abonnementen ibood.com bol.com
pi_168657037
registreer om deze reclame te verbergen
03-02-2017

Waarom heeft Ceres maar één ijsvulkaan?

Op Ceres is slechts één ijsvulkaan te vinden. Ahuna Mons steekt vier kilometer boven het oppervlak van de dwergplaneet uit. Waar zijn de andere ijsvulkanen gebleven?

Onderzoekers vermoeden dat Ceres miljoenen jaren geleden meer ijsvulkanen had, maar dat deze in de loop van de tijd zijn verdwenen. Niet door erosie, zoals vulkanen en bergen op aarde, maar omdat ze als een pudding zijn ingezakt.

Ieder vast object kan vloeien. De snelheid waarmee dit gebeurt verschilt echter per object. Wanneer je een emmer water in je woonkamer giet, dan vloeit het water direct weg. Wanneer je eenzelfde hoeveelheid klei op de vloer smijt, vloeit dit minder snel weg. Dit komt omdat klei visceus is en dus moeilijk van vorm verandert. Maar als je heel lang kijkt, zul je zien dat zelfs klei uiteindelijk een andere vorm aanneemt.

Dit geldt ook voor waterijs. Waterijs kan van vorm veranderen en zich verplaatsen zonder te smelten. Dit is bijvoorbeeld hoe gletsjers op aarde bewegen. Ceres bestaat voor een groot deel uit waterijs, dus het oppervlak kan hier dus ook stromen. Maar omdat het waterijs visceus is, verandert het heel traag van vorm.

ahuna-mons-2.jpg?zoom=1.8225000321865083&resize=728%2C524&ssl=1
Ahuna Mons: een steenpuist op het relatief egale oppervlak van Ceres.

Stroperige ijsvulkanen
Het oppervlak van Ceres verandert sneller dan het oppervlak van ijsmanen als Europa, Titan, Triton en Enceladus. “Dit komt vooral door hitte”, zegt wetenschapper Michael Sori. “Als je een potje honing opwarmt in de magnetron, dan stroomt honing veel sneller dan op kamertemperatuur.” Ceres is 410 miljoen kilometer van de zon verwijderd, wat dichterbij is dan de ijsmanen van de gasplaneten.

Mogelijk zijn alle ijsvulkanen, met uitzondering van Ahuna Mons, in de loop der jaren verdwenen. Ahuna Mons is een jonge vulkaan van slechts 200 miljoen jaar oud. Waarschijnlijk is er nog niet genoeg tijd geweest om de ijsvulkaan te laten krimpen.

Andere ijsvulkanen
Als er ooit meerdere ijsvulkanen zijn geweest op Ceres, dan zijn hier mogelijk nog sporen van te zien. Astronomen hebben mogelijk al een ingezakte ijsvulkaan op het oog. Het gaat om een platte koepel onder Ahuna Mons, die in een periode van 500 miljoen jaar is ingezakt. Wellicht is Ahuna Mons niet alleen…

Andere mysteries
Om Ceres draait de Dawn-ruimtesonde. Dawn kwam in maart 2015 aan en heeft het oppervlak van de dwergplaneet volledig in kaart gebracht. Er zijn meer mysteries. Zo zijn veel grote kraters op mysterieuze wijze verdwenen en zijn er ook bijzondere witte vlekken op Ceres gespot. Mogelijk worden deze witte vlekken veroorzaakt door zouten, die na verdamping van zout waterijs zijn achtergebleven op het oppervlak van het hemellichaam.

(scientias.nl)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_168955325
16-02-2017

Organisch materiaal gedetecteerd op dwergplaneet Ceres

4384e963b4a30194900d16e07f382a74.jpg
De ruimtesonde Dawn, die sinds maart 2015 om de dwergplaneet Ceres cirkelt, heeft organische verbindingen opgespoord in en rond de inslagkrater Ernutet. (NASA/JPL-Caltech/UCLA/ASI/INAF/MPS/DLR/IDA)

De Amerikaanse ruimtesonde Dawn heeft organische verbindingen gedetecteerd op het oppervlak van de dwergplaneet Ceres. Het materiaal, waarvan de chemische samenstelling niet precies bekend is, is slechts op enkele plekken te vinden. De meeste daarvan liggen in de omgeving van de vijftig kilometer grote inslagkrater Ernutet. Vermoed wordt dat het materiaal afkomstig is uit het inwendige van Ceres (Science, 17 februari).

Theoretisch zou het ook mogelijk zijn dat het organische materiaal van buitenaf op Ceres is beland. Volgens de onderzoekers is het echter onwaarschijnlijk dat organische verbindingen als deze de hitte van een inslag zouden doorstaan. Bovendien stemt de verdeling over het oppervlak niet overeen met wat je na een inslag zou verwachten.

Aangezien Ceres duidelijke tekenen van hydrothermale activiteit vertoont – haar inwendige is blijkbaar nog niet geheel afgekoeld – is het aannemelijk dat het organische materiaal langs die weg aan de oppervlakte is gekomen. De precieze gang van zaken is echter nog onduidelijk. (EE)

(allesoversterrenkude)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
pi_169347038
06-03-2017

Actief ijsvulkanisme aangetoond op dwergplaneet Ceres

2e9b4de69fa321856d343fe2a226025e.jpg
De krater Occator op Ceres. (NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA)

De dwergplaneet Ceres, de grootste planetoïde in de brede gordel tussen de banen van de planeten Mars en Jupiter, vertoont nog steeds actief ijsvulkanisme. Dat blijkt uit detailonderzoek van foto's die gemaakt zijn door de Amerikaanse ruimtesonde Dawn.

Toen Dawn bij Ceres aankwam, ontdekte hij al een opvallend heldere plek in het centrum van de 92 kilometer grote inslagkrater Occator. Het blijkt om een 400 meter hoge koepelvormige berg te gaan, met een basismiddellijn van 3 kilometer, die bestaat uit minerale zouten, waaronder carbonaten. De berg bevindt zich in het centrum van een 11 kilometer grote centrale depressie.

Nauwkeurige tellingen aan kleinere inslagkratertjes wijzen nu uit dat het huidige oppervlak van de koepelberg maximaal 4 miljoen jaar oud is - ongeveer 30 miljoen jaar jonger dan de krater. De inslag waarbij Occator werd gevormd heeft zo goed als zeker ijsvulkanisme op gang gebracht, waarbij brak water van onder het oppervlak naar boven werd gestuwd. Dat proces is zo goed als zeker nog steeds gaande - op sommige Dawn-metingen is een ijle 'mist' te zien boven Occator, vermoedelijk het gevolg van sublimatie van ijs.

Vergelijkbare heldere koepelvormige bergen zijn ook ontdekt op de Jupitermanen Callisto en Ganymedes, maar die zijn niet langer actief. Ceres is nu het dichtsbijzijnde hemellichaam met actief ijsvulkanisme. De ontdekking is gepubliceerd in The Astronomical Journal. (GS)

(allesoversterrenkunde)
Death Makes Angels of us all
And gives us wings where we had shoulders
Smooth as raven' s claws...
abonnementen ibood.com bol.com
Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')