quote:http://omroep.vara.nl/De-Onrendabelen.5701.0.html
Tot het begin van de jaren tachtig was onze verzorgingsstaat gebaseerd op de gedachte dat iedereen, ongeacht afkomst en mogelijkheden, recht heeft op een menswaardig bestaan. Tijdens de economische crisis van begin jaren tachtig begon daar de klad in te komen. Het uit Amerika en Engeland overgewaaide neoliberalisme van Reagan en Thatcher kreeg ook in Nederland voet aan de grond. Burgers moesten zelf verantwoordelijk worden gehouden voor hun welvaart en veel overheidsdiensten werden verzelfstandigd of geprivatiseerd. Geld werd de norm voor succes, niet het welzijn van mensen. De koopkracht van uitkeringen en het sociale minimum werden op of onder het niveau van 1980 gehouden.
Terwijl de welvaart voor de meerderheid aanzienlijk steeg, werden de achterblijvers op een steeds grotere achterstand gezet. Iedereen moest zich geschikt maken voor de prestatiemaatschappij, niet alleen door zijn vaardigheden te vergroten, maar ook door zijn gedrag aan te passen. Maar ontwikkelingen in de wetenschap, met name in de neurobiologie en de sociale wetenschappen, lieten juist zien dat vaardigheden goeddeels zijn vastgelegd door aanleg en opvoeding in de vroegste jeugd. Mensen zijn niet in staat zich aan eigen haren op te trekken.
Het gevolg is geweest dat een steeds grotere groep niet zelfstandig in eigen levensonderhoud kon voorzien: zij werden ‘onrendabel’. In economische termen: onrendabelen kosten meer dan ze opbrengen. Ondanks de groei van de welvaart in Nederland kwamen steeds meer mensen onder de in Europa afgesproken armoedegrens terecht. In 1980 leefde 4% van de huishoudens onder de armoedegrens, nu is dat 11%. De film ‘De Onrendabelen’ laat zien welke mensen getroffen worden en wat de gevolgen zijn. Armoede is de belangrijkste oorzaak van achterstand. Dat gaat gepaard met talloze maatschappelijke problemen, zoals schooluitval, slechte gezondheid, opvoedingsproblemen, arbeidsongeschiktheid, werkloosheid, verslaving, overlast en criminaliteit.
Initiatiefnemer en eindredacteur Marcel van Dam: ‘De boodschap van de film ‘De Onrendabelen’ is dat Nederland vanaf ongeveer 1980 door bewust beleid op een glijbaan is terechtgekomen naar een ruwer, harder en minder humaan sociaal klimaat, met een groeiend aantal verliezers. Wat door beleid is scheef gegroeid, kan met beleid ook weer worden recht getrokken. Als voldoende mensen dat willen. Maar ze moeten het eerst natuurlijk wel weten. De film ‘De Onrendabelen’ wil daar aan bijdragen.
De film ‘De Onrendabelen’ is geproduceerd door de VARA. Overigens volgt een week ná de film, op vrijdag 27 november bij de VARA op Nederland 2, een wetenschappelijk discussieprogramma onder leiding van Paul Witteman. Toonaangevende wetenschappers discussiëren dan over de vraag of de mens te allen tijde geheel verantwoordelijk kan worden gehouden voor het eigen handelen. Zo ontstaat een tweeluik (een film én een praatprogramma) over het thema van de ‘achterblijvers’ in de maatschappij.
‘De Onrendabelen’, een film van Hans Heijnen en Marcel van Dam (120 minuten), op vrijdag 20 november 2009 om 20.15 uur op Nederland 2
Ah gut, daar is Marcel van Dam weer om voor eigen parochie te prediken. Hij gebruikt een door de VARA gemaakte 'documentaire' om zijn eigen idealen kracht bij te zetten. Tja, zo kan ik ook zeggen dat het bewijs dat God bestaat in de bijbel te vinden is. Er zitten zoveel ongenuanceerde flutopmerkingen in zijn betoog dat er geen beginnen aan lijkt.
Wat hij in elk geval even vergeet is dat bijv. Engeland geteisterd werd door inflatie, werkloosheid en verlies van nationale eer totdat Thatcher aantrad. Onder invloed van denkers als Hayek e.a. liberale economen hervormde zij er op los, om zo de staat te verkleinen en de eigen verantwoordelijkheid terug te brengen. Maar voor zover ik weet is de verzorgingsstaat nooit afgebroken, hooguit meer ter discussie gesteld en er is geprobeerd om wat te bezuinigen.
Echter het principe van een minimum bestaan is er nog steeds.
van Dam maakt er een karikatuur van en stelt lukraak dat de armen in de kou worden gezet, zonder zich overigens af te vragen hoe het zoal komt dat bepaalde mensen een armzalig bestaan hebben. Is het aantal verliezers groeiend? Ik weet het niet eigenlijk.
Wel weet ik dat er iets is dat veel bepalender is voor het welzijn van mensen dan een aantal linkse wetsvoorstellen: de houding van mensen zelf, het niveau van beschaving, het inzicht dat wedekeer nuttig is en dat het dus goed is iets voor elkaar te doen uit eigen beweging.
Dankzij progressieve fossielen als van Dam zelf, is juist de Westerse beschaving achteruit gegaan, indien we dat überhaupt zien als een bewezen feit. Want juist het gevoel dat armoede een reden is om te gaan stelen is funest. Juist het idee dat je je vooral moet afvragen waar je zoal recht op hebt, ipv wat je zelf kunt doen, is funest. Niet voor niets is het volgens mij zo, dat men in derdewereldlanden veel creatiever omgaat met barre levensomstandigheden. Ik wil niet ruilen hoor; maar ik wijs erop dat het rondstrooien van privileges een keerzijde heeft, nl. dat het eroderent werkt op het besef dat je primair je eigen redder moet zijn, of anders toch dat mensen uit je directe leefomgeving dat kunnen zijn. In plaats daarvan is er nu het gemeenteloket, dat volgens 1000 regels werkt met een stagair die er ook maar zit als excuuspersoon en ook niet weet welk regeltje op jou van toepassing is. Dusja, bedankt van Dam!
quote:In 1980 leefde 4% van de huishoudens onder de armoedegrens, nu is dat 11%
Wat is die armoedegrens dan? En zijn mensen nu armer dan in 1980? Tja, dat krijg je als je alleen naar cijfertjes kijkt en niet naar de mensenlevens daarachter. Salonsocialisme heet zoiets.
Kijk, ik vind er best iets voor te zeggen om regelingen te treffen voor de 'onrendabelen'. De markteconomie is nuttig en goed, maar niet perfect omdat er altijd mensen buiten de boot vallen. Ook zijn er gewoon heel veel mensen die op zich wel kunnen, maar niet willen. Dan moet je niet al te ruimhartig zijn. Dan moet je een vangnet bieden om mensen in een huis te laten wonen en om hun kinderen naar school te laten gaan, en om in geval van nood evt. zorg te dragen voor operaties en opvang van psychisch gestoorden. Daarnaast moet je de geholpene prikkelen (desnoods met dwang) om zich te ontworstelen uit zijn afhankelijkheidspositie. Maar dat zijn dus noodmaatregelen, geen gegeven rechten en geen radertjes in een mechaniek dat erop uit is om het totale economische leven van de mens te reguleren. Want de uiterste gevolgen daarvan zijn nogal wat onsmakelijker dan het zgn. harde beleid van de neoliberalen.
Of om even Nietzsche maar weer 'ns te vertalen:
'Heeft gij een vriend die lijdt? Wees dan een rustplaats voor zijn lijden, maar gelijktijdig een veldbed! Zo bent u hem het best tot dienst'.
[ Bericht 3% gewijzigd door sneakypete op 20-11-2009 00:32 ]