exoplaneet bevindt zich op het binnenste randje van de leefbare zone rondom de ster Kepler-62. Kepler-62e is ongeveer 60 procent groter dan de aarde. “Kepler-62e heeft waarschijnlijk een heel bewolkte lucht en is warm en vochtig, zelfs op de polen,” vertelt onderzoeker Dimitar Sasselov van het Kepler-team. Maar is er ook leven? Misschien! “Het leven op deze planeten zou zich onder water afspelen, zonder gemakkelijke toegang tot metalen, elektriciteit of vuur voor het verwerken van metalen”, zegt onderzoeker Lisa Kaltenegger. “Desalniettemin is het een prachtige blauwe planeet.”

5. Kepler-442b (2015: 4e plaats)
Op een flinke afstand van 1.100 lichtjaar van de aarde treffen we de exoplaneet Kepler-442b aan. Een jaar op 442b duurt 112 dagen. Dit is kort, maar dat komt doordat deze exoplaneet om een rode dwergster draait. De planeet is 33% groter dan de aarde en de kans dat de exoplaneet rotsachtig is, is 60 procent. De kans is 97 procent dat Kepler-442b zich in de leefbare zone rondom Kepler-442 bevindt. “We weten niet zeker of deze planeet echt leefbaar is,” benadrukt onderzoeker David Kipping. “Het enige wat we kunnen zeggen, is dat het een veelbelovende kandidaat is.”

gliese-954x537.jpg?zoom=1.8225000321865083&resize=728%2C410
Artistieke impressie van Gliese 667C c.

4. Gliese 667C c (2015: 3e plaats)
Hoe hogerop we in de catalogus komen, hoe interessanter het natuurlijk wordt. Eén van de interessantere exoplaneten is Gliese 667C c, op zo’n 23 lichtjaar van de aarde. Deze exoplaneet staat al een tijdje in de top 10, maar daalt iedere twee jaar wel een plek. De planeet heeft een straal die 1,9 keer groter is dan die van de aarde. De geschatte oppervlaktetemperatuur doet ook aan aardse temperaturen denken: zo’n 27 graden Celsius. Met al die interessante eigenschappen is het geen wonder dat de planeet goed scoort op de Earth Similarity Index: een 0.84.

3. Kepler-296 e (2015: 2e plaats)
De bronzen plak gaat naar Kepler-296 e.Deze exoplaneet heeft een Earth Similarity Index van 0.85. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA maakte het bestaan van deze planeet op 2 februari 2014 bekend. Kepler-296e is een superaarde met een straal die 1,75 keer groter is dan de radius van onze aarde. De planeet draait iedere 34,1 dagen om de rode dwerg Kepler-296. De kans is groot dat er vloeibaar water voorkomt op het oppervlak van deze exoplaneet. Het is wel een eindje reizen: 1.089 lichtjaar om precies te zijn.

2. Proxima Centauri b (nieuw in de top 10)
De hoogste nieuwe binnenkomer is Proxima Centauri b. Deze exoplaneet met drie ‘zonnen’ is een interessante kandidaat om te bezoeken. Bezoeken? Ja, de afstand tussen de aarde en deze exoplaneet is slechts vier lichtjaar. Klein genoeg voor een geavanceerd ruimtevaartuig – zoals Breakthrough Starshot van Stephen Hawking – om deze buitenaardse wereld van dichtbij te bewonderen. Hoewel deze exoplaneet in de achtertuin van ons zonnestelsel is gevonden, lijkt Proxima Centauri b niet op de aarde. Zo is Proxima Centauri een rode dwergster, die minder sterk schijnt als onze zon. Proxima Centauri b draait op een afstand van zeven miljoen kilometer om zijn moederster. Dit betekent dat het oppervlak van deze exoplaneet aan meer uv- en röntgenstraling wordt blootgesteld dan het oppervlak van de aarde. Als er water voorkomt op Proxima Centauri b, dan is er sprake van een oceaan op één helft van de planeet of een oceaan rond de evenaar.

proximacentaurib.jpg?zoom=1.8225000321865083&resize=728%2C466&ssl=1
Een artistieke impressie van Proxima Centauri b. Afbeelding: ESO / M. Kornmesser.

1. Kepler-438 b (2015: 1e plaats)
Kepler 438 b staat nog steeds bovenaan deze top 10. De in 2015 ontdekte exoplaneet heeft een ESI van 0.88. Kepler-438 b heeft 35 dagen nodig om een rondje om een rode dwergster te draaien. De exoplaneet is slechts 12 procent groter dan de aarde. Wetenschappers schatten de kans dat deze planeet rotsachtig is op 70 procent. Kepler-438 b ontvangt wel meer licht dan de aarde, waardoor het onzeker is of er echt buitenaards leven aanwezig is. Daarnaast ontvangt Kepler-438b – net als Proxima Centauri b – meer straling, waardoor er een kans is dat de exoplaneet geen atmosfeer heeft. De ‘dader’ is de moederster Kepler-438b, die gigantische zonnevlammen produceert. Deze zonnevlammen zijn tien keer krachtiger dan de krachtigste uitbarstingen op het oppervlak van onze eigen zon. We komen er ook niet makkelijk achter of er leven mogelijk is op Kepler-438 b, want de potentiële tweede aarde is 470 lichtjaar van ons verwijderd.

gliese-581g-954x763.jpg?zoom=1.8225000321865083&resize=728%2C582
Planeet Gliese 581g was lang de beste kandidaat voor buitenaards leven. Tot bleek dat deze planeet helemaal niet bestond...…

De catalogus verandert voortdurend. Zo telde deze in augustus 2012 nog zes planeten. In 2013 telde de catalogus nog negen exemplaren en nu – in 2017 – maar liefst 44 exoplaneten. 15 van deze 44 exoplaneten lijken op de aarde. De andere 29 stuks zijn veel groter. De kans is groot dat de lijst binnen vijf jaar uit honderd exo-aardes bestaat. Overigens zijn niet alleen mogelijk bewoonbare exoplaneten plekken om in de gaten te houden. Ook op diverse exomanen behoort leven wellicht tot de mogelijkheden. Ondertussen worden ook de telescopen steeds beter en worden de kansen om daadwerkelijk sporen van leven te vinden, dus groter. Wellicht kunnen we over enkele jaren dan ook vaststellen of mogelijk leefbare exoplaneten werkelijk bewoond zijn.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_168887788
13-02-2017

Iedereen kan nu op jacht naar exoplaneten

7dc543992791d946fcc30046a1dc65f7.jpg
Illustratie van exoplaneet GJ411b, in een baan rond een nabije rode dwergster. (Ricardo Ramirez)

Een internationaal team van planetenjagers heeft vandaag 61.000 snelheidsmetingen aan 1600 nabijgelegen sterren gepubliceerd in een publiek toegankelijke database. Met behulp van eveneens beschikbaar gestelde software kan nu iedereen in de meetgegevens op zoek gaan naar aanwijzingen voor de aanwezigheid van exoplaneten. Zelf heeft het team al een planeet gevonden in een kleine omloopbaan rond een nabijgelegen rode dwergster. De resultaten zijn gepubliceerd in The Astronomical Journal.

Een exoplaneet (een planeet in een baan rond een andere ster dan de zon) verraadt zijn bestaan doordat hij met zijn zwaartekracht kleine periodieke variaties veroorzaakt in de zogeheten radiale snelheid van zijn moederster - de snelheid langs de gezichtslijn, dus naar ons toe of van ons af. Met de HIRES-spectrograaf op de 10-meter Keck-telescoop op Mauna Kea, Hawaii, zijn in de afgelopen jaren tienduizenden snelheidsmetingen verricht aan 1600 sterren op afstanden van minder dan ca. 325 lichtjaar. De analyse van al die metingen neemt echter veel tijd in beslag; door de metingen vrij te geven, hopen de astronomen dat er op korte termijn veel meer planeten ontdekt zullen worden.

Een eerste snelle analyse van het team zelf heeft al ca. 100 kandidaatplaneten opgeleverd. Bij de rode dwergster GJ411 (ook bekend als Lalande 21185), op ruim 8 lichtjaar afstand in het sterrenbeeld Grote Beer, is met zekerheid een planeet ontdekt met een omlooptijd van nog geen tien dagen. GJ411 is de op 7 na dichtstbijzijnde ster. De verwachting is dat vrijwel elke ster door één of meer planeten wordt vergezeld. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_169062410
21-02-2017

Eerste licht voor camera die exo-ringen gaat spotten

852e2d46474ad56fe6413fc074eeb0d1.jpg

Opname met een van de twee bRing-camera’s van de zuidelijke sterrenhemel. Beta Pictoris is geel omcirkeld; midden boven is de Grote Magelhaense Wolk te zien en rechtsonder de Melkweg. (Kenworthy/Stuik/Universiteit Leiden )

Sterrenkundigen uit onder andere Leiden hebben in Zuid-Afrika de eerste astronomische opnamen gemaakt met de door hen gebouwde bRing-camera. Deze camera zal een jaar lang gericht staan op de planeet die rond de ster Beta Pictoris draait, om te kijken of deze planeet een ringenstelsel heeft.

Beta Pictoris staat op ‘slechts’ 63 lichtjaar van de aarde en is de op een na helderste ster in het zuidelijke sterrenbeeld Schilder (Pictor). De jonge ster, die met het blote oog te zien is, heeft nog altijd een grote schijf van stof en gas om zich heen. Deze schijf is vanaf de aarde precies van opzij te zien. In 2008 werd ontdekt dat de ster een gigantische planeet heeft. Deze planeet, Beta Pictoris b, doet ongeveer 20 jaar over een omloop rond zijn moederster.

In 2014 ontdekten Matthew Kenworthy (Leiden) en Eric Mamajek (University of Rochester, VS) een gigantisch ringenstelsel rond een planeet die om een andere jonge ster (J1407) draait. Daarmee lieten zij zien dat jonge planeten ringen kunnen hebben die veel groter zijn dan die van Saturnus. Op basis van 35 jaar oude data houden de astronomen het voor mogelijk dat ook Beta Pictoris b door zo’n ringstructuur wordt omgeven.

Dit jaar schuift de planeet opnieuw voor zijn ster langs. Als de planeet een ringenstelsel heeft, zouden de astronomen vanaf de aarde de schaduw van de reuzenringen rond de planeet moeten kunnen zien, als en zodra die door onze zichtlijn bewegen. De periode dat de ringen zouden kunnen opduiken is april 2017 tot februari 2018. Op grote telescopen is geen waarneemtijd beschikbaar voor het bestuderen van een enkele ster gedurende zo’n lange periode. Daarom hebben de astronomen van de Universiteit Leiden, Rochester University en de South African Astronomical Observatory (SAAO) besloten een klein instrument te bouwen dat een jaar lang zal kijken naar Beta Pictoris.

Het mini-observatorium bestaat uit twee cameralenzen met beschermkappen die opengaan na zonsondergang. Zodra er een wijziging is in de helderheid van de ster, wat de aanwezigheid van ringen rond de planeet verraadt, worden grotere telescopen en instrumenten ingezet om het ringenstelsel in meer detail te bestuderen. Overigens zullen de camera’s als bijvangst van deze waarneemcampagne ook duizenden andere sterren monitoren op interessante en onverwachte verschijnselen.

Het bRing-project, dat later dit jaar wordt uitgebreid met een station in Australië, is gefinancierd door de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) en de Universiteit Leiden, met bijdragen van de Nederlandse en Zuid-Afrikaanse wetenschapsfinanciers NWO en NRF. Het bRing-instrument is gebouwd door de Leidse astronomen Matthew Kenworthy, Remko Stuik, John I. Bailey III en Patrick Dorval en wordt gehost door de Zuid-Afrikaanse astronomen Steve Crawford en Blaine Lomberg van SAAO.

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_169075246
22-02-2017

Gematigd warme ‘aardes’ ontdekt in buitengewoon rijk planetenstelsel

c17086f6b8ac84991b7a8d3e7be80fbf.jpg
Impressie van het uitzicht vanaf het oppervlak van een van de planeten van het TRAPPIST-1-stelsel. Om deze ultrakoele dwergster op 40 lichtjaar van de aarde draaien zeker zeven planeten. (ESO/M. Kornmesser)

Astronomen hebben, slechts veertig lichtjaar hiervandaan, een stelsel van zeven aarde-achtige planeten ontdekt. Al deze planeten zijn gedetecteerd terwijl zij voor hun moederster – de ultrakoele dwergster TRAPPIST-1 – langs trokken. Dat is gebeurd met behulp van telescopen in de ruimte en op aarde, waaronder ESO’s Very Large Telescope. Drie van de planeten bevinden zich in de leefbare zone van hun ster en zouden oceanen van water op hun oppervlak kunnen hebben (Nature, 23 februari).

Elk van de zeven planeten veroorzaakt een kleine daling van de helderheid van de ster wanneer hij voor deze langs trekt – een verschijnsel dat planeetovergang of transit wordt genoemd. Zulke planeetovergangen stellen astronomen in staat om informatie te vergaren over de afmetingen, samenstellingen en omloopbanen van de planeten. Daarbij is ontdekt dat in elk geval de zes binnenste planeten zowel qua grootte als qua temperatuur op de aarde lijken.

Met slechts acht procent van de massa van de zon is TRAPPIST-1 erg klein voor een ster: ze is nauwelijks groter dan de planeet Jupiter. Hierdoor lijkt de ster, die in het sterrenbeeld Waterman staat, ondanks haar geringe afstand erg zwak. Astronomen vermoedden al dat zulke dwergsterren omgeven kunnen zijn voor aarde-achtige planeten in krappe omloopbanen, wat hen heel interessant maakt voor de zoektocht naar buitenaards leven. TRAPPIST-1 is het eerste stelsel van dit type dat is opgespoord.

Het onderzoeksteam heeft vastgesteld dat alle planeten in het stelsel ongeveer net zo groot zijn als de aarde en Venus, of iets kleiner dan dat. De dichtheidsbepalingen wijzen erop dat in elk geval de zes binnenste planeten waarschijnlijk een rotsachtige samenstelling hebben. De zeven planeten die in het stelsel zijn ontdekt zouden vloeibaar water op hun oppervlak kunnen hebben, al is dat bij de ene planeet waarschijnlijker dan bij de andere.

De omloopbanen van de planeten zijn niet veel groter dan die van de vier grootste manen van Jupiter en veel kleiner dan de omloopbaan van Mercurius, de binnenste planeet van het zonnestelsel. De kleinere afmetingen en lagere temperatuur van TRAPPIST-1 hebben echter tot gevolg dat deze planeten ongeveer net zoveel energie opvangen als de binnenste planeten van ons zonnestelsel. TRAPPIST-1c, d en f vangen vergelijkbaar veel energie op als respectievelijk Venus, de aarde en Mars.

Klimaatmodellen geven aan dat de drie binnenste planeten, TRAPPIST-1b, c en d, waarschijnlijk te heet zijn om vloeibaar water te hebben, behalve misschien op een klein deel van hun oppervlak. De afstand van de buitenste planeet, TRAPPIST-1 h, is nog niet goed bepaald, maar waarschijnlijk bevindt deze zich zo ver van zijn ster dat het er te koud is voor vloeibaar water. TRAPPIST-1 e, f en g daarentegen kunnen worden beschouwd als de heilige graal van de planetenjacht: zij bevinden zich in de leefbare zone van hun ster en kunnen plaats bieden aan oceanen van oppervlaktewater.

Dat er planeten om TRAPPIST-1 cirkelen, was al bekend sinds vorig voorjaar. Een team van Belgische astronomen liet toen weten drie planeten bij deze dwergster te hebben ontdekt. Dankzij vervolgonderzoek is dat aantal nu opgelopen tot zeven. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_169214126
01-03-2017

Waar vulkanisch waterstof is, daar is mogelijk leven

Kunnen we op een afstand van tientallen of honderden lichtjaren van een aardachtige exoplaneet zien of er leven is? Misschien wel. Astronomen van de Cornell universiteit beweren dat er gezocht moet worden naar waterstof dat wordt uitgestoten door vulkanen.

“Op bevroren exoplaneten is het lastig om leven te vinden, omdat het leven verborgen is onder vele ijslagen”, zegt hoofdauteur Ramses Ramirez van het Carl Sagan Instituut. “Maar als het oppervlak warm genoeg is – met dank aan een warme atmosfeer en vulkanisch waterstof – komt er mogelijk leven voor op het oppervlak. Dan zijn er misschien wel tekenen van leven te zien.”

Vulkanen zijn erg belangrijk en kunnen een planeet transformeren van een droge ijswereld (zoals Mars) tot een leefbare aardachtige wereld. Een planeet met een broeikaseffect – met dank aan waterstof, water en koolstofdioxide – kan de leefbare zone rondom een ster met zo’n dertig tot zestig procent oprekken. “Zolang er maar vulkanen zijn”, concludeert professor Lisa Kaltenegger.

James Webb komt
Mogelijk gaan we in de toekomst vulkanen op buitenaardse werelden spotten. “Met de toekomstige James Webb telescoop kunnen we zware vulkaanuitbarstingen zien”, zei Kaltenegger in 2010 op Scientias.nl. “Vooral uitbarstingen waarbij veel gassen in de atmosfeer worden gepompt.” Denk hierbij aan bijvoorbeeld zwaveldixoide.

Microscopisch leven
“Als we een grootschalige vulkanische uitbarsting op een exoplaneet spotten – en deze planeet voldoet aan andere criteria – dan moeten we deze exoplaneet nog beter bestuderen”, vindt onderzoeker Amit Misra, die in 2015 een onderzoek over platentektoniek op buitenaardse werelden publiceerde. “Er is dan namelijk een verhoogde kans op de aanwezigheid van (microscopisch) leven.”

Waterstof
Waterstof houdt een planeet goed warm, maar is daarnaast een licht gas en verdwijnt daarom ook snel de ruimte in. Dit betekent dat een aardachtige planeet een jasje van waterstof niet langer dan een paar miljoen jaar kan vasthouden. Maar niet als er vulkanen zijn. “Vulkanisch waterstof kan een planeet lange tijd warm houden, zolang de vulkanen maar krachtig genoeg zijn”, vertelt Ramirez.

Als een planeet met vulkanisch waterstof een grotere leefbare zone heeft, dan is dat goed nieuws voor de zoektocht naar buitenaards leven. Exoplaneten die nu zijn afgeschreven, omdat ze nét buiten de leefbare zone van een ster vallen, zijn mogelijk toch leefbaar als er vulkanisch waterstof wordt ontdekt.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170058453
06-04-2017

Voor het eerst dampkring ontdekt rond 'aarde-achtige' planeet

1a51075472d9f640ad59727e64bdfb3c.jpg
Illustratie van exoplaneet GJ1132b, met de moederster (een rode dwerg) op de achtergrond. (MPIA)

Voor het eerst is het bestaan van een dampkring aangetoond rond een planeet die qua afmetingen en massa enigszins vergelijkbaar is met de aarde. De ontdekking is gepubliceerd in The Astronomical Journal.

Exoplaneet GJ1132b is 1,4 maal zo groot en 1,6 maal zo zwaar als de aarde. De planeet beschrijft elke 1,6 dagen een kleine baan rond een rode dwergster op 30 lichtjaar afstand in het zuidelijke sterrenbeeld Vela (Zeilen). Vanaf de aarde zien we de baan van opzij, zodat de planeet eens per omloop voor de ster langs beweegt en een klein beetje licht onderschept.

Met de 2,2-meter ESO/MPG telescoop op de Europese La Silla-sterrenwacht in Noord-Chili zijn die planeetovergangen nu waargenomen op zeven verschillende golflengten. Voor een dampkringloze planeet moet de hoeveelheid onderschept sterlicht op al die golflengten even groot zijn. Uit de metingen blijkt echter dat de planeet in het infrarood wat groter lijkt. Dat wijst erop dat hij omgeven wordt door een dampkring die infrarode straling absorbeert, maar transparant is voor andere soorten licht. Uit modelberekeningen blijkt dat de metingen goed verklaarbaar zijn door een dampkring die rijk is aan waterdamp en methaangas.

Tot nu toe was alleen bij grotere en zwaardere exoplaneten het bestaan van een dampkring aangetoond. GJ1132b zal in de toekomst veel gedetailleerder bestudeerd kunnen worden door grote telescopen op aarde en in de ruimte. De ontdekking van een dampkring zegt overigens nog helemaal niets over het al dan niet voorkomen van leven op de planeet. Ook is niet met zekerheid bekend in welke mate de planeet echt op de aarde lijkt. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170081830
06-04-2017

Ruimtetelescoop Kepler ontdekt 'zusje van Venus' rond dwergster

ba7d31a1b12b53966b5c12c1dfbf507e.jpg
Illustratie (niet op schaal) van exoplaneet Kepler 1649b en zijn moederster. (SETI Institute/Danielle Futselaer)

Met de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler is een hete planeet ontdekt in een kleine omloopbaan rond een dwergster op 219 lichtjaar afstand van de aarde. De planeet, Kepler 1649b geheten, is een slag groter dan de aarde, en draait in slechts 9 dagen rond zijn moederster.

De hoeveelheid straling die de planeet van de ster ontvangt is 2,3 maal zo groot als de hoeveelheid licht en warmte die de aarde ontvangt van de zon. Ter vergelijking: de 'broeikasplaneet' Venus ontvangt 1,9 maal zo veel straling van de zon als de aarde.

De ontdekking, beschreven in The Astronomical Journal, helpt astronomen om meer zicht te krijgen op de omstandigheden op planeten die rond rode dwergsterren draaien - de meest talrijke sterren in het Melkwegstelsel. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170347109
19-04-2017

Veelbelovende ‘superaarde’ ontdekt bij nabije rode dwergster

43e6601857159769c95f2c39eff5e559.jpg
Artist's impression van de exoplaneet LHS 1140b, die om een rode dwergster op 40 lichtjaar van de aarde cirkelt. (ESO/spaceengine.org)

Een internationaal team van astronomen heeft een ‘superaarde’ ontdekt die zich binnen de leefbare zone van de slechts veertig lichtjaar verre ster LHS 1140 bevindt. De planeet is een beetje groter en aanzienlijk zwaarder dan de aarde en zou een atmosfeer kunnen hebben. Omdat hij eens in de 25 dagen voor zijn moederster langs schuift, maakt dit hem tot een interessant object voor toekomstig atmosfeeronderzoek (Nature, 20 april).

LHS 1140 is een zwakke rode dwergster in het sterrenbeeld Walvis. Rode dwergen zijn veel kleiner en koeler dan de zon. Hierdoor ontvangt exoplaneet LHS 1140b, hoewel hij zich tien keer dichter bij zijn ster bevindt dan de aarde bij de zon, maar ongeveer half zoveel licht van zijn ster als de aarde. Daarmee bevindt hij zich in het hart van de leefbare zone rond de ster, wat betekent dat de temperatuur op zijn oppervlak zo gematigd is, dat er vloeibaar water kan bestaan.

Rode dwergsterren zijn berucht om hun wispelturige gedrag. Ze produceren vaak grote uitbarstingen, die funest zijn voor de atmosferen van nabije planeten. Maar LHS 1140 zendt minder hoogenergetische straling uit dan vergelijkbare sterren met weinig massa. Hierdoor bestaat de kans dat LHS 1140b een atmosfeer heeft weten te behouden, al staat dat nog niet vast. In dat geval zou er ook vloeibaar water op zijn oppervlak kunnen zijn.

De astronomen schatten dat de planeet minstens vijf miljard jaar oud is. Ook hebben zij vastgesteld dat hij 1,4 keer zo groot is als de aarde – bijna 18.000 kilometer. Uit het feit dat zijn massa ongeveer zeven keer zo groot is als die van onze planeet kan worden afgeleid dat hij grotendeels uit ijzer en gesteente bestaat.

Waarnemingen die binnenkort met de Hubble-ruimtetelescoop worden gedaan, moeten uitsluitsel geven over de hoeveelheid straling die op LHS 1140b neerregent, zodat zijn ‘levensvatbaarheid’ nader kan worden bepaald. Zodra nieuwe grote telescopen zoals de Europese Extremely Large Telescope in bedrijf zijn, kunnen astronomen ook zijn eventuele atmosfeer aan een gedetailleerd onderzoek onderwerpen. (EE)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170537750
27-04-2017

IJzige planeet ontdekt die ongeveer net zo zwaar is als onze aarde

De planeet bevindt zich op zo’n 13 lichtjaar van de aarde en is ontdekt met behulp van een micro-zwaartekrachtlens.

De exoplaneet heeft de lastig te onthouden naam OGLE-2016-BLG-1195Lb gekregen en heeft een massa die vergelijkbaar is met de massa van de aarde. Ook de afstand tussen de exoplaneet en de moederster is vergelijkbaar met de afstand tussen de aarde en de zon.

Te koud
Ondanks de overeenkomsten die deze exoplaneet met onze aarde heeft, hoeven we er hoogstwaarschijnlijk geen leven te verwachten. De planeet is veel te koud. OGLE-2016-BLG-1195Lb draait namelijk om een heel kleine moederster. Die ster is zo klein dat wetenschappers niet eens zeker weten of het wel een ster is. Het kan ook wel eens een bruine dwerg zijn: een sterachtig object dat niet in staat is tot kernfusie. Het zou ook een ultrakoele dwergster kunnen zijn (zoals TRAPPIST-1). Het lijkt er hoe dan ook op dat de exoplaneet hartstikke koud is (mogelijk zelfs kouder dan Pluto) en dat eventueel oppervlaktewater op de planeet bevroren is.

lens.jpg?w=400&ssl=1
Een schematische weergave van gravitationele microlensing. Afbeelding: NASA.

Microlensing
Onderzoekers ontdekten OGLE-2016-BLG-1195Lb met behulp van een techniek die gravitationele microlensing wordt genoemd. Hierbij maken onderzoekers handig gebruik van het licht van heldere sterren die op grote afstand van de aarde staan. Wanneer een ster voor zo’n heldere ster op grote afstand langsbeweegt, zorgt de zwaartekracht van de ster op de voorgrond ervoor dat de ster op de achtergrond helderder lijkt. Een planeet die rond de ster op de voorgrond cirkelt veroorzaakt een beter waarneembare afname in de schijnbaar toegenomen helderheid van de ster op de achtergrond, wat detectie van die planeet gemakkelijker maakt. Op deze manier hebben onderzoekers al verscheidene exoplaneten op grote afstand van de aarde ontdekt.
OGLE-2016-BLG-1195Lb is de lichtste planeet die tot op heden middels gravitationele microlensing ontdekt is. Het is op dit moment niet mogelijk om planeten die veel kleiner zijn dan OGLE-2016-BLG-1195Lb middels gravitationele microlensing te detecteren. Maar dat gaat veranderen. En wel over een jaartje of tien, wanneer NASA de gevoelige ruimtetelescoop Wide Field Infrared Survey Telescope (WFIRST) lanceert.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170674197
02-05-2017

Epsilon Eridani-stelsel lijkt op ons zonnestelsel

17e70d7eaa81edc1bb00d3577c5bfbdc.jpg
Illustratie van de 'puinschijven' rond de ster Epsilon Eridani. (Lynette Cook)

Het planetenstelsel van de zonachtige ster Epsilon Eridani, op slechts 10,5 lichtjaar afstand, vertoont qua structuur veel overeenkomsten met ons eigen zonnestelsel. Dat blijkt uit gedetailleerde waarnemingen die verricht zijn met SOFIA, een infraroodtelescoop aan boord van een vliegtuig. De nieuwe resultaten zijn gepubliceerd in The Astronomical Journal.

Rond Epsilon Eridani draait een gasvormige reuzenplaneet, op een afstand die vergelijkbaar is met de afstand waarop Jupiter rond de zon cirkelt. Vermoedelijk wordt de ster door meer planeten vergezeld. Bovendien hebben infraroodtelescopen de zwakke warmtestraling opgevangen van stof en gas in een zogeheten 'puinschijf' (debris disk) - materiaal dat het resultaat is van onderlinge botsingen van kleinere hemellichamen.

In ons eigen zonnestelsel komen twee van die puingordels voor: de planetoïdengordel binnen de baan van Juptier en de Kuipergordel buiten de baan van Neptunus. Uit de nieuwe SOFIA-metingen blijkt dat de puinschijf van Epsilon Eridani ook uit twee delen bestaat: één binnen de baan van de Jupiterachtige planeet en één erbuiten. Die structuur ontstaat onder invloed van de zwaartekrachtwerking van de planeet.

De leeftijd van Epsilon Eridani is ca. een vijfde van de leeftijd van de zon; onderzoek aan het planetenstelsel levert dus informatie op over de omstandigheden zoals die in de jeugd van ons eigen zonnestelsel voorkwamen. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170875635
12-05-2017

Neptunus-achtige planeet HAT-P-26b heeft ‘primitieve’ atmosfeer

4770950c8039e39f86b4a8bd603696aa.jpg
Artist's impression van een warme Neptunus-achtige planeet en zijn moederster.

De atmosfeer van de Neptunus-achtige planeet HAT-P-26b bestaat vrijwel geheel uit waterstof en helium. Deze ‘primitieve’ samenstelling kan erop wijzen dat de planeet zich bij zijn geboorte nog dichter bij zijn (zeer lichtzwakke) moederster heeft bevonden dan nu al het geval is (Science, 12 mei).

Om de atmosfeer van de planeet te onderzoeken, hebben astronomen gegevens verzameld op de momenten dat deze – vanaf de aarde gezien – voor zijn ster langs schuift. Tijdens zo’n planeetovergang wordt een klein deel van het licht van de ster gefilterd door de atmosfeer van de planeet, die licht van bepaalde golflengten absorbeert. Uit de daaruit voortkomende spectrale ‘vingerafdruk’ kan de chemische samenstelling van de planeetatmosfeer worden afgeleid.

De analyse van de waarnemingen laat zien dat de atmosfeer van HAT-P-26b relatief arm is aan bewolking, maar wel een sterke watersignatuur vertoont. Aan de hand van het gemeten hoeveelheid water hebben de astronomen een schatting gemaakt van het zogeheten metaalgehalte van die atmosfeer – het gehalte aan elementen zwaarder dan waterstof en helium.

Het metaalgehalte van HAT-P-26b blijkt ongeveer vijf keer zo groot te zijn als dat van onze zon. Ter vergelijking: het metaalgehalte van Neptunus is nog eens twintig keer hoger. Daarmee breekt HAT-P-26b de trend die in ons eigen zonnestelsel en bij enkele andere planetenstelsels is waargenomen. Doorgaans bevat de atmosfeer van een (gas)planeet namelijk meer zwaardere elementen naarmate de planeet minder massa heeft.

Zo zijn de atmosferen van de planeten Uranus en Neptunus veel metaalarmer dan die van hun zwaardere soortgenoten Jupiter en Saturnus. Dat grote verschil wordt toegeschreven aan hun ontstaanswijze. Jupiter en Saturnus hebben hun deel van de protoplanetaire schijf rond de zon zo snel schoongeveegd, dat de zwaardere elementen grotendeels in hun kern zijn beland. Uranus en Neptunus groeiden geleidelijker, waardoor ze ook in een later stadium nog zijn bestookt met ijsachtig puin en hun atmosferen werden verrijkt met zware elementen.

Het metaalgehalte van HAT-P-26b, die van het formaat Neptunus is, komt echter overeen met dat van Jupiter. Voor deze lage waarde zijn twee verklaringen mogelijk. De ene is dat HAT-P-26b dichter bij zijn ster is ontstaan, in een deel van de protoplanetaire schijf dat weinig ijs en daarmee ook relatief weinig zware elementen bevatte. De andere mogelijkheid is dat de vorming van het gasomhulsel van de planeet relatief laat op gang is gekomen, toen er bijna geen ‘zwaar puin’ meer voorhanden was. (EE)

(allesoversterrenkunde))
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170974683
16-05-2017

Exoplaneet is zo licht als piepschuim

Wetenschappers van de Lehigh universiteit hebben een nieuwe exoplaneet gevonden, die net zo licht is als piepschuim.

De exoplaneet draait om een ster op een afstand van 320 lichtjaar van de aarde. “Deze opgepompte exoplaneet is veertig procent groter dan Jupiter, maar weegt vijf keer minder dan de grootste planeet van ons zonnestelsel”, zegt astronoom Joshua Pepper.

De exoplaneet KELT-11b draait in minder dan vijf aardse dagen om zijn moederster, zo schrijven de onderzoekers in het paper in het wetenschappelijke vakblad The Astronomical Journal. De moederster – KELT-11 – is bijna door zijn gasvoorraad heen en transformeert langzaam in een rode reus. De astronomen verwachten dat KELT-11b binnen een paar honderd miljoen jaar wordt verorberd door de bejaarde ster.

Snuffelen aan exoatmosferen
Omdat de moederster zo ontzettend helder is, is het relatief makkelijk om de atmosfeer te analyseren van KELT-11b. De komende tien jaar kunnen er nieuwe telescopen worden ingezet, waardoor het mogelijk is om te snuffelen aan buitenaardse atmosferen. Op die manier leren we meer over hoe exoplaneten zijn ontstaan en of er leven mogelijk is. Na het analyseren van de atmosferen van grote gasplaneten nabij felle sterren, zoals KELT-11b, kunnen astronomen doorgaan naar kleinere gasplaneten en uiteindelijk naar aardachtige exoplaneten.

KELT
De exoplaneet is ontdekt door de Kilodegree Extremely Little Telescope. KELT bestaat uit twee kleine robottelescopen in de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Iedere avond scannen de telescopen de nachthemel en meten zij de helderheid van vijf miljoen sterren. Wanneer het sterrenlicht regelmatig iets dimt, dan komt dit mogelijk doordat een planeet voor de ster langs beweegt en een deel van het licht van de ster tegenhoudt.

Bronmateriaal:
"KELT-11b: A Highly Inflated Sub-Saturn Exoplanet Transiting the V = 8 Subgiant HD 93396" - The Astronomical Journal

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170996240
15-05-2017

Magnetisme beïnvloedt weer op hete exoplaneet

98e9cb0d5efb93710f49ed36ac82720a.jpg
Illustratie van exoplaneet HAT-P-7b.

Het weer op de hete, zware exoplaneet HAT-P-7b wordt in sterke mate beïnvloed door het magnetisch veld van de planeet. Dat beweert Tamara Rogers van het Planetary Science Institute in een artikel in Nature Astronomy.

HAT-P-7b werd in 2008 ontdekt door de Amerikaanse ruimtetelescoop Kepler. Hij is 40 procent groter en 80 procent zwaarder dan Jupiter, en draait in zó'n kleine baan rond zijn moederster dat de temperatuur aan de dagzijde bijna 2000 graden bedraagt. Doordat het aan de nachtzijde een stuk 'koeler' is (ca. 900 graden), treden er krachtige stormen op in de dampkring. Als gevolg daarvan ligt het punt met de hoogste temperatuur niet midden op de dagzijde van de planeet, zo is gebleken uit metingen van de infraroodkunstmaan Spitzer.

De positie van dat 'hot point' blijkt echter zeer veranderlijk, wat wijst op grote variaties in de windsnelheden op HAT-P-7b. Rogers heeft nu modelberekeningen uitgevoerd die erop wijzen dat het magnetisch veld van de planeet daar verantwoordelijk voor is. Lithium-, natrium- en kaliumatomen in de dampkring raken geïoniseerd en elektrisch geladen door de hoge temperatuur, waarna ze onder invloed raken van magnetische velden.

Uit de modelberekeningen blijkt dat het magnetisch veld van HAT-P-7b maximaal zes maal zo sterk is als het aardse magneetveld. (GS)

(allesoversterrenkunde.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_170996254
16-05-2017

Meteo-modellen wijzen op bewoonbaarheid van exoplaneet Proxima b

7a97e38d70682e575a862045161fb865.jpg
Illustratie van exoplaneet Proxima b. (ESO/M. Kornmesser)

Grote delen van de nabijgelegen exoplaneet Proxima b kunnen vloeibaar oppervlaktewater herbergen, en daarmee potentieel bewoonbaar zijn. Dat schrijven onderzoekers van de Univeristeit van Exeter vandaag in Astronomy & Astrophysics.

Proxima b is de dichtstbijzijnde exoplaneet, op slechts 4,2 lichtjaar afstand van de aarde. Hij is ongeveer even groot als de aarde en draait in een kleine baan rond de rode dwergster Proxima Centauri.

De onderzoekers gebruikten het succesvolle Unified Model van het Met Office (de Britse tegenhanger van het KNMI) om het klimaat van de planeet te modelleren. Daarbij werden verschillende opties onderzocht: een atmosferische samenstelling die lijkt op die van de aarde; een eenvoudiger samenstelling van voornamelijk stikstof en kooldioxide, een mogelijk licht excentrische baan, en verschillende rotatietoestanden van de planeet.

Wanneer de planeet eenzelfde rotatietoestand heeft als Mercurius (de binnenste planeet in ons eigen zonnestelsel, die drie maal rond zijn as draait in dezelfde periode waarin hij twee maal rond de zon beweegt), zou er op grote delen van het oppervlak water kunnen voorkomen, aldus de onderzoekers. (GS)

(allesoversterrenkunde.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
abonnementen ibood.com bol.com Gearbest
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')