pi_73850477
Meer dan u wellicht dacht, meneer Spitaels, al hangt het antwoord op uw eerste vraag af van het antwoord op uw tweede vraag. Liefst 6.700 talen telde de Unesco, die een dialect nogal gauw een taal vindt, eerder dit jaar. De organisatie noteert bijvoorbeeld in Frankrijk een flink dozijn talen: behalve het Frans ook het Bretoens, Catalaans, Baskisch, Picardisch, Provençaals, Occitaans en Gascons. Het Amerikaanse vakblad Ethnologue: languages of the world, eveneens gereputeerd inzake taaltellingen, doet nog beter en noemt 6.909 talen.

Maar hoeveel talen er ook zijn: het zijn er altijd minder dan vorig jaar. Ongeveer een kwart van de talen op de huidige Unescolijst telt nog minder dan duizend sprekers; taalkundigen zijn het erover eens dat ze het eind van de eeuw niet halen. De voorbije decennia stierven diverse talen uit, zoals in 1974 het Manx (de taal van het eiland Man) met het overlijden van de laatste spreker, Ned Madrell; of vorig jaar het Eyak, een Na-Denétaal uit Alaska, met de dood van Marie Smith Jones.

Evengoed komen er nu en dan nieuwe talen bij op de lijst. Echt nieuw zijn die natuurlijk niet, toch niet voor de mensen die ze spreken, wel voor de wetenschap die tot dan toe niet afwist van hun bestaan. Volgens schattingen liggen er honderden talen op ontdekking te wachten in de Chinese binnenlanden en het Amazonegebied.

Dat dit bergachtige of anderszins ondoordringbare gebieden zijn, verklaart deels waarom talen er lange tijd geheim kunnen blijven. Maar ook de angst van de Chinese eenheidsstaat voor verscheidenheid heeft geholpen bij het onder de pet houden van de talenrijkdom in het land. Tot in de jaren tachtig was het bijvoorbeeld verboden om te beweren dat China meer dan 55 talen had - al de rest werd weggezet als topolect: een taalvariant die wordt gesproken in een bepaald gebied.

Daarmee doen de Chinezen de boutade van Max Weinreich alle eer aan dat een taal 'een dialect met een leger en een vloot' is (Weinreich was een pleitbezorger van het Jiddisch). Voor Chinese linguïsten wordt een dialect voorts pas een taal als het zich in klankensysteem, spraakkunst én woordenschat van een ander onderscheidt. Anders gaat het in hun ogen om dialecten van een overkoepelende taal - volgens deze Chinese regel zijn de ruwweg 230 Europese talen tot een dozijn hoofdtalen te herleiden.

De Chinezen zijn met hun miljardenbevolking ook gewend aan grote getallen: geen haar op hun hoofd dat eraan denkt om iets wat slechts door honderd mensen wordt gesproken, aparte taalstatus toe te kennen. De Unesco doet dat wel: bij haar 6.700 talen zitten er tweehonderd die nog maar door minder dan tien mensen worden gebruikt.

In het Westen zijn taalkundigen gauwer dan in China geneigd om een dialect tot taal te verheffen - op de Unescolijst staan het Limburgs en het West-Vlaams als aparte talen genoteerd. Niet gek als je bedenkt dat een van de criteria om een 'dialect' tot taal te promoten, wederzijdse onverstaanbaarheid is: als twee dialectsprekers een tolk of een tolktaal nodig hebben om elkaar te begrijpen, behoren hun dialecten tot twee verschillende talen. Goede kans dat een West-Vlaming en een Limburger elkaar zonder Nederlands als tolktaal niet zouden begrijpen.

Daarnaast gebruikt het Westen wiskundige technieken, geleend uit de evolutiebiologie, om 'stambomen' van dialecten en talen op te stellen. Daaruit valt af te leiden hoe lang geleden dialecten uit elkaar evolueerden en hoe lang geleden ze nog aan kruisbevruchting hebben gedaan - criteria om over een eventuele upgrade naar taal te beslissen.

Bron
pi_73850497
PRIJZEN!
  maandag 19 oktober 2009 @ 17:28:28 #3
153459 Jojoortje
Poelie poelie!
pi_73850560
Oh ok.
  maandag 19 oktober 2009 @ 17:28:41 #4
256042 o.us
Door zuipen, manager worden.
pi_73850573
waarom is dit nieuws?
pi_73850646
en daarvan komen ~ 600 op 1 eiland voor
Lawamena hitihala Lawamena haulala
pi_73850933
Wie is meneer Spitaels?
HÆLP.
pi_73851480
quote:
Op maandag 19 oktober 2009 17:31 schreef EricT het volgende:
en daarvan komen ~ 600 op 1 eiland voor
Welk eiland dan?
Tegenwoordig moet je Dr. Ir. zijn om een beetje correct Nederlands te kunnen neerpleuren.
Abusing semicolons since 1987.
pi_73853186
quote:
In het Westen zijn taalkundigen gauwer dan in China geneigd om een dialect tot taal te verheffen - op de Unescolijst staan het Limburgs en het West-Vlaams als aparte talen genoteerd. Niet gek als je bedenkt dat een van de criteria om een 'dialect' tot taal te promoten, wederzijdse onverstaanbaarheid is: als twee dialectsprekers een tolk of een tolktaal nodig hebben om elkaar te begrijpen, behoren hun dialecten tot twee verschillende talen. Goede kans dat een West-Vlaming en een Limburger elkaar zonder Nederlands als tolktaal niet zouden begrijpen.
Yup, en omgekeerd zijn taalkundigen een stuk minder geneigd om buiten Europa dingen die 3x zo ver uit elkaar liggen als West-Vlaams en Limburgs als aparte talen te classificeren. Zo zijn bijvoorbeeld in Afrika tientallen talen/dialecten bij elkaar geharkt in het verleden. Ook is de classificatie daar van Greenberg in eerste instantie geografisch qua rode lijn.

Bottom line is dat de grens tussen dialect of taal een politieke is, aangezien het verschil een glijdende schaal is. Meestal wordt de onderlinge verstaanbaarheid als criterium genomen, maar dan ga je al de boot in met dat hele Hoogduitse continuüm waarin van Nederland tot Oostenrijk de buren elkaar prima verstaan, maar de buren van de buren die eerste buren minder goed en de buren van nog verderop niet meer. Zo'n schil wordt in Zuidwest-Ammaloekistan gewoon bij elkaar gegooid onder één noemer, maar hier hebben we ineens "Sallands", "Twents" en "Limburgs".

In een staat als China worden stelselmatig minderheden en dus ook hun talen onderdrukt. De politieke druk is daar dus groter om minder minderheden te erkennen, ook op taalkundig gebied. Of denk aan Turkije, waar de "Bergturken" heus geen "Koerdisch" spraken en als zegel op de deur werden bepaalde letters verboden uit de spelling van de Koerdische taal. Die dus niet bestond. Ironisch genoeg heeft China weer een broertje dood aan al die Turkische volkeren binnen haar grenzen en hun cultuur/taal. Laatste voorbeeld daarvan zijn de Oeigoeren.

Conclusie: ach ja. Getalletjes.
If you have a problem, if no-one else can help, and if you can find them, maybe you can hire the A-Team
pi_73855510
quote:
Op maandag 19 oktober 2009 17:53 schreef rekenwonder het volgende:

[..]

Welk eiland dan?
Papua , maar de schattingen lopen nogal uiteen.
Lawamena hitihala Lawamena haulala
pi_73855715
quote:
Op maandag 19 oktober 2009 19:49 schreef EricT het volgende:

[..]

Papua , maar de schattingen lopen nogal uiteen.
http://en.wikipedia.org/wiki/Papuan_languages.

Er is ook zo'n cluster in een gebied in Nigeria/Kameroen waar iets van vijfhonderd talen gesproken worden:
http://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Nigeria
If you have a problem, if no-one else can help, and if you can find them, maybe you can hire the A-Team

Forum Opties
Forumhop:
Hop naar:
(afkorting, bv 'KLB')