Op woensdag 14 december 2011 12:43 schreef horned_reaper het volgende:
Zijn jullie allemaal echt zo onoplettend? 35mm is enorm weinig, 3,5cm maar. Het ensemble laat hoeveelheden zien van 20cm, dat is dus 200mm.
Hoe kom je daar dan bij?
Voor vrijdag staat een stukje op weer.nl
Het plaatsen wel waard;
Vrijdag: saai weer of storm?
Storm, zware storm of juist kalme windomstandigheden. De weermodellen hebben het maar lastig met de weerssituatie voor komende vrijdag.
Eerder deze week schreven we op deze plek al over de twee potentiële stormsituaties van dinsdag respectievelijk vrijdag. Waar de ontwikkelingen voor de dinsdag toen al een voor meteorologische begrippen duidelijke zaak waren, was dat voor vrijdag – de in potentie meest explosieve weerdag van de twee – nog veel minder het geval.
Onzekerheid
Die onzekerheid hebben we zowel zondag als maandag ook nadrukkelijk benoemd. De grote onzekerheid heeft ermee te maken dat pas 24 tot hooguit 48 uur van te voren is aan te geven of een dergelijke potentiële stormsituatie inderdaad zo heftig gaat uitpakken.
Eerste omslag in de berekeningen: minder wind in Nederland?
De grote onzekerheid werd in de loop van de afgelopen twee dagen nog maar eens bevestigd. Waar eerder deze week de weermodellen nog in grote meerderheid een diepe depressie met stormwinden op vrijdag vlak langs of over Nederland lieten trekken, sloeg het beeld plotseling om. Vrijwel geen enkele berekening kwam voor vrijdag meer tot stormkracht in Nederland. Sterker nog, een matige tot vrij krachtige wind vormde de boventoon. Niet veel bijzonders.
Voor een deel was deze omslag verbonden met het zuidelijker trekken van het lagedrukgebied, over Frankrijk. Een ander flink deel van de berekeningen liet de depressie sowieso een stuk minder uitdiepen, of zelfs helemaal niet ontstaan.
Risico op storm nog aanwezig
Uit ervaring wisten we echter ook dat met een heftige straalstroom als waar we op dit moment mee te maken hebben, het risico op een (zware) storm niet zomaar ineens helemaal verdwenen zou zijn.
Tweede omslag in de berekeningen?
Deze woensdag bleek dat ook maar weer bij het binnenkomen van de nieuwste modelberekeningen. De trend is nu juist weer de andere kant op. In veel berekeningen is het windveld van boven Frankrijk weer dichterbij of in sommige gevallen tot boven ons land geschoven. En in veel meer berekeningen is het lagedrukgebied ook weer zichtbaar geworden, dan wel is het systeem een stuk verder uitgediept.
Opvallend is daarbij dat van de belangrijkste weermodellen (ECMWF, NCEP en UKMO) de hoofdberekeningen – de berekeningen met de hoogste rekendichtheid – allen voor een actieve depressie boven ons land gaan. Tegelijkertijd zien we juist veel van de extra berekeningen van zowel het ECMWF als het NCEP ondanks de verschuivingen nog steeds een stuk rustiger omstandigheden in gedachten hebben (zie ook de ‘pluimgrafiek’ hiernaast). Kortom: er is nog heel veel mogelijk voor aanstaande vrijdag. Van een ‘saaie’ dag met regenperioden en niet maar dan een matige of vrij krachtige wind tot een (zware) storm aan zee met windkracht 9 of 10, zeer zware windstoten en veel neerslag in de vorm van grote hoeveelheden regen en natte sneeuw.
De belangrijkste reden van de onzekerheid
Dat roept natuurlijk vragen op. Hoe kan het dat zo vlak van te voren de onzekerheid nog zo groot is? Allereerst rekenen ook fijnmaziger computermodellen op basis van grote vierkante blokken die de werkelijkheid per definitie nooit 100 procent kunnen nabootsen. Dat is natuurlijk ook bij ‘gewoon’ weer het geval. Wat het bij het berekenen van potentiële stormdepressies nog wat lastiger maakt, is de explosieve toestand van de atmosfeer op die momenten (zoals ook nu). Daarbij kunnen zich in korte tijd heftige stormdepressies ontwikkelen, maar daarbij ‘moet’ wel alles precies passen, wil een dergelijk lagedrukgebied precies in onze omgeving zo heftig uitpakken.
Rechter ingang, linker uitgang
De explosieve situatie wordt veroorzaakt door grote tegenstellingen in temperatuur op dit moment boven de Atlantische Oceaan. Dat resulteert in een sterke straalstroom (een snel stromende rivier van lucht op grote hoogte, waarin zich in razend tempo actieve storingen met regen- en wind ontwikkelen). De potentieel meest heftige stormdepressies ontwikkelen zich daarbij vaak in een lijn die schuin door de straalstroom heen loopt, dus van de rechteringang van de straalstroom naar de linkeruitgang.
Een buitengewoon sterke tak van de straalstroom koerst op dit moment van boven de oceaan op West-Europa af. Vrijdag komt de Benelux daarbij aan de ‘linkeruitgang’ (de noordoostzijde) van deze tak van de straalstroom terecht. Een nu nog kleine storing bij de rechteringang van de straalstroom (de zuidwestzijde) laat deze woensdag los van een wat groter lagedrukgebied. De storing wordt vervolgens in razend tempo meegenomen in de straalstroom. Daarbij koerst ze richting de linkeruitgang ervan. De linkeruitgang schuift daarbij op zichzelf tegelijkertijd op richting de Benelux.
Ondertussen ontwikkelt de storing zich langzaam tot een lagedrukgebied. Dat eerst nog zonder dat de ontwikkeling van deze nieuwe depressie spectaculair is. In het geval ze vervolgens precies aan de linkeruitgang van de straalstroom weer opduikt, ‘ontploft’ het weersysteem en ontstaat binnen ‘no time’ een actieve stormdepressie. En dat gebeurt dan allemaal net op het moment dat de linkeruitgang van de straalstroom bij de Benelux arriveert.
Storm of ‘gewoon’ alleen maar veel neerslag?
Voor de ‘ontploffing’ van het lagedrukgebied moet wel alles precies bij elkaar komen. Volgt de depressie boven de oceaan een net iets andere koers – al gaat het maar om enkele tientallen kilometers – dan kan dit betekenen dat het weersysteem zich niet meer verder ontwikkelt. En dan valt er wel flink wat neerslag vrijdag, maar gebeurt er qua wind in Nederland een stuk minder. Vanwege die kleine verschillen met grote gevolgen is het verwachten van een stormdepressie die zich in zo’n korte tijd moet gaan ontwikkelen in feite pas vrij kort van tevoren goed mogelijk. Kortom: het blijft spannend; donderdag meer duidelijkheid.
Never Stop Exploring! Zutphen..
custom menu
